Column

Eén cent extra betalen voor benzine gaat het klimaat niet redden, Shell

Esther Bijlo. Beeld Jorgen Caris

Shell-rijders hebben in vijf weken tijd 6.480 rondjes om de wereld CO2-neutraal gereden. Sinds kort kunnen automobilisten hun auto vol tanken zonder schuldgevoel. Gooien ze er Shell V-Power in of hebben ze Miles & Me, dan gaat dat vanzelf, Shell compenseert de uitstoot van kooldioxide. De rest kan vrijwillig aan de kassa 1 cent extra betalen voor een schoon geweten.

Het is vrij makkelijk deze actie af te doen als het groen wassen van fossiele brandstoffen. Mooi weer spelen met ‘het beschermen van bossen in Peru en Indonesië’, daar gaat die cent onder meer naartoe namelijk. En intussen lekker doorpompen om Shell-baas Ben van Beurden te parafraseren.

De andere kant is dat de olie- en gasgigant consumenten bewust maakt van de gevolgen van hun handelen. Iedere keer als ze bij de pomp staan, worden ze op de een of andere manier geconfronteerd met het feit dat de atmosfeer opwarmt, mede door autorijden. De klimaatscepticus moet sterk in zijn schoenen staan als zelfs de fossiele industrie duidelijk laat weten dat klimaatverandering realiteit is en dat de moderne mens die veroorzaakt. Op de eigen website legt Shell het allemaal uitgebreid en duidelijk uit. Een geoefend complotdenker zal nog heel wat toeren moeten uithalen om hier een slinkse overname door de ‘groene kerk’ aannemelijk te maken.

Die ene cent per liter is daarnaast een lage drempel. Dat gaat je de kop niet kosten. Volgens Shell is dat kleine bedrag op dit moment voldoende om de benodigde CO2-credits aan te kopen. Dat zijn certificaten die aan projecten voor herbebossing of natuurbescherming hangen. Reken je die cent om naar een soort CO2-heffing, dan is het echter vrij weinig. 

Tien cent

Autobrandstof stoot per liter ongeveer twee kilo CO2 uit. Een cent per liter betekent een CO2-opslag van 5 euro per ton. De prijs in de markt voor CO2-rechten is ongeveer 25 euro per ton, na lange tijd rond 8 euro te hebben gecirkeld. Volgens veel economen is een heffing van minimaal 50 euro – en snel oplopend naar tachtig tot 100 euro per ton – noodzakelijk om de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen. Zo bekeken zou die liter brandstof minstens 10 cent duurder moeten zijn.

Dat gaat Shell niet doen, vrijwillig een CO2-belasting invoeren. De klanten zouden doorrijden naar het volgende tankstation en daarmee ook de groene boodschap missen. Meer grote bedrijven ontdekken de strategie van ‘compensatie’. Winkelketen Hema liet pas weten dat ‘voortaan alle vliegtickets standaard CO2-neutraal zijn’. Lekker makkelijk, een vakje aanvinken bij het boeken is niet eens meer nodig. Hema investeert in cookstoves (biomassakookfornuis) in Oeganda en Kenia en bosbehoud in Brazilië.

‘We zien het als onze rol om samen bewust duurzamer te zijn’, legt Hema uit. Allemaal prachtig en hoe mooi zou het zijn als Shell en Hema de klimaatscepsis met hun groene verhalen kunnen terugdringen. Heel veel verder gaat het alleen niet. De trend van compenseren is eigenlijk een grote valkuil. Iedereen kan op zijn klompen aanvoelen dat het onmogelijk is de opwarming van de aarde te beperken als we met dezelfde brandstoffen hetzelfde aantal kilometers blijven rijden en vliegen. Dan zou heel Oeganda bedolven worden onder de cookstoves.

Compensatie van CO2-uitstoot is prima, maar alleen voor de broeikasgassen die echt niet te vermijden zijn. Shell weet dat ook wel. Het staat zelfs op de website. ‘Bij CO2-neutraal rijden gaat het om het compenseren van CO2-uitstoot die niet of moeilijk kan worden verminderd of voorkomen’, legt het bedrijf uit in de ‘veelgestelde vragen’.

Maar dat is niet de boodschap van die ene cent.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft afwisselend met ecoloog Patrick Jansen een column.

Lees ook:

Zeven klimaatmythes ontkracht

Nu klimaat beleid begint te worden, slaat bij sommigen de twijfel toe. Zijn die maatregelen wel nodig? In dat debat hangt veel mist. Zeven misverstanden op een rij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden