null Beeld

ColumnEsther Bijlo

Ecofascisten en klimaatontkenners vinden elkaar: de planeet is niet van iedereen

“Als hij geen biologisch eten krijgt, wordt hij ziek.” De moeder van de prominente opstandeling met de bonthelm in het Capitool maakt zich ernstig zorgen. De zogenoemde ‘QAnon-sjamaan’ zit inmiddels achter de tralies na deelname aan de couppoging afgelopen week in Washington maar wil niet eten. Alleen biologisch voedsel wenst hij, aldus een bericht op de site huffpost, en op aandringen van zijn advocaat krijgt hij dat nu ook.

Een verwarrend bericht, onwillekeurig schiet je ervan in de lach. Maar zo grappig is het niet. De ­gevangene is te betitelen als een ‘ecofascist’, een aanhanger van puurheid, zowel in natuurlijke als raciale zin. Ook de aanslagplegers in het Nieuw-Zeelandse Christchurch en in El Paso, Texas, behoren tot de stroming. De eerste schoot 51 moslims dood, de tweede 22 klanten van een Walmart als ‘antwoord op de Latijns-Amerikaanse invasie’, beiden met een beroep op het behoud van de planeet.

Ecofascisme is niet nieuw, getuige het motto ‘bloed en bodem’ van de nazi’s in Europa in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw, maar wel opnieuw in opkomst, volgens onderzoekers van onder meer de Universiteit van Leicester. Zij zien dat de groene extreem-rechtse beweging aantrekkingskracht uitoefent op jongeren, die niets hebben met de hardnekkige klimaatontkenning van, vooral, oudere mannen.

Verwarrend blijft het wel, want klimaattwijfelaars bestempelden tijdens de bestorming van het Capitool juist de bontmutsdrager als ‘een acteur’, ook gezien bij klimaatdemonstraties. Het waren dus linkse, ‘antifa’-mensen die zich voordeden als Trump-supporters om de nog net zittende president in diskrediet te brengen, willen ze beweren. Het klopt dat de man ook bij een klimaatmars was, maar wel als zijn eigenste sjamaanse zelf, om zijn versie van een beter milieu uit te dragen.

De klimaatontkenners willen met hun beschuldiging juist de verantwoordelijkheid voor de putsch afschuiven, constateert het platform DeSmogBlog, dat onzininformatie over klimaat en de afzenders daarvan in kaart brengt. Want de begrippen Trump-aanhanger, ontkenning van opwarming en ook het negeren van corona, gaan over het algemeen wel samen. Een van de invloedrijke mensen uit de anti-klimaatbeweging in de VS, Marc Morano, gooide tijdens de bestorming op sociale media olie op het vuur met tweets over burgers die terecht in opstand komen tegen een ‘tirannieke overheid’. Politici angst aanjagen? Niks mis mee, twitterde hij.

De ecofascist en de klimaatontkenner zullen niet, al oprukkend op de trappen van het Capitool, een diepe discussie hebben gevoerd over de uitstoot van CO2 en 1,5 graden. Wat hen bindt is de afkeer van de overheid, haat naar minderheden en een hang naar geweld. Beiden vinden ze dat de planeet niet van iedereen is, dat de ene groep er meer recht op heeft dan de andere. Of dat dan het recht is om fossiele brandstoffen uit de grond te halen en de boel te vervuilen of het recht op de ongeschonden natuurlijkheid van de aardbol, het is allebei exclusief voorbehouden aan de eigen groep.

‘Inclusief’ is wat klimaatactivisten bedoelen als ze het herhaalde ‘climate justice’ door de straten roepen. Klimaatbeleid moet gepaard gaan met het bestrijden van racisme en ongelijkheid, gesteund door een sterke overheid en een goed functionerende democratie. Zo niet dan komt er meer chaos en verwarring van het soort waar de dragers van bontmutsen en Auschwitz-shirts dol op zijn.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden