De zeeoor Haliotis sorenseniBeeld Guido Höner

NatuurdagboekKoos Dijksterhuis

De zeeoor, eerst bijna uitgeroeid, nu beschermd

Dat we dieren bijna uitroeien en ze dan op het nippertje voor uitsterven proberen te behoeden, is niks nieuws. Tijgers, vinvissen, gorilla’s, grutto’s – per dier besteden we duizenden euro’s aan maat­regelen om de vernietiging van hun leefgebied en exploitatie van de overgebleven dieren een beetje te compenseren.

Op de vraag het rijtje bedreigde diersoorten aan te vullen, zou u vast niet de zeeoor nomineren. Toch is dit schelpdier de uitroeiing nabij en was een zeeoor het eerste ongewervelde zeedier dat de status van bedreigde soort kreeg. Dat betrof de zeeoor ­Haliotis sorenseni, een van de acht soorten zeeoren die langs de Californische kust leven.

De geschiedenis van de bijna-uitroeiing van al die acht soorten is door schelpenkenner Jan ­Kuiper beschreven in het blad Spirula. Begin 19de eeuw waren de zeeoren zeer algemeen aan de Californische westkust. Dat kwam door de jacht op zeeotters. Die dieren werden ook al bijna uitgeroeid, waarna hun prooien zich uitbreidden: zee-egels en zeeoren.

Goudzoekers

Zeeoren zijn ovale slakken­huizen met een wijde opening. Ze leven op een grote voet, waarmee ze over rotsen kruipen om wieren te grazen. Door gaatjes op hun rug kunnen ze ademen, geslachtscellen verspreiden en zich ontlasten.

Chinezen die als goudzoekers naar Amerika kwamen, exporteerden gedroogde zeeoren naar China. Begin 20ste eeuw ­namen Japanse immigranten die industrie over, met grootschaliger vangsttechnieken. De dieren waren in trek en brachten veel meer op dan biefstuk. Na de oorlog runden Amerikanen van Europese afkomst de sector, tot de schelpen zo zeldzaam werden dat de commerciële vangst in 1997 verboden werd. Maar alleen al het hobbyvangen bleek een te grote aanslag. Ook de hobbyvangst werd verboden, al gaat die illegaal door en levert een grote zeeoor honderden dollars op. Met kunst- en vliegwerk proberen biologen zeeoren te kweken en uit te zetten.

Drie keer in de week schrijft bioloog Koos Dijksterhuis over iets wat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden