Vincent wil zon

Drijvende zonnepanelen zijn klaar voor een snelle opmars, met Andijk in de hoofdrol

De waterzuivering in Andijk van het PWN, met in een van de spaarbekkens 15 drijvende zonne-eilanden. In totaal 73.500 zonnepanelen zullen er constant op de zon worden gericht. Beeld Floating Solar/Google Maps

Zonnepanelen veroveren de wereld. Tot nu toe bestond die wereld vooral uit land, maar inmiddels beginnen ze ook aan een opmars op het water. Andijk krijgt binnenkort misschien wel het grootste drijvende zonne-eiland ter wereld dat met de zon meedraait.

Maar liefst 73.500 panelen dobberen straks op een spaarbekken van het waterleidingbedrijf PWN. Samen hebben die een vermogen van 22,6 MW en ze zouden, als ze op mijn dak pasten, per jaar pakweg 23 GWh aan stroom opleveren. Maar ze liggen niet op een dak maar op het water, en dat koelt. Bovendien draaien ze met de zon mee waardoor ze de hele dag de maximale instraling krijgen. Beide effecten zorgen samen voor mogelijk 30 procent extra opbrengst, oftewel 30 GWh per jaar. Wat genoeg stroom zou zijn voor bijna tienduizend huishoudens. PWN, dat voor drinkwater zorgt en aan natuurbeheer doet, heeft veel pompen en andere installaties die veel stroom verbruiken en wil de CO2-uitstoot door het bedrijf zo klein mogelijk maken.

Grootste zonvolgend systeem

Drijvende zonnepanelen beginnen populair te worden. Zeker in China en Japan worden ze al een vertrouwde verschijning. In Andijk komt dan ook niet het grootste zonne-eiland ter wereld. Maar Andijk krijgt wel iets bijzonders. De 73.500 zonnepanelen worden verdeeld over 15 ronde eilandjes van elk 140 meter doorsnee. Dankzij een draaisysteem van het Nederlandse bedrijf Floating Solar volgen de panelen de zon en samen vormen ze vermoedelijk het grootste zonvolgende systeem ter wereld, aldus Arnoud van Druten van Floating Solar.

De aanleg begint dit jaar met drie eilanden. Daarna volgen nog 12 eilanden, alle in hetzelfde spaarbekken van de waterzuiveringsinstallatie. Ook bij een PWN-locatie in Hoofddorp zullen een kleine 10 duizend panelen te water worden gelaten, maar daar zullen ze niet met de zon meedraaien. Daarnaast heeft PWN al 14 duizend panelen op daken en op een stuk land, zodat het bedrijf al met al bijna honderdduizend zonnepanelen installeert. Het bedrijf kan straks als weinig anderen het rendement van de verschillende systemen met elkaar vergelijken. De drijvende panelen leveren niet alleen meer stroom op dan panelen op het land, ze hebben als bijkomend voordeel nog dat ze de verdamping van het water tegengaan.

Over Floating Solar schreef ik eerder, naar aanleiding van een test met drijvende panelen in de Slufter bij Rotterdam. Toen zorgde een subsidiefoutje er nog voor dat zonvolgende panelen minder winstgevend waren voor investeerders dan stilstaande panelen. Die subsidiekronkel is inmiddels rechtgetrokken, zodat draaiende zonne-eilanden nu echt interessant worden.

Grootste van Europa

Nederland krijgt nog een groot drijvend zonnepark, gerealiseerd door Groenleven, dat op allerlei plaatsen zonneparken ontwikkelt. Over ruim een jaar moeten er zo'n 150 duizend panelen drijven op een oude zandwinningsplas bij Sellingerbeetse, in het zuidoosten van Groningen. Die zijn dan goed voor een vermogen van 48 MW en zullen op jaarbasis stroom leveren voor ongeveer 13 duizend huishoudens, al is de stroom in feite bedoeld voor het zandwinningsbedrijf. Dit systeem wordt niet zonvolgend maar met 48 MW wordt het wel het grootste drijvende systeem van Europa en zelfs een van de grootste zonne-eilanden ter wereld.

Wereldwijd neemt het aantal drijvende zonneparken nu snel toe. Thailand gaat bijvoorbeeld een 45 MW-systeem op een stuwmeer laten drijven. En als dat bevalt, komen er nog 16 van die systemen bij. Ook hier geldt dat de panelen niet alleen stroom opleveren, maar ook de verdamping van het water in het meer tegengaan. En Singapore legt binnenkort een zonnepark in zee; dat moet dus tegen hevige stormen bestand zijn. India heeft eveneens enorme drijvende parken in de planning. Overal waar de ruimte op het land krap wordt, kiezen de zonnepanelen steeds vaker het ruime sop. Bij ons lijkt me nog wel wat ruimte beschikbaar op de Noordzee, in de ‘luwte’ van de windmolens...

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook: 

Drijvende zonnepanelen wekken de meeste stroom op - alleen jammer van dat subsidiefoutje

Zonnepanelen worden steeds krachtiger. Als je ze op het water legt, leveren ze nóg meer stroom op. En als je ze met de zon mee laat draaien is het helemaal een feest. Jammer alleen dat de subsidieregeling gunstiger uitpakt voor minder goed presterende systemen.

Een ‘zonneweide’ in het IJsselmeer is effectiever dan vijf windparken in de Noordzee

Een ‘zonneweide’ in het IJsselmeer kan meer stroom opwekken dan de vijf enorme windparken die de komende tien jaar gebouwd gaan worden in de Noordzee. Als Nederland snel kolencentrales moet sluiten vanwege de CO2-uitstoot, dan levert zo’n drijvend zonnepanelenpark wellicht bijna net zo snel de vervangende groene stroom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden