Het bosreservaat de Duddel in kroondomein Het Loo. De bomen daar hebben veel CO2 opgenomen.

Bosbeheer

Een bos moet oud mogen worden, vinden bosbouwers

Het bosreservaat de Duddel in kroondomein Het Loo. De bomen daar hebben veel CO2 opgenomen. Beeld Jaap Kuper.

Om de bossen klimaatbestendiger te maken sturen bosbouwers nu eigen voorstellen aan de politiek. Bossen waarin bomen oud worden en vergaan zijn nodig om de rijkdom aan soorten planten en dieren te herstellen, schrijven ze.

De Nederlandse bosbouwsector pleit bij minister Carola Schouten (landbouw en natuur) voor grootschalige bosaanleg op rijke gronden, zoals moerassige bodems. De afbraak en kaalkap van het Nederlandse bos moet snel stoppen, vinden bouwers, wetenschappers en beheerders. De miljarden aan subsidie op de productie van energie uit biomassa moet worden vervangen door financiële steun voor het gebruik van meer hout uit Nederlandse bossen in de bouw.

Tegelijk pleiten de bosbouwers voor nieuwe bossen waarin bomen de kans krijgen volledig uit te groeien, zodat ze kunnen aftakelen, omvallen en vergaan. Die lange levenscyclus is nodig om de rijkdom aan soorten planten en dieren in bossen te herstellen. De sector vindt dat moet worden uitgezocht of de aansprakelijkheid van beheerders voor schade door vallende takken kan worden uitgesloten. Nu is de angst voor schadeclaims voor gemeenten en provincies vaak reden om kwakkelende bomen snel om te zagen.

Honderdtwintig bosbouwers, wetenschappers, natuur- en landschapsbeheerders hebben dit weekeinde hun visie op het bosbeleid vastgelegd in de ‘Verklaring van Groeneveld’, een lange lijst aanbevelingen, opgesteld na een bijeenkomst over de toekomstige bossenstrategie. De verklaring is genoemd naar de locatie van dat debat, kasteel Groeneveld in Baarn. De conferentie werd gehouden op initiatief van de stichting Groeneveld, een organisatie die zich inzet voor natuur en landschap.

Schouten wil een nieuwe bossenstrategie

Schouten kondigde in mei in een brief aan de Tweede Kamer aan dat zij dit najaar met een nieuwe bossenstrategie komt. Ook de provincies werken aan een plan. Directe aanleiding is de brede zorg in de samenleving over de houtkap in Nederland. Onder druk van de publieke opinie besloot Natuurmonumenten afgelopen voorjaar de boskap voorlopig op te schorten. Staatsbosbeheer kondigde dit jaar aan vijfduizend hectare nieuw bos te gaan aanplanten. Bossen zijn van groot belang voor het vastleggen van CO2 en ook om die reden is behoud én uitbreiding van het bosareaal in Nederland hard nodig.

Schouten maakte in haar brief aan de Tweede Kamer duidelijk dat houtkap om de doelstellingen van het Europese natuurbeschermingsprogramma Natura2000 te halen wel zal doorgaan, ondanks protesten. Onder meer is dat het geval in de duinen van Noord-Holland, waar Staatsbosbeheer van plan is bestaand bos te kappen om het duinlandschap en het leefgebied voor enkele bijzondere soorten te herstellen. Schouten praat wel met provincies over mogelijkheden om de kap te beperken.

Tussen 1991 en 2013 is in Nederland ongeveer twintigduizend hectare bos verloren gegaan. Uit een recente studie blijkt dat na 2013 nog eens ruim twaalfduizend hectare is gekapt. Weliswaar is er in die periode ook ongeveer zevenduizend hectare nieuw bos aangeplant, maar het duurt tientallen jaren voordat dat is volgroeid. Schouten maakt zich, met de bosbouwers en -beheerders, zorgen over de daling van de bio­diversiteit.

In de ‘Verklaring van Groeneveld’ staat dat het nodig is gemengde bossen aan te leggen om de kwetsbaarheid voor ziekten en klimaatverandering te beperken. Enkele boomsoorten, zoals de larix en de fijnspar, staan onder grote druk door de opmars van bastkevers die verzwakte bomen aantasten. Deze boomsoorten zijn door twee opeenvolgende droge zomers kwetsbaar. “Het toekomstige beheer zal gericht moeten zijn op het bereiken van een zo groot mogelijke veerkracht van het bossysteem”, aldus het advies aan Schouten.

Om de biodiversiteit te bevorderen pleit de bossector voor grote boskernen van eiken- en beukenbomen. En ze dringt aan op betere voorlichting aan het publiek over bosbeheer: het kappen van bomen zal altijd nodig blijven om een bos gezond te houden.

Paus: ontbossing is wereldwijd probleem

Paus Franciscus heeft zaterdag bij een bezoek aan het Afrikaanse eiland Madagaskar gezegd dat ontbossing een wereldwijd probleem is, dat internationaal moet worden aangepakt. Ook waarschuwde hij voor het verlies aan biodiversiteit, dat een gevaar vormt voor de aarde.

Volgens onderzoekers en hulporganisaties is Madagaskar in zestig jaar bijna de helft van haar bos verloren. Dat komt onder meer door de illegale kap en export van rozen- en ebbenhout. “De laatste bossen worden bedreigd door bosbranden, stroperij en het onbeperkt kappen van waardevolle bomen”, aldus de paus.

De uitspraken van Franciscus komen vlak na bosbranden in het Amazonegebied. Die kwamen de Braziliaanse president Bolsonaro op veel kritiek te staan, omdat hij te weinig zou doen aan het probleem. ANP

Lees ook:

Schoffelen, omspitten, verkavelen: bomen krijgen in Nederland geen kans om oud te worden

Echt monumentale bomen zijn er in Nederland nauwelijks. Op tal van plaatsen komen burgers in het geweer tegen houtkap. ‘Het rooien van stukken zo groot als voetbalvelden is niet meer van deze tijd.

Al dat gezaag leidt nooit tot echt natuurlijk bos

Toen onlangs bekend werd gemaakt dat biodiversiteit wereldwijd afneemt, zo erg zelfs dat wetenschappers spreken van een uitstervingsgolf, verklaarde minister Schouten dat wij in Nederland ‘niet stil staan’ als het gaat om de verbetering van biodiversiteit.

Natuurmonumenten gooit het roer om: minder bomenkap en meer bossen

Natuurmonumenten gaat minder bomen kappen en zich hard maken voor meer bos in Nederland.De organisatie wil luisteren naar forse kritiek uit de achterban.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden