Jelle's weekdierZwarte wouw

De zwarte wouw heeft vijftig tinten bruin

De zwarte wouw heeft een naam als een juichkreet.Beeld buitenbeeld

Een vogelnaam als een juichkreet met uitroepteken. Wauw! In dit geval echter met ou gespeld, wouw! Wouwen behoren voor mij tot de mooiste roofvogels die we in Europa kunnen zien vliegen, hoewel over smaak natuurlijk valt te twisten. Ze zijn in twee uitvoeringen leverbaar: rode en zwarte wouwen. Beide soorten zijn zeer zeldzame broedvogels in ons land, van de rode zijn enkele broedgevallen meer bekend dan van de zwarte, maar het is bij beide soorten op één hand te tellen.

Wie beide wouwsoorten wil zien, kan beter naar Duitsland of het oostelijke deel van Frankrijk reizen. Voor de minder ervaren vogelaar die een vliegende buizerd niet van een havik kan onderscheiden, is de wouw een verademing. Het is de enige roofvogel met een vorkstaart, dus ook wanneer je de afstand tot de vliegende vogel niet goed kunt inschatten en er alleen een donker silhouet tegen een overbelicht zwerk zichtbaar is, is een wouw onmiskenbaar herkenbaar.

De rode is het mooist van kleur, met een grijswitte kop, roestrode staart, schouders en buik, en verder zwart en grijs en grote witte vleugelvlekken die in onderaanzicht goed te zien zijn. De zwarte wouw is wat minder uitbundig maar met vijftig tinten bruin en zwarte vleugelpunten (‘vingers’) ook niet lelijk.

Maar meestal zie je de dieren met tegenlicht en dan is de gevorkte staart het beste herkenningspunt. De staart van de rode soort is wat dieper gevorkt dan die van de zwarte.

Het zijn kleptoparasieten, ze stelen het eten van andere dieren

Zwarte wouwen eten graag aas. Dat hoeft niet per se al kant-en-klaar dood op de grond te liggen, het mag ook door de lucht vliegen in de klauwen van een andere vogel. Het zijn namelijk kleptoparasieten, ze stelen het eten van andere dieren.

Maar nu is een zwarte wouw gefilmd, ergens in Noord-Brabant, terwijl hij zich tegoed deed aan een dode ree. In een samenwerking van onder andere Ark Natuurontwikkeling, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap en de Wageningen Universiteit loopt daar een programma om doodgereden dieren niet naar de destructie af te voeren, maar ze in de natuur te leggen met het oog op de natuurlijke kringloop van nutriënten. En men zet er camera’s bij, om te zien wat er gebeurt.

Dode dieren zijn een belangrijke voedselbron voor niet alleen kevers en maden, maar ook voor vossen, buizerds, wilde zwijnen en raven en dus ook voor de zwarte wouw. Op de website van Ark Natuurontwikkeling (ark.eu) is een drie minuten durend filmpje te zien van een zwarte wouw die zich tegoed doet aan een ree die was aangereden en waarvan het achterlijf beschadigd was geraakt.

Het zijn geen filmbeelden voor bij het ontbijt; de voortdurend schichtig om zich heen turende bruine vogel zit lekker aan een uitpuilend stuk darm te trekken terwijl zangvogeltjes voor de achtergrondmuziek zorgen. Ik meen een zwartkop en een tjiftjaf te herkennen.

Deze zomer ben ik door alle coronagedoe niet weggeweest, maar ik verheug me er nu al op om volgend jaar ergens in de Vogezen of de Bourgogne weer te kunnen uitroepen: Wauw, een wouw!

Jelle Reumer is paleontoloog. Hij bespreekt iedere week een dier dat die week in het nieuws was. 

Lees ook:

Echte natuurmarketing rondom een zeldzaam druppelvormig kevertje

Een zeldzame waterkever is voor het eerst sinds 1950 waargenomen in Drenthe. De melding bij naturetoday.com is niet alleen faunistisch interessant, maar ook bijzondere natuurmarketing.

Van de 107 soorten lemuren op Madagaskar staan 103 op het punt van uitsterven

Een snel groeiende bevolking, uitbreiding van landbouw­areaal, ontbossing voor houtskoolproductie, illegale jacht en vangst van wilde dieren voor de huisdierenhandel hebben de oorspronkelijke natuur teruggebracht tot een schim van wat ze ooit was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden