null Beeld
Beeld

BoekrecensieGroen

Drie groene recensies: over duinen, groeves en plastic

‘Doe het zero’, een kookboek voor een plasticvrij leven

Leven zonder plastic is niet onmogelijk, hebben meerdere ‘goeroes’ inmiddels bewezen, maar wel tijdrovend wanneer je zelf het wiel moet uitvinden. Advies van ervaringsexperts, die vaak fulltime bezig zijn met het vermijden van wegwerpplastic, is daarom altijd welkom.

Het boek is zeker niet het eerste over plasticvrij leven, ook niet voor de auteurs, die bekend zijn van het Zero Waste Project, hun blog en gelijknamige boek over hetzelfde onderwerp. Het eerste boek gaf antwoorden op vragen over plasticvrij leven, maar leverde lezers ook juist nieuwe vragen op volgens Jessie en Nicky Kroon, die ook een plasticvrije winkel hebben in Amersfoort. In dit tweede boek, dat is opgebouwd als een kookboek, proberen de zussen die vragen te beantwoorden.

De kookboekstijl zorgt voor een positieve toon: je hoeft niet in een keer je hele leven om te gooien. Zoek gewoon iets leuks uit en ga ermee aan de slag, lijken de zussen te zeggen. Dat kan een recept voor bananenijs of ‘vegan kaassaus’ zijn, maar ook een huishoudelijk product zoals wasmiddel.

Niet alleen voor de diehards

Sommige recepten zijn zo klaar, andere zijn ‘meer voor een rustige zondagmiddag’. De recepten zijn er niet alleen voor diehards die volledig van het plastic af willen, ook ‘mensen die een beetje sceptisch zijn, maar ook niet niets willen doen’ vallen volgens de auteurs binnen de doelgroep.

De benodigde ingrediënten voor de brouwsels kunnen nog wel een struikelblok vormen. Azijn hebben de meesten misschien wel in huis, maar er wordt ook gevraagd om te investeren in sheaboter en ‘arrowrootpoeder’, een soort maizena. Wel lijkt het alsof je in combinatie met kokosolie, havermout en baksoda een collectie aan wondermiddelen opbouwt: door deze ingrediënten steeds anders te combineren, kunnen bijna alle recepten uit het boek worden gemaakt.

Wat het hippe omslag ook al doet vermoeden: het boek met recepten voor mascara en make-upremover is meer gericht op een vrouwelijk dan op een mannelijk publiek.

De zussen roepen ook op om een beetje voor jezelf te zorgen. Door geen chemische verzorgingsproducten met microplastics te gebruiken en te ‘ontspullen’, zou plasticvrij leven je niet alleen milieubewuster, maar ook gelukkiger moeten maken.

 Jessie en Nicky Kroon ‘Doe het zero’, Uitgeverij Lev. €22,99 271 blz.
 Beeld
Jessie en Nicky Kroon ‘Doe het zero’, Uitgeverij Lev. €22,99 271 blz.Beeld

Eindelijk, een gids voor de groeve van Winterswijk

Het Nederlands landschap is enorm gevarieerd. Neem de duinen, of de Achterhoek, waar een groot gapend gat zorgt voor de nodige opwinding.

Paleontologen doen onderzoek in de steengroeve bij Winterswijk. Ze zoeken naar fossielen van miljoenen jaren oud.  Beeld 30-7-2019 Kotten
Paleontologen doen onderzoek in de steengroeve bij Winterswijk. Ze zoeken naar fossielen van miljoenen jaren oud.Beeld 30-7-2019 Kotten

Natuurlijk, we weten dat de aarde stokoud is. Dan heb je het niet over een millenniumpje meer of minder, het gaat al snel over miljoenen, honderden miljoenen zo niet enkele miljarden jaren. Wie dat met eigen ogen wil zien, hoeft niet ver te reizen. De Achterhoek is ver genoeg, om precies te zijn: de Steengroeveweg van Winterswijk. Daar ligt een steengroeve die je een royale blik op het verleden biedt, al vereist dat wel een geoefend oog. Geen nood, want Jelle Reumer, paleontoloog en bij de lezers van Trouw vooral bekend als schrijver van de wekelijkse column Weekdier, staat je bij met zijn nieuwste boek: de ‘Gids voor de Winterswijkse steengroeve. Fossielen en mineralen’.

Het werd natuurlijk hoog tijd voor zijn gids, want naar Europese maatstaven is de groeve een geologisch unicum, zoveel interessants is daar te vinden op een paar vierkante kilometer. Reumer kent de plek ook goed. Iedere zomer doet hij daar met een groep studenten en collega-wetenschappers weken achtereen onderzoek.

De gids bevat afbeeldingen van geologische en fossiele vondsten, handig voor wie wil weten wat de betekenis van ‘Winterswijk’ nu precies is. Maar het is ook handig voor de kenner/hobbyist die zelf ook een kijkje wil nemen, 30 meter onder het maaiveldoppervlakte. Vooral uit het Trias zijn mooie vondsten gedaan, het geologisch tijdperk dat 251 miljoen jaar geleden begon en vijftig miljoen jaar duurde.

Geregeld nieuwe soortresten

Voor mineralen hoef je niet zozeer in Winterswijk te zijn. Slechts acht soorten komen er voor, al blijft het natuurlijk leuk om pyrietkubussen of gipskristallen te vinden. Spectaculairder zijn de fossielen of de sporen van fossielen en dan vooral die van (zee)reptielen. Geregeld worden er nieuwe soortresten aangetroffen. Beroemd hoogtepunt is natuurlijk de Nothosaurus Winkelhorsti, waarvan naamgever Herman Winkelhorst, amateurpaleontoloog, in 1990 een schedeltje aantrof. Het schedeltje van deze nieuwe soort, het oudste en kleinste zeereptiel dat in de Nederlandse bodem is blootgelegd, is in de collectie van het Leidse natuurhistorisch museum Naturalis opgenomen. Verwacht geen T-rex-achtige taferelen: het schedeltje is slechts 46 mm lang, maar ook dat maakt de vondst zo bijzonder.

In de gids staat Reumer uitvoerig stil bij het ontstaan, de ontwikkeling én de natuurwaarde van de nog steeds commercieel geëxploiteerde afgraving. Per saldo is het gidsje lekker geschreven, informatief en goed gedocumenteerd. Wie dit leest, krijgt vooral zin om met een geologenhamer naar Winterswijk af te reizen.

 Gids voor de Winterswijkse steengroeve. Fossielen & mineralen,Jelle Reumer, 136 blz. Uitgeverij Matrijs, € 19,95 Beeld x
Gids voor de Winterswijkse steengroeve. Fossielen & mineralen,Jelle Reumer, 136 blz. Uitgeverij Matrijs, € 19,95Beeld x

‘Bloeiende duinen', een uitnodigende leestocht door het duin

Tip voor wie nog van de late bloeiers in de duinen wil genieten: ‘Bloeiende duinen’ van Rolf Roos. Roos, uitgever van diverse duinboeken waaronder de reeks ‘Duinen en Mensen’, beschrijft hier de héle Nederlandse kuststrook. Een tocht van Het Zwin in de Zeeuwse delta tot Rottum in het noordelijkste puntje van de Waddeneilanden. Roos bezocht alle duingebieden en kreeg tientallen beheerders, onderzoekers en duinfanaten mee in het schrijven van het boek.

Een duidelijke doelgroep voor zijn boek heeft hij niet, schrijft Roos in het voorwoord. Dat blijkt ook wel een beetje in het verloop van het boek, maar hinderlijk is dat niet; je kunt eruit pikken wat je wilt. Interesse in planten is wel handig, want waar eerder vooral mensen in de duinen centraal stonden, draait het nu vooral om de duinflora. Door het hele boek verspreid staan in kaders de 100 meest typische duinplanten gepresenteerd, ‘de grote 100’. De stelling van Roos is dat een lezer die deze planten kent en ze ecologisch kan plaatsen, de duinen begint te begrijpen. Om daarbij te helpen, is elke soort voorzien van een ‘ecologische barcode’ die iets zegt over de voorkeuren van de plant voor de vier sleutelfactoren water, kalk, voedingsstoffen en zout. Of alle lezers dit begripsniveau bereiken, is zeer de vraag, maar ook voor duinliefhebbers met minder ambitie is het een interessant boek. Het geeft vrij toegankelijke informatie over de vorming, opbouw en geschiedenis van het duin, waaronder de vijf duinrevoluties in de afgelopen 150 jaar: bebossing, waterwinning, natuurontwikkeling, kustversterking en recentelijk vervuiling en opwarming.

Het grootste deel bestaat uit beschrijvingen van alle duingebieden. Handig daarbij zijn de hotspots, wandelingen langs minimaal tien kenmerkende plantensoorten, die online door de lezer zijn te raadplegen. Kortom: een boek dat uitnodigt om zelf een tocht door het duin te maken, of in elk geval door een deel.

Bloeiende duinen, Rolf Roos (red.), Uitgeverij Natuurmedia, Hardcover, 240 pagina’s €39,50 Beeld x
Bloeiende duinen, Rolf Roos (red.), Uitgeverij Natuurmedia, Hardcover, 240 pagina’s €39,50Beeld x
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden