Een Ikea-bank huren, waarom niet?

Beeld Trouw

Onze klanten vinden duurzaamheid reuze belangrijk, maar ze leven er niet naar, zeggen bedrijven. Onder leiding van Ikea presenteren ze vandaag een lijstje prikkels om de burger een duwtje in de goede richting te geven.

Een ledlamp indraaien en afval scheiden, zover zijn de meeste mensen wel. Maar dat is bij lange na niet genoeg, constateren grote bedrijven. De grote vraag is hoe zeven miljoen Nederlandse huishoudens te verleiden zich duurzamer te gedragen.

Om daar iets zinnigs over te kunnen zeggen, bracht woonbedrijf Ikea afgelopen maanden experts van grote bedrijven zoals Unilever, NS en Landal GreenParks samen met kleine duurzame ondernemers en experts zoals gedragswetenschappers en marketeers. De gesprekken leveren een reeks aanbevelingen en tips op die ze vandaag aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven aanbieden.

Verlaag het btw-tarief op tweedehands producten, stellen de bedrijven voor, overweeg een vleestaks in combinatie met een lager tarief op groente en fruit, zet een tijdelijke subsidie op de verduurzaming van huizen en belast de lease-auto anders. Van elkaar willen bedrijven leren wat werkt om consumenten mee te krijgen. Want allemaal ervaren ze: de meeste burgers willen wel duurzamer, maar handelen er niet naar.

Weinig van terecht

"Van de klanten geeft 75 procent aan duurzaamheid belangrijk te vinden", zegt Alberic Pater, manager duurzaamheid van Ikea Nederland. "De helft zegt een actieve bijdrage te leveren, maar in de praktijk komt er niet veel van terecht. Wat moet je doen om mensen wel die stap te laten zetten? Die vraag leeft bij veel organisaties."

Mensen bewust maken van het probleem is niet genoeg, zo bleek volgens Pater uit de gesprekken. "Je moet niet denken dat als je maar genoeg feiten de maatschappij in gooit, mensen dan snappen dat het huidige model niet houdbaar is. Dat heeft weinig effect, sterker het werkt averechts. Mensen ervaren dat als bedreigend. Een persoonlijk voordeel, bijvoorbeeld door energiebesparing, helpt soms maar niet altijd. Mensen gaan niet korter douchen voor een paar cent minder, uit onderzoek komt naar voren dat ze dat eerder doen voor de milieuwinst. Wat we consequent onderschatten is de emotionele component."

Een van de ideeën is om consumenten anders te laten kiezen. Neem de lease-auto. Zo gauw iemand in aanmerking komt voor een wagen van de zaak, gaat de aandacht naar welk model het moet worden. Geef iemand eerst twee maanden een ov-abonnement. Daarna kiezen meer werknemers blijvend voor de trein in plaats van de auto, blijkt uit experimenten. 

Bank huren

Landal GreenParks serveert gasten in het restaurant standaard kleinere porties. Willen ze meer, dan kunnen ze bijbestellen. Festival DGTL biedt uitsluitend vegetarisch eten. Na het festival proberen bezoekers vaker een vegetarische maaltijd uit dan daarvoor.

Met dat soort gedragsprikkels zijn mensen makkelijker richting een duurzaam alternatief te bewegen, denken de bedrijven. Regelgeving kan helpen, zoals een lager btw-tarief op tweedehands producten. Pater: "Als je bij Mud Jeans je spijkerbroek inlevert dan is daar al een keer 21 procent belasting over betaald. Als je die broek dan een tweede leven geeft, betaalt de klant er opnieuw 21 procent over. Dat zou omlaag kunnen."

Ikea realiseert zich volgens Pater dat iedereen op het duurzame pad brengen consequenties heeft voor de bedrijfsvoering van het bedrijf. Consumenten verwachten dat producten die langer meegaan, gerepareerd of opgefrist kunnen worden en kopen dus minder. "Onze omzet hoeft niet alleen uit de verkoop van meubels te komen. Dat kunnen ook diensten zijn: dat je een bank huurt in plaats van koopt."

Het bedrijf zet proeven op met lease-constructies en reparatiediensten, zegt Pater. Ikea heeft vorige week de eigen duurzaamheidsdoelen aangescherpt. Een nieuw streven is dat in 2030 alle materialen voor de productie hernieuwbaar of gerecycled moeten zijn.

Lees ook:  Een eerlijke trui kost al gauw een paar honderd euro

Toen Reina Ovinge van The Knitwit Stable haar eerste collectie truien bij een winkel afleverde, is ze die zelf gaan helpen verkopen. Zodat ze de klant kon uitleggen waarom een trui geen paar tientjes kán kosten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden