Nationale parken

Deze Nederlandse gebieden zijn van ‘wereldklasse’

Het Waddengebied is een van de vijf Nederlandse gebieden die volgens een adviescommissie in aanmerking komt voor het predicaat ‘Nationaal park van wereldklasse’.Beeld ANP

Er zijn in Nederland vijf gebieden die in aanmerking komen voor het predicaat ‘Nationaal park van wereldklasse’. Dat stelt een adviescommissie onder leiding van Pieter van Vollenhoven. Het gaat om het Waddengebied, de Hollandse duinen, de ‘Zuidwestelijke delta’ (van de Biesbosch tot en met de kust van Zeeland), de Veluwe en het noordwesten van Overijssel met een overgang naar Drenthe. 

Van Vollenhoven en zijn commissie schreven het advies in opdracht van Staatsbosbeheer en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Het is een volgende stap in een discussie over de toekomst van nationale parken in Nederland, die al enkele jaren speelt.

Tot 2011 vielen de nationale parken onder het Rijk, maar staatssecretaris Henk Bleeker (CDA) besloot destijds het natuurbeleid te decentraliseren en de provincies verantwoordelijk te maken. De provincies laten op hun beurt het beheer van de nationale parken over aan gemeenten of terreinbeheerders. Dat zorgt voor kwaliteitsverlies, constateerden de Kamerleden Lutz Jacobi (PvdA) en Stientje van Veldhoven (D66) in 2014. Ze riepen toen op de parken op de schop te nemen, zowel praktisch als bestuurlijk: ze moesten aantrekkelijker en groter worden en het Rijk moest weer de baas worden. En de nieuwe grote parken moesten niet alleen natuurgebieden herbergen, maar ook unieke landschappen bevatten en cultuurhistorisch van belang zijn. Door die combinatie van eigenschappen zouden de nationale parken in potentie ‘van wereldklasse’ zijn.

Beeld Louman & Friso

Gebied met veel beschermde soorten

Van Vollenhoven stelt nu dat er op de kaart van Nederland vijf van deze gebieden van wereldklasse in te tekenen zijn. Die gebieden voldoen aan de criteria van Unesco Werelderfgoed. Zo zijn de Hollandse duinen de oudste bewoonde delen van het Nederlandse laagland. Het is een relatief ongerept gebied met een hoge biologische kwaliteit en vele internationaal beschermde soorten.

Critici wijzen erop dat een ‘Nationaal park van wereldklasse’ vooral een marketingterm is en dat economie in deze gebieden even belangrijk of belangrijker is dan de natuur. Van Vollenhoven onderkent dit en wijst erop dat het toerisme op bijvoorbeeld de Wadden om ‘regulering’ vraagt.

Volgens het advies van Van Vollenhoven kan het aanwijzen van de vijf topgebieden ook helpen om natuur- en milieuvraagstukken op te lossen. Door juist hier te experimenteren met extensievere landbouw, kan bijvoorbeeld de stikstofuitstoot in Nederland verminderd worden en kan er een begin gemaakt worden met kringlooplandbouw.

De kosten van de vijf topgebieden zouden het Rijk en de provincies samen moeten dragen, volgens Van Vollenhoven. Ieder gebied zou zijn eigen ‘beheerautoriteit’ moeten krijgen. Of het Rijk daartoe bereid is, is de vraag. Minister Schouten van landbouw en natuur liet vorig jaar nog weten dat de rijksoverheid geen verantwoordelijkheid wil dragen voor nationale parken, en dat het beheer in handen van de provincies moet blijven.

Lees ook:

Zes miljoen voor grotere en aantrekkelijke nationale parken

De 21 nationale parken in Nederland moeten groter en mooier worden. Minister Schouten trekt daarvoor 6 miljoen euro uit.

Nationale parken van wereldklasse? Denk eens aan de Waddenzee

Zou het dan eindelijk gaan gebeuren? Grote, robuuste natuurgebieden waarin de bedreigde planten- en diersoorten echt veilig zijn? Het plezier was van korte duur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden