null Beeld
Beeld

Groene GidsWater sparen

Een klimaatbestendige tuin? Een eenvoudige ton of kuil kan al wonderen doen

Aan neerslag geen gebrek de laatste maanden. Het opslaan van regenwater voor droge tijden in de tuin heeft talloze voordelen, maar hoe doe je dat?

Zet het mooie, zonnige weer door? Dat zou goed nieuws zijn, na alle regen van de afgelopen maanden. Heel anders dan voorgaande jaren, toen akkers al vroeg in het voorjaar beregend werden, gazons verschroeiden waar je bij stond en natuurorganisaties vreesden voor het omvallen van de natuur. Want in tijden van klimaatverandering wordt het weer extremer. Meer hittestress en vaker plensbuien, voorspellen de modellen en dat is iets om rekening mee te houden. Nu al beproeft een stevige bui het gemeentelijk rioolsysteem enorm. Ondergelopen kelders, zwevende putdeksels, tunnels als badkuipen; het zijn vertrouwde beelden.

Vandaar dat gemeenten en waterschappen graag samenwerken met organisaties die een groene boodschap verkondigen. Stichting Steenbreek bijvoorbeeld, die grossiert in tips om onze leefomgeving te ‘ontharden’. Weg met die grote tegels in de tuin, regenwater moet je vooral zo lang mogelijk vasthouden, bijvoorbeeld als aanvulling op het grondwater.

De voordelen zijn legio. Waar water weer in de bodem zakt, biedt dat kansen voor bomen en planten in periodes van droogte . Die begroeiing zorgt weer voor verkoeling, voor minder fijnstof en stimuleert de biodiversiteit. Insecten, amfibieën, vogels en kleine dieren hebben nu eenmaal meer met vijvertjes, bloemen en planten dan met tuintegels. En, voor de zuinigerds onder ons: waarom zou je je tuin besproeien met duur kraanwater als het goedkoper kan?

Regentonvulautomaat

Populair is en blijft natuurlijk de bovengrondse opslag. In de klassieke houten regenton uiteraard. De handel voorziet ook in legio kunststof modellen, in zeer diverse uitvoeringen. Regenzuilen, regenschuttingen, regenblox, boomschorsregentonnen en zelfs nep-houten regentonnen, voor wie echt hout te duur vindt. Een ton is verder niet snel te groot, een paar honderd liter heb je met een beetje dakoppervlakte al snel gevuld. Andere benodigdheden: een zaag voor de regenpijp, wat pvc-buizen en pvc-bochten (lijm is vaak niet nodig) én, onmisbaar, een regentonvulautomaat. Dat is in feite niks meer dan een pvc-buis die je in de regenwaterafvoer plaatst en, zodra de regenton volgelopen is, extra regenwater afvoert naar het riool.

Zo voorkom je dat de dakgoot overstroomt. Plaats de regenton wel op een stevige, stabiele ondergrond, om scheefzakken te voorkomen. Zo heb je in de tuin, als het meezit, altijd water bij de hand om de planten mee te besproeien.

Een wadi onder het maaiveld

Wat meer om het lijf heeft is de aanleg van een bovengrondse waterberging in de tuin, een wadi. In feite is dat niets meer dan een verlaging in de tuin, vaak zo’n 10, 15 centimeter onder het maaiveld; je kan hem zo groot maken als je zelf wilt. Deze kuil stroomt bij een bui van enige omvang vol met regenwater en geeft dat water na verloop van tijd af aan de omgeving, dankzij een doorlatende bodem. De kuil kan je gewoon aanleggen in het gazon, maar ook in de border. Een mooie aanvulling op de tuin, want hier kunnen planten groeien die goed overweg kunnen met droogte én water.

Net als de waterton kan je de wadi vullen met regenwater uit de regenpijp, aan te voeren via bijvoorbeeld omgekeerde dakpannen. Dat is relatief goedkoop en staat al snel leuk. Duurder is de aanvoer van regenwater via pvc-pijpen of flexibele slangen. Welke aansluiting je ook kiest, bij extreme hoosbuien moet je voorkomen dat de wadi volledig kopje onder gaat en de tuin blank komt te staan. Daarvoor is, voor een paar tientjes, de zogenoemde regenwaterklep voor de regenpijp verkrijgbaar. Die stuurt, bij een te groot aanbod, regenwater richting riool.

Een infiltratiesysteem is de meest geavanceerde optie om water op te slaan. De zandvangput filtert zand en aarde uit het water. Beeld
Een infiltratiesysteem is de meest geavanceerde optie om water op te slaan. De zandvangput filtert zand en aarde uit het water.Beeld

Infiltratiekrat of -blok

De meest geavanceerde manier om water te bergen is ondergrondse infiltratie, door het gebruik van kunststof infiltratiekratten of -blokken. Die kan je, met het nodige graafwerk, zelf aanleggen in de tuin, onder het terras of oprit. Ze zijn te koppelen aan de regenpijp van het dak. Wat infiltratiezand eromheen en er kan weinig misgaan. Zo’n oersterk infiltratiekrat of -blok – je kunt er gewoon overheen rijden – is in feite weinig anders dan een grote doos waarin regenwater wordt gebufferd. De doos geeft, na verloop van tijd, alle regenwater af aan de omgeving. Een simpele maar effectieve manier om verdroging van de grond te voorkomen.

Maar dit is geen goedkope oplossing, zelfs de do it yourself-systemen zijn relatief duur. Je redt het namelijk zelden met één zo’n krat of blok. Die moeten minstens 30 liter regenwater per vierkante meter dak kunnen verstouwen, rekening houdend met de gangbare weerscenario’s. Daarom geven sommige gemeenten subsidies aan wie zo’n ondergrondse berging installeert. Informeer daar dus van tevoren naar. Want wie geld investeert in een eigen ondergrondse waterbuffer, ontziet het gemeenschappelijk riool en dat is best een steuntje in de rug waard. Tegelijk: een tuin die minder snel verdroogt en extra bijdraagt aan de biodiversiteit is en blijft natuurlijk onbetaalbaar.

Lees ook:

We springen te nonchalant met ons water om: ‘Tijd voor een watertransitie’

Droogte of juist plensbuien en toenemende vervuiling laten zien dat het watersysteem zijn grenzen bereikt. Waterschappen en drinkwaterbedrijven roepen samen op tot een omslag in onze achteloze omgang met het water: het is tijd voor een watertransitie.

Het is tijd voor onorthodoxe waterplannen. Een meer op de Nederlands-Duitse grens bijvoorbeeld

Voor het derde achtereenvolgende jaar is het zeer droog in Nederland. We zullen structureel anders met water moeten omgaan, zegt dijkgraaf Hein Pieper.

‘Rainman’ Iwan Fransen helpt je met een enorme waterzak van je sproeischaamte af

Je toilet doorspoelen met regenwater of een wasje doen met hemelwater? Ingenieur Iwan Fransen bedacht een simpel systeem waarmee regen in de kruipruimte kan worden opgeslagen en gebruikt. ‘Zo kan een gemiddeld huishouden 50 procent drinkwater besparen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden