Reportage CO2-opslag

Dingeman Burgers is een van de weinige ‘koolstofboeren’ in Nederland

Koolstofboer Dingeman Burgers: ‘Ik zou veel meer CO2 kunnen opslaan, maar daar kan ik tot nu toe niet van leven.’ Beeld R Pierson

Om zich te wapenen tegen extreme regenval bedekt aardappelteler Dingeman Burgers zijn akkers een deel van het jaar met planten. Zo gaat hij ook de oorzaak van het probleem te lijf.

Een luidruchtige machine vult een houten kist met vers gerooide aardappelen. De gevulde kisten reiken opgestapeld tot aan het plafond in de aardappelschuur in Zevenbergschen Hoek. Het dak van de schuur is bedekt met zonnepanelen. In de houten kist krijgen de aardappelen genoeg lucht en daardoor worden ze niet beurs. “Het is het meest kwetsbare gewas”, zegt aardappelteler Dingeman Burgers.

Dat ondervond Burgers aan den lijve toen hevige regenbuien zijn akkers begonnen te teisteren, in 1998. In het familiebedrijf hadden zijn vader en oom het decennialang niet zo erg meegemaakt. “Het bleef maar regenen. Je hebt als teler natuurlijk maar één kans per jaar. Daar heb je wel even buikpijn van.”

Sindsdien zijn ook de zomers droger, waardoor Burgers vaker eigenhandig moet besproeien. De droogte is daarmee te ondervangen, maar het geeft een hoop extra werk. Tegen extreme regen zet hij extra drainagepijpen, greppels en dammetjes in.

Groenbemesting

Maar die maatregelen tegen regen bieden niet genoeg weerstand. Daarom is de teler begonnen met groenbemesting: lappen grond die niet voor de oogst gebruikt worden, bedekt hij onder een tapijt van groen. Zonnebloemen, phacelia’s en alexandrijnse klavers nemen het extra water op en verstevigen de bodem. Een bijkomend voordeel: ze slaan ook koolstof op.

Zo’n zes maanden lang kleuren Burgers’ ongebruikte akkers groen. Daarna wordt de plantenzee gekortwiekt om ruimte te maken voor nieuwe oogst. Alles wat ver boven de grond uitsteekt wordt gemaaid en weer de grond in gewerkt. Idealiter regelt de natuur dit zelf: “Bodemdieren zoals wormen en kevers noemen we pendelaars. Zij trekken de plantresten mee de bodem in.”

Hoe meer ‘organische stof’ van plantresten, hoe meer CO2 de bodem vasthoudt. Burgers zelf slaat jaarlijks tot duizend kilo organische stof op per hectare. Dat is volgens hem een halve ton aan CO2-opslag, want een deel van de groenresten wordt opgenomen door de nieuwe oogst, waarbij koolstof vrij kan komen tijdens het bewerken.  “Maar elk jaar slaan wij meer op dan we uit de bodem stoten”, zegt hij.

Hoeveel CO2 kostte deze reportage?

Vervoermiddellen:

bus, trein en auto

Afgelegde afstand:

auteur 128 km, fotograaf 94 km, geïnterviewde 15 km

Totale CO2-uitstoot:

8 kg (dit staat ongeveer gelijk aan de hoeveelheid C02 die een boom opneemt tijdens één jaar)

“De plantenteelt is een van de eerste sectoren die ellende van klimaatverandering ondervindt, maar ook een van de weinige die er iets aan kan doen”, vervolgt hij. Niet alleen vangt hij koolstof op,hij probeert sowieso zo duurzaam mogelijk te verbouwen onder milieukeurmerk Planetproof. Ploegen doet hij slechts eens in de paar jaar – het omwoelen van de grond zou de koolstof weer de lucht in sturen. Zijn akkers zijn omlijnd met grasstroken tegen bladluis en van de minimale onkruidbestrijding die hij gebruikt, vangt hij de chemische resten op.

Burgers is een van de weinige ‘koolstofboeren’ in Nederland. Dit moeten er veel meer worden volgens de afspraken van het Klimaatakkoord. Maar boeren staan niet te springen, aangezien deze werkwijze de kans op onkruid en plantenziekte vergroot, terwijl daar geen of weinig vergoeding tegenover staat.

“Ik zou veel meer CO2 kunnen opslaan, maar daar kan ik tot nu toe niet van leven”, zegt Burgers. Hij werkt samen met adviesorganisaties om boeren te informeren over zijn werkwijze. Boerenorganisatie LTO maakt zich op haar beurt hard voor een subsidieregeling zoals in Oostenrijk, zodat boeren gecompenseerd kunnen worden.

Rioolinhoud

De landbouw is een forse uitstoter van broeikasgassen, maar ook van grote economische waarde: in 2017 ging iets minder dan 80 procent van de Nederlandse landbouwopbrengst de grens over. Burgers’ opa vervoerde zijn aardappelen vroeger naar Rotterdam en bracht de rioolinhoud mee terug voor op het land, maar die tijd is allang voorbij. “De agrarische sector is dusdanig vergroot dat het onmogelijk is om die cirkel weer sluitend te krijgen.” 

Maar volgens de teler kun je met weinig moeite het systeem al veel meer in balans brengen. Meer regionaal produceren en een subsidieregeling voor koolstofboeren zijn een goed begin.

Maar de consument heeft ook een verantwoordelijkheid, zegt Burgers. “Alle menselijke activiteit gaat gepaard met milieuvervuiling. Dan kun je de rekening niet alleen bij de landbouw leggen.”

Trouw doet in de aanloop naar de VN-klimaattop op 23 september in New York mee aan het internationale media-initiatief Covering Climate­­ Now. De komende dagen besteden 250 media aandacht­­ aan de gevolgen van klimaatverandering.

Lees ook:

Hoe boeren en bossen kunnen helpen bij de opslag van CO2

Het kabinet verwacht veel van het afvangen en opslaan van broeikasgas. Dat is technisch ingewikkeld. Een van de oplossingen ligt om de hoek: op de boerderij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden