Teken

Deze app houdt de oprukkende teek in de gaten

Met een wit doek ving bioloog Arnold van Vliet ooit 1200 teken op 200 vierkante meter.Beeld Koen Verheijden

De maanden juli en juli zijn gouden tijden voor de teek. De  beestjes zitten niet alleen in het bos, maar ook in de achtertuin. Een nieuwe app toont per dag hoe groot het tekengevaar precies is.

Modieus is anders: Arnold van Vliet draagt witte sportsokken over een legergroene broek, die is behandeld met een chemische stof waar teken niet van houden. Wel zo handig, want hier op de Veluwe stikt het van de teken.

De bioloog heeft een groot, wit doek met een touw eraan bij zich. In dit stuk bos demonstreert hij een nieuwe app die hij heeft ontwikkeld. Eigenlijk is het meer een onderdeel van een reeds bestaande app die Van Vliet beheert, namelijk die van Nature Today. Zijn nieuwe app vertelt hoeveel teken er in het hele land, of in een zelfgekozen gebied zitten, gedurende twee dagen.

Van Vliet wil waarschuwen voor het gevaar van de teek, zegt hij. “Maar ik wil mensen ook niet het bos uitjagen.” De app vermeldt daarom ook welke dieren die mensen wél graag willen zien er op de gekozen locatie voorkomen.

Teken zijn gevaarlijk omdat ze de ziekte van Lyme, en in zeldzame gevallen ook tekencefalitis, een hersenontsteking die kan ontstaan door een tekenbeet, kunnen overbrengen. Door het warmere klimaat moeten we ons volgens Van Vliet voorbereiden op de komst van nieuwe teken vanuit Zuid-Europa, zoals de reuzenteek. Dat klinkt eng, maar deze reuzenteek is vooral groter dan de teek die wij kennen. Hoe groot de kans is dat hij ziektes overbrengt, is nog niet duidelijk.

De teek is volop aanwezig

“We hebben onze gegevens van de plekken waar de teken veel voorkomen gecombineerd met weersvoorspellingen”, zegt Van Vliet. “Teken doen het goed in de warmte, dus dan zijn er extra veel. Maar ze houden weer niet van droogte.” De app stuurt een pushmelding als de hoeveelheid teken in het door de gebruiker gekozen gebied uit de hand loopt. Ook kunnen appgebruikers een tekenbeet direct melden.

Van Vliet sleept het meegebrachte witte doek over de bosgrond. Meteen plakken er grote en kleine teken aan. “Mijn record is 1200 teken op 200 vierkante meter”, lacht de bioloog. Het meest voorkomende type in Nederland is de schapenteek, vertelt van Vliet. Die heet zo omdat hij, ‘best logisch', vaak op schapen zit. Sowieso houden teken van grotere dieren: in dit deel van de Veluwe komt de teek zoveel voor vanwege de vele reeën.

Bioloog Arnold van Vliet ontwikkelde een app die toont hoeveel teken voorkomen in een bepaald gebied.Beeld Koen Verheijden

Het voorkomen van een beet

Van Vliet maakt zich zorgen om de toename van het aantal teken. “Ik ben nu veel minder onbevangen in wat ik doe dan vroeger. Ik zou nu niet zomaar meer languit in het gras gaan liggen.” Toch hoef je niet per se in een bos over de grond te rollen om een tekenbeet op te lopen. “Volgens onze gegevens wordt een derde van de tekenbeten opgelopen in de tuin.” Daar is niet veel tegen doen, volgens Van Vliet, “behalve het gras kort houden en jezelf en je huisdier controleren op teken.”

Overigens vallen teken niet uit bomen, zoals veel mensen denken. “Ik weet ook echt niet hoe ik dat uit de hoofden van mensen moet krijgen”, verzucht Van Vliet. Ook de regel van binnen 24 uur een teek verwijderen, is achterhaald. “Het is: hoe sneller, hoe beter.”

Aan de lancering van zijn app, zegt Van Vliet, ging tien jaar van teken tellen vooraf. “Toen ik begon met mijn onderzoek, vroeg de Universiteit Wageningen mij om met een aantal vrijwilligers anderhalf jaar teken te gaan tellen. Dat werd dus tien jaar”, lacht hij. Van zijn witte sok plukt hij een teek die daar duidelijk zichtbaar op is. Terwijl hij het beestje in een plastic buisje laat glijden, verontschuldigt de bioloog zich tegen de teek: “Sorry.”

Lees ook:

Onze steden zitten vol gevaarlijke exoten en nutteloze stadshaters

De stad zit vol insecten, die je op het platteland niet snel aantreft. Entomoloog Roy Kleukers bracht er inmiddels duizenden in kaart, maar betwijfelt wel hun nut.

De brandharen zullen jeuken, maar er is nog geen alomvattende oplossing

De aftrap van het eikenprocessierupsenseizoen is nabij. En omdat er nog geen gerichte methode is om de beestjes te bestrijden, betekent dat ook dit jaar voor veel mensen weer jeuk en rode plekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden