Spitssnavelzwenk.Beeld O.C. Hooymeijer

De Wondere Vogelwereld van O.C. HooymeijerSpitssnavelzwenk

De Wondere Vogelwereld van O.C. Hooymeijer: de Spitssnavelzwenk

Spitssnavelzwenk Aeropheleanus dextrax L 45 cm - 70 cm

Niet algemeen. Echte aflandse visjager, meest op volle zee. Alleen tijdens broedseizoen op kust. Zeer behendige vlieger, buitelt en tuimelt graag, vooral boven onstuimige, woeste zee met golven hoger dan drie meter. Het liefst met schuimkoppen.

Verenpak overwegend blauwwit met gele dekdelen. Zwarte borstvlek kan in grootte variëren. Jaagt meest op spiering, fleut en kransvis. Aast graag achter viskotters op de overboord gezette bijvangst. Opvallend hierbij is dat met name de dominantere vrouwtjes de grotere vissen verschalken. Een op een afgelegen strand aangespoelde dode walvisachtige betekent voor de Spitssnavelzwenken een waar feestmaal. Zwermen van duizenden vogels storten zich krijsend op het in ontbinding zijnde lijk.

Een volwassen bultrug met een lengte van 15 meter en een gewicht van rond de 30.000 kilo kan door een grote groep Zwenken in een kleine week volledig worden weggevreten. In ornithologische kringen en onder visserlui wordt de Spitssnavelzwenk dan ook wel ‘vliegende piranha’ genoemd. Het komt voor dat het dode dier bij het rottingsproces een grote, onder hoge druk staande ‘gasbel’ onder de huid ontwikkeld. Wordt deze door een van de pikkende vogels met de vlijmscherpe snavel aangeprikt, dan is een enorme ‘gasexplosie’ het gevolg, waarbij vele honderden vogels, vaak gruwelijk verminkt, tot ver in de omgeving worden weggeslingerd.

Beeld O.C. Hooymeijer

Nestelt in kleine kolonies van 5 tot 20 paartjes. Broedkolonies op de gure, steile rotswanden van de afgelegen Jonathan Levi Eilanden tellen echter vaak meerdere paartjes. Polygaam. In een wirwar van baltsende en parende vogels worden de vrouwtjes in een ware orgie door meerdere mannetjes bestegen en bevrucht. Sommige mannetjes raken hierdoor zo uitgeput, dat zij van vermoeidheid sterven en van de steile kliffen in zee storten.

De ‘weduwevrouwtjes’ schijnen de aanwezigheid van de mannelijke Spitssnavelzwenken niet te missen en broeden in alle rust de vier tot zeven grijze kogelronde eieren uit. Na het uitkomen worden de jonge Zwenkjes door de moedervogel, tot het moment van uitvliegen, met opgebraakte, gefermenteerde vis gevoed.

Roep, in vlucht een luid, helder trompetterend ‘piiUUeet piUeetah”. Bij het aanvreten van een dode prooi, een nasaal, schreeuwend ‘ssKKraaah skRraia’.

Volksvogelwijsheid:

Herkomst: Schotland (Zeevisserij van de Jarrâicks Eilanden)

‘That laddie is âj rüddey Jêkkrick!’

Vertaling: ‘Die knaap is een echte Zwenk!’ ofwel: hij is nogal seksueel actief

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden