Naaldhager Beeld O.C. Hooymeijer
NaaldhagerBeeld O.C. Hooymeijer

De Wondere Vogelwereld van O.C. HooymeijerNaaldhager

De Wondere Wereld van O.C. Hooymeijer: de Naaldhager

Naaldhager Megheamachotrickx agresso L 43 cm (man) – L 28 cm (wijfje)

Agressiefste niet-bestaande roof­hoender. Wordt vanwege gedrag door andere vogels, maar ook door menig vogelaar, liever gemeden.

Talrijk in uitgestrekte naaldbossen, met een sterke voorkeur voor door illegale houtkap ontstane kaalslagen. In Nederland zeldzame dwaler op de Veluwe. Mannetje dominant. Verenkleed overwegend wit, met rode borst en blauwe slagpennen. Zie karakteristieke zwarte kap en helrode nekpartij. Zware, ietwat neerwaarts gerichte snavel, alsmede grote gespierde poten. Loopt rechtop met de snavel omhoog en de vleugels iets gespreid.

Kent geen baltsgedrag en paart het hele jaar. Niet alleen met eigen soort, maar kan ook andere hoenderachtigen als Brilhoen, Oudhaan en zelfs de veel kleinere Bosjan bestijgen. Hierbij vaak geen onderscheid makend tussen mannetjes of wijfjes. Zeer gewelddadig. Bewerkt slachtoffer tijdens de geslachtsdaad tot bloedens toe met de uiterst scherpe snavel en poten. Vrouwtje aanzienlijk kleiner en uiterst dociel, scharrelend gedrag. Verenkleed onopvallend in bruingrijze tinten. Houdt kop laag. Na de bevruchting in het vroege voorjaar worden de twee ovale bruin gespikkelde eieren in een weinig verzorgd kuiltje van wat bijeen geschoven droge dennennaalden door vrouwtje, in alle stilte, gelegd en uitgebroed.

null Beeld OC Hooymeijer
Beeld OC Hooymeijer

De zorg voor de jonge Hagertjes ligt ook geheel bij het uiterst toegewijde vrouwtje. Aan het einde van de zomer keert het mannetje terug op de thuisbasis om, zo lijkt, de juveniele Naaldhagers te ‘keuren’ en paart, ongeacht het geslacht, met de beiden. Daar dit incestueuze gedrag zich ook in het broedseizoen voordoet, komt het regelmatig voor dat het mannetje zijn eigen nageslacht bevrucht. Zichtbaar gevolg hiervan zijn kuikens met lichamelijke afwijkingen als misvormde snavels, extreem dikke- of juist zeer dunne kromme poten, staartverdikking, snot­ogen, kaalheid, te korte vleugelpennen, omhoog gedraaide tenen of blindheid. Ook vogels met ­gedragsafwijkingen, zoals doelloos met schuddende vleugels rondfladderen of met de kop tot bloedens toe op een steen slaan, worden waar­genomen. Veel van deze inteeltexemplaren ­halen het eerste levensjaar niet en zijn vaak het slachtoffer van predatoren.

Roep mannetje: een serie onwelluidende van zacht naar hard gaande klanken – ‘Uuuh…Uuh…U..Uhuuu’ – die kunnen overgaan in een kreunend kraaien. Vrouwtje doorgaans zwijgzaam, doch kan op nest een knerpend snorren voortbrengen.

Volksvogelwijsheid: Herkomst, Finland (houtvesterijen omgeving Pillitinjärven)

Tuo nainen meni naimisiin Hagerin kanssa

Vertaling: “Die vrouw heeft een Hager getrouwd”

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden