ReportageBerenbos

Een mooie oude dag voor mishandelde beren

De beren Duuk (lichtbruin) en Igor in het Berenbos in Ouwehands Dierenpark. Beeld Werry Crone
De beren Duuk (lichtbruin) en Igor in het Berenbos in Ouwehands Dierenpark.Beeld Werry Crone

Voor het eerst in zes jaar krijgt het Berenbos in Ouwehands Dierenpark deze zomer nieuwe bewoners. Met hulp van crowdfunding gaat stichting Bears in Mind twee beren ophalen uit een speeltuin in Oekraïne. Heeft het zin om beren op te vangen in Nederland?

Maria is gestrest en niet zo’n beetje ook. De kleine beer draait haar kop heen en weer terwijl ze ijsbeert op het kleine stukje Berenbos dat ze vertrouwt, dicht bij de hokken waarin ze na haar aankomst in quarantaine zat en in de buurt van de mannetjes Mincho en Pesho, die net als zij zijn gered uit een Bulgaars fokstation. Jarenlang zat Maria daar in een betonnen bak. Nog altijd weet ze niet goed raad met de natuur om zich heen. Door ondervoeding is ze kleiner gebleven dan gebruikelijk voor een bruine beer.

Getraumatiseerd door kunstjes

De beren van het fokstation waren bedoeld voor de jacht. Gered van het geweer mogen ze in Ouwehands Dierenpark in Rhenen genieten van hun oude dag. Het Berenbos van twee hectare, opgezet in 1993, is groot genoeg voor maximaal elf beren, allemaal mishandeld en getraumatiseerd door de kunstjes die ze moesten doen in het circus of als dansbeer. Ook zit er een kleine roedel wolven, die samenleeft met de beren, net als in het wild.

Beer Maria in het Berenbos in Ouwehands Dierenpark.  Beeld Werry Crone
Beer Maria in het Berenbos in Ouwehands Dierenpark.Beeld Werry Crone

Sinds de dierentuin in november de 27-jarige Tory liet inslapen, omdat ze te veel pijn had door artrose, wonen er nog acht beren in het bos. Er is dus plaats voor nieuwe bewoners. Mincho was zes jaar geleden de laatste nieuwkomer. “Spannend”, zegt directeur Ingrid Vermeulen van de stichting Bears in Mind, die in juni twee beren hoopt op te halen in Zaporizja in het zuidoosten van Oekraïne. Ze zitten daar in een speeltuin, waar kinderen ze bij wijze van spelletje door de tralies heen met stokken prikken, vertelt Vermeulen.

De twee beren die Bears in Mind wil ophalen in Oekraïne, als nieuwe bewoners van het Berenbos. Beeld Stichting Bears in Mind
De twee beren die Bears in Mind wil ophalen in Oekraïne, als nieuwe bewoners van het Berenbos.Beeld Stichting Bears in Mind

Met crowdfunding wil Bears in Mind 50.000 euro inzamelen voor het transport en de eerste opvang, in aparte hokken, in Rhenen. Na twee weken staat de teller al boven de 20.000.

De beer als attractie is deel van de Oost-Europese cultuur, legt Vermeulen uit. “Het is nog steeds gewoon om in de winter een moederbeer dood te schieten en haar jong mee te nemen om als publiekstrekker te dienen. Daar willen wij met voorlichting verandering in brengen. Die speeltuin heeft geen geld voor betere verzorging, maar het is geen goed signaal als wij daarvoor gaan betalen. De eigenaar geeft de beren nu op.”

Visitekaartje

Het Berenbos is het vistitekaartje van Bears in Mind. “De stichting werkt wereldwijd met drie doelen: natuurbescherming, welzijn en educatie. Zo tellen we aantallen beren, geven we informatie hoe boeren hun oogst kunnen beschermen en geven we voorlichting over hoe beren leven, hier en in de landen van herkomst. Eigenlijk is het ons doel dat we over een aantal jaren niet meer bestaan, maar er is nog veel te doen. Een hoop beren kunnen we niet redden.”

Het liefst zou de stichting getraumatiseerde beren opvangen in de landen waar ze nog in de natuur leven. “We zijn bezig met een berenbos in Bosnië. We hebben al zeker veertien beren geteld, bij tankstations en winkels, die daarvoor in aanmerking komen. Maar door corona zit er geen schot in de aankoop van grond. In Roemenië hebben we contact met een organisatie die cubs (berenjongen, red.) opvangt en ze ver van de bewoonde wereld probeert te herintroduceren in de natuur. Is een beer eenmaal aan mensen gewend, dan is het een probleembeer.”

Stoeiend in de vijver van het Berenbos laten Duuk en Igor zien dat de berenopvang best goed kan uitpakken. “Die twee zijn echt maatjes”, weet Vermeulen. “Ze hebben hun verleden in een dierentuin in Georgië achter zich gelaten.” Ook met Mincho en Pesho gaat het redelijk goed. “Zij hebben deze winter een kuil gegraven. Dat is natuurlijk gedrag, ondanks dat ze zo beschadigd zijn.”

Beer Wolke in het Berenbos in Ouwehands Dierenpark. Beeld Werry Crone
Beer Wolke in het Berenbos in Ouwehands Dierenpark.Beeld Werry Crone

Wolke laat haar plas lopen. Dat is geen goed teken. De oude beer schuifelt voetje voor voetje over het zand. “Ze is net uit de winterrust”, legt Vermeulen uit. “Maar we houden haar goed in de gaten. Rug en knieën van beren zijn niet bedoeld om op een fiets te zitten of voor verblijf in een betonnen hok. Laten inslapen wegens het medische verleden is de belangrijkste doodsoorzaak, hier in het Berenbos.”

Meer over de crowdfunding is te vinden op www.beregoeiereis.nl

Lees ook:

Nooit gedacht dat ik zo zou meeleven met die angstige beer Mincho in het berenbos

Tv-column Maaike Bos

Wasbeer, go home! ‘Ze horen hier niet thuis’

Experts bepleiten hard ingrijpen om de groei van het aantal wasberen in Nederland te beperken. De overheid is passief. ‘We wachten te lang.’

Het verhaal van cultheld M49, de van schapenmoord verdachte bruine beer die Trento verdeelt

In de provincie Trento in Italië gaat het goed met de bruine beer. Maar niet met alle exemplaren. Zo zorgt het het jonge mannetje M49 voor consternatie. Op alle niveaus.

Het voortbestaan van dierentuinen is in gevaar, tijd om te kiezen voor het belang van de dieren?

De coronacrisis bedreigt het voortbestaan van dierentuinen. Is dat een uitgelezen kans om nu eens echt te kiezen voor het belang van dieren? Of gaat het bij dierentuinen toch vooral om bezoekers?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden