'Een eilander zet geen land onder water', zeggen ze op Ameland

Schiermonnikoog, gezien vanaf Ameland. Voor het waddeneiland liggen de zandplaten Het Rif (l) en Engelsmanplaat Beeld Siebe Swart, HH

Dijken die nu nog de koppen en staarten van de Waddeneilanden beschermen, zouden op termijn doorgestoken moeten worden. Het is een van de plannen van staatssecretaris Sharon Dijksma van natuur. Hoe worden die plannen ontvangen op de Wadden?

Dijken doorsteken om delen van de Waddeneilanden bij storm te laten overstromen, dat wekt argwaan. "Een eilander zet geen stukken land onder water, het kenmerk van een eiland is dat het boven water blijft", zegt burgemeester Albert de Hoop van Ameland.

Toch moet het, meent staatssecretaris Sharon Dijksma. De stroming zet slib af dat de kwelders ophoogt en dat is nodig nu de zeespiegel stijgt. De natuur vaart daar wel bij, maar ook de veiligheid, staat in de 'Natuurambitie Grote Wateren 2050', die Dijksma gisteren naar de Tweede Kamer stuurde.

Grenzen aan dynamisch kustbeheer
Niets nieuws, stelt De Hoop. Hij signaleert al langer een hang naar dynamisch kustbeheer op de oostelijke delen van de Waddeneilanden. "Een prachtige gedachte, maar er zitten grenzen aan, ook buiten de bebouwing. Hier op Ameland loopt veel vee in Het Oerd, een van de laatste gemeenschappelijke weidegebieden van Nederland. Een eerder plan om daar de stuifdijk door te steken, is afgeblazen. Die stuifdijk ligt daar niet voor niets, we beheren wat we hebben."

Wat extra beweging in de duinenrij leidt soms tot zandimpulsen, erkent De Hoop. "Maar je moet uitkijken dat je geen dingen doet die onomkeerbaar zijn. En je moet de bevolking mee hebben. Die heeft al duizend jaar aan natuurbeheer gedaan en de eilanden beschermd. Pas de laatste vijftig jaar bemoeien anderen van het vasteland zich ermee."

Sinterklaasstorm
Dynamisch kustbeheer is een van de speerpunten in de nota van Dijksma, maar op de Wadden is het natuurherstelprogramma al in 2010 begonnen, zegt Michiel Firet van Staatsbosbeheer. "We zijn al jaren in gesprek met alle eilanders en zij zien nu ook dat die stuifdijken niet echt veilig zijn. Bij de sinterklaasstorm van 2013 is gebleken dat het water wel binnenkomt, nadat de dijk op Rottumeroog was weggeslagen, maar het stroomt ook weer weg."

Ook de boeren van Het Oerd zullen dat over een jaar of tien inzien, verwacht Firet. "Als kwelders te laag worden, gaan ze verdrinken. Door hier en daar een dijkje door te steken zorg je voor voldoende slib en zand. De bewoonde gebieden moet je veilig houden, maar de koppen en staarten van de eilanden kunnen zo meebewegen, net als Rottumeroog en Rottumerplaat, de lopende eilanden."

Opspuiten
Intussen blijft zandsuppletie nodig, schrijft Dijksma in haar Natuurambitie. Bij Ameland is Rijkswaterstaat vorige maand weer begonnen met het opspuiten voor de kust. "We moeten meegroeien met de zeespiegelstijging, maar het kabinet geeft wel concessies uit voor zoutwinning en gasboringen", constateert De Hoop. "Suppletie is hard nodig, maar het brengt wel veel zand in het systeem, dat gaat lopen tot aan de Deense kust. Een deel verdwijnt in de vaargeulen, die dan weer moeten worden uitgebaggerd. Want de eilanden moeten wel bereikbaar zijn."

Natuur in Deltaprogramma
Het Deltaprogramma biedt in de uitvoering in meerdere gebieden mogelijkheden om de natuurambitie te koppelen aan de veiligheidseisen, zegt deltacommissaris Wim Kuijken. De 'Natuurambitie Grote Wateren 2050' van staatssecretaris Dijksma (economische zaken) is daarmee een aanvulling op de plannen die minister Schultz van Haegen (infrastructuur en milieu) op Prinsjesdag presenteerde. Het Deltaprogramma is een plan dat na goedkeuring wordt uitgevoerd, merkt de commissaris fijntjes op, de nota van Dijksma is een ambitie. Medewerkers van Kuijken zijn bij het opstellen van die ambitie betrokken geweest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden