Groene GidsDuurzaam energiecontract

Echt duurzame stroom kopen? Dan moet je wel blijven opletten

Hup, thuis even een duurzaam energiecontract nemen? Dat is nog niet zo simpel. 

Menig Nederlander voelt er wel voor om thuis schone(re) energie te gebruiken, om zo het klimaat minder te belasten. Dat leidt tot de vragen: welke aanbieder is echt milieuvriendelijk en welke contracten deugen? Wie zoekt naar sluitende antwoorden eindigt in een oerwoud van aanbieders. Niet alleen heeft Nederland tientallen energieleveranciers, van mini tot mega, ze bieden allemaal ook nog eens tal van stroom- en gascontracten aan. Waar te beginnen?

Bedenk eerst: aardgas is het leeuwendeel van de energievraag thuis, en dus van de nota. Negen op de tien woningen stoken vervuilend gas in de cv-ketel. De meeste energiebedrijven bieden wel ‘groen gas’, maar helaas, daar begint het wikken en wegen voor wie klimaatvriendelijk wil kiezen. Groen gas is vrijwel altijd normaal aardgas, met een groen sausje erover. “Het wordt gecompenseerd via bosprojecten of duurzame energie in het buitenland”, zegt Mariken Stolk van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. 

Wie bij Essent kiest voor het contract ‘Dubbelgroen’, kan ervan uitgaan dat 10 procent van het gas dat door zijn gasleidingen stroomt groen gas uit Nederland is. De rest is vuil aardgas, maar dan gecompenseerd via Chinese windmolens en schone kooktoestellen in Oeganda. Dat mag groen heten, want die molens en kooktoestellen verlagen de CO2-uitstoot. Dat dit ver weg gebeurt zou niet deren. Het klimaatprobleem is mondiaal.

Toch is compenseren omstreden. Wie garandeert dat buitenlandse turbines en kooktoestellen effectief zijn? Bovendien: Nederland moet ook zélf helemaal schoon worden. 

Een leverancier vinden die huishoudens volledig groen gas levert, zonder compensatie, blijkt schier onmogelijk. Slechts een enkele boer of gft-afvalverwerker verkoopt een beetje groen gas voor huishoudens, blijkt op het online platform Vergroenjegas.nl. En boeren dié groen gas produceren, gebruiken mest als energiebron. Dat vindt ook niet iedereen duurzaam, omdat het (vervuilende) veehouderij in stand houdt.

Grondig isoleren

Gasloos wonen, is dat de oplossing? In de meeste huizen komt op termijn een elektrische warmtepomp of een gezamenlijk warmtenet, beoogt het Klimaatakkoord. Gasloos wonen kan een particulier echter pas, nadat zijn huis grondig is geïsoleerd. Zonnepanelen op het dak kunnen een deel van de eigen stroomvraag produceren, maar ook dan blijven huizen doorgaans aangewezen op een energiebedrijf. Zeker voor elektriciteit in de winter. Het prettige is: echt duurzame stroom kopen kan prima. Toch blijft het ook daarbij opletten. 

Zanger Jan Smit en Barry Paf, DJ van de ochtendshow op 100% NL, onthullen de 100% NL windmolen. De molen wekt stroom op voor energiemaatschappij Pure Energie.Beeld ANP Kippa

“Kies het liefst voor windenergie of zonne-energie die uit Nederland komt”, tipt Stolk. Als huizen samen binnenlandse groene elektriciteit kopen, stimuleert dat verduurzaming. Stolk: “Het leidt tot de bouw van meer windmolens en zonnepanelen.”

Of groene stroom inderdaad uit Nederland komt, moeten leveranciers op hun website vermelden. Door die vooraf te raadplegen voorkomt de energieklant dat hij een contract voor groene energie tekent, om later te ontdekken dat hij feitelijk fossiele Nederlandse energie koopt die met enorme Scandinavische waterkrachtcentrales is gecompenseerd. Energiebedrijven verkopen zulke (goedkope) energie veel. Sjoemelstroom noemen critici het. “Energiebedrijven mogen dat aanbieden hoor”, benadrukt Stolk. “Maar wie dit koopt draagt niet bij aan verduurzaming, want die enorme waterkrachtcentrales stonden er al.” 

Imago

Staar je niet blind op het imago van een energiebedrijf, adviseert Stolk. Bij een deels fossiele aanbieder, zoals Vattenfall of Eneco, kun je volgens haar een mooi groen stroomcontract vinden. Vandaar de kritiek op de jaarlijkse groene ranglijst van energieleveranciers, opgesteld door Natuur&Milieu, Wise, Greenpeace en de Consumentenbond: daarin staan kleine aanbieders EasyEnergy, Vrijopnaam, Energie Vanons, Pure Energie en OM aan top, omdat ze (hoe weinig ook) louter groen aanbieden. Grote bedrijven, die bouwen aan enorme windparken, aardwarmteputten en zonnecentrales, eindigen onderaan omdat ze ook nog vervuilend gas en kolenstroom produceren.

Je kunt beargumenteren, zegt Stolk, dat consumenten juist een groen energiecontract moeten afsluiten bij een ouderwetse aanbieder en die zo om een nieuwe koers te vragen. “Dat kan een strategie zijn.”

Voor puristen is dat geen optie, weet zij. “Er zijn mensen die principieel geen klant willen zijn bij een bedrijf dat stroom produceert uit fossiele bronnen, kernenergie of omstreden ­biomassahout.” Dat kan een reden zijn om na te gaan tot welke moedermaatschappij een aanbieder behoort. Energieleveranciers worden regelmatig door een concurrent opgeslokt. Neem Vandebron, dat onlangs is verkocht aan Essent. En Vattenfall kocht het van oudsher Zeeuwse Delta.

De rubriek ‘Groene Gids’ beantwoordt praktische vragen over milieubewust(er) leven. Heeft u een praktische vraag over milieubewust(er) leven? Mail naar: groenegids@trouw.nl

Lees ook:

Een groen buurtbedrijf? Dat vergt een pitbull-mentaliteit

Het aantal energiecorporaties loopt op. Het klinkt ook aanlokkelijk: in de straat of regio een eigen groen bedrijf oprichten. Samen, zonder al te veel bemoeienis van buitenaf. Klopt, zeggen ervaringsdeskundigen, maar onderschat het niet. ‘Dit is iets voor echte doorzetters, het is geen hobby.’

Lees ook:

Energie uit een soep van mest en bietenpunten

Duurzame stroom van windmolens en zonnepanelen is er steeds meer. Maar groen gas, als alternatief voor gas uit Groningen? Dat is er nog nauwelijks in Nederland. Een fabriek in Almere maakt het sinds 2017.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden