Groene GidsSchoonmaken

De zin en onzin van het afsoppen van uw zonnepanelen

Beeld Hollandse Hoogte / Gerard Til

Het zijn zonovergoten tijden, waarin regenbuien schaars zijn. Wat betekent dat voor panelenbezitters? Moeten die met een sopje hun zonnecellen gaan schoonpoetsen, voor een optimale opbrengst, en hoe dan?

Helga van Leur, oud-weervrouw van RTL, plaatste onlangs een filmpje op internet. Ze toonde daarin hoe ze met een watersproeiende borstel de zonnepanelen op het dak boende. “#Zonnepanelenwasweertje” schreef ze er vrolijk bij. Niet iedereen was daar zo verheugd over. Niet aan beginnen, toeterden andere eigenaren van panelen. Het zou kalk geven, of krassen en andere schade. “Hoe krijg ik dan het vuil en vogelpoep van de panelen!?”, antwoordde Van Leur op de kritische reacties.

Die vraag is logisch en bovendien actueel. Het weerbeeld is bijzonder zonnig en droog. Het uitblijven van regelmatige buien betekent dat de panelen er niet zo streeploos uitzien als de helblauwe lucht. Moeten paneeleigenaren nu met emmer en spons het dak opgaan, of een van de bedrijfjes inhuren die dat als dienst aanbieden?

Het is zinvol om de panelen soms af te soppen, adviseert energiebedrijf Essent. “Als zonnepanelen vuil zijn, vangen ze minder zonlicht op. Denk bijvoorbeeld aan zand, stuifmeel, bladeren en vogelpoep. Dit levert een lagere opbrengst op. Soms hoor je dat zonnepanelen reinigen niet nodig is en dat een regenbui voldoende zou zijn. Toch zorgt een flinke regenbui er niet voor dat al het vuil weggaat.”

En hoe droger het weerbeeld, hoe zinvoller een schoonmaakbeurt volgens Essent is. Een keer of vijf per jaar zou raadzaam zijn. Volgens het bedrijf, dat commerciële belangen heeft in de zonnepanelenhandel, kan iemand zelf wel zien en inschatten of het tijd is voor een sopje.

Levensgevaarlijk

Volgens onafhankelijk zonne-energie-expert Peter Segaar, zelf panelenbezitter, moet iedereen zeer goed nadenken of poetsen zinvol is. “Meestal niet”, zegt hij. “De extra energieopbrengst zal ‘marginaal’ blijken.” Maak je geen zorgen over wat stof, zegt Segaar. Hij raadt zéker af om er een bedrijf voor in te huren. “De kosten wegen niet op tegen eventuele extra opbrengst van zonnestroom.” Segaar wijst er verder op dat het levensgevaarlijk kan zijn om zelf een (schuin) dak op te klimmen. “Neem geen enkel risico, ook niet op een plat dak.”

Wie er écht veilig bij kan (valbeveiliging is een must), moet volgens adviseurs op een aantal zaken letten. Het best is om op een bewolkte dag schoon te maken, zodat er geen vlekken ontstaan door snel verdampend water.

Dat schoonmaakwater dient trouwens ­ontkalkt zijn. Het handigst zou zijn om zonnepanelen hiermee, met gebruik van een zachte spons of doek, van vuiligheid te ontdoen en ze te laten drogen door de wind. Zelf ijverig het zonnedak afdrogen, verhoogt de kans op ­krasjes, die de opbrengst van de zonnecellen juist kunnen verlagen. Dat is juist níét waar een eventuele poetsbeurt van de panelen toe moet leiden.

Hooguit een emmertje regenwater

Keiharde cijfers zijn er niet van te vinden, maar de opbrengst lijkt doorgaans zeer beperkt te lijden onder vuiligheid op panelen. Trouw-columnist Vincent Dekker nam al eens de proef op de som en merkte geen winst van wassen. Andere proefkonijnen zagen wel een hogere energieopbrengst in hun statistiek, na een wasbeurt. Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) becijferde jaren terug dat wat stof of stuifmeel op de zonnepanelen de jaaropbrengst met enkele procenten zou kunnen verlagen. 

En dan ligt het er natuurlijk ook aan waar het zonnedak ligt: in de nabijheid van een spoorrails, drukke autoweg of naast een bos zitten de zonnecellen bovengemiddeld snel onder de fijne deeltjes. Op locaties zonder veel vuildeeltjes lijkt een regelmatige schoonmaakbeurt van de panelen toch vooral een gevalletje ‘baat het niet, dan schaadt het niet’. “Alleen voor commerciële, grote zonnedaken en -velden kan reiniging echt meerwaarde hebben”, zegt Segaar, die zelf ‘hooguit ooit een emmertje regenwater’ over zijn panelen zou gieten, indien hij voor andere werkzaamheden al op zijn dak klimt. 

De boerenorganisatie LTO raadt leden, die steeds vaker hun staldak vullen met zonnecellen, aan om panelen te reinigen. Zeker als ze een paar jaar liggen, zou reiniging een slok op een borrel schelen. LTO tipte: schakel hiervoor een specialist in. “Het handmatig schoonmaken is en blijft mensenwerk. De reiniger kan snel een gedeelte vergeten of onvoldoende schoonmaken.” Er zijn bedrijven die ‘panelenpoetsen’ tot een nieuw vakmanschap proberen te verheffen. Zij beloven de schoonmaakklus uit te voeren met de meest geavanceerde sponsen en boenmachines. Er zijn zelfs al bedrijven die werken met robots die op eigen houtje het zonnedak afsoppen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden