De Wondere Vogelwereld van O.C. HooymeijerSchrik

De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer: de Schrik

null Beeld O.C. Hooymeijer
Beeld O.C. Hooymeijer

De Schrik, Nervus nervius, L 14 cm.

Algemeen. Bewoner van de zonnige hellingen van de mediterrane landen. Altijd op cultuurgronden met citrusvruchten als sinaasappel, grapefruit, limoen en mandarijn, met een duidelijke voorkeur voor laagstamcitroenbomen. Verenkleed helgeel met zwarte rugpartijen en staartdelen. Klein. De totale lengte van gemiddeld veertien centimeter beslaat voor het grootste gedeelte de ragfijne staart en de zeer spitse, donkere snavel.

Uiterst ‘nerveus’ gedrag. Altijd in beweging, buitelt en tuimelt graag. Hangt schommelend ondersteboven aan dunne takken en twijgen. Neemt tijdens de heetste uren van de dag echter ook rustperiodes, waarbij met name de mannetjes licht trillend in de schaduw van het gebladerte zitten. Door met de vleugels en de staart te ‘vibreren’ is de Schrik in staat de lichaamstemperatuur zodanig te regelen, dat zelfs de meest verzengende hitte eenvoudig kan worden weerstaan.

Voedt zich met insecten, doch meest met vruchtvlees. ‘Boort’ met de snavel gaten in rijp fruit, teneinde zich tegoed te doen aan de sappige inhoud. Vanwege het vermeende oogstverlies wordt de Schrik door de plaatselijke ‘traditionele’ boeren fanatiek bejaagd. Een almaar groeiende groep biologisch werkende boeren ziet de vogel niet als vijand, maar juist als natuurlijke bestrijder van schadelijke insecten en neemt het relatief geringe oogstverlies voor lief.

null Beeld O.C. Hooymeijer
Beeld O.C. Hooymeijer

Uitputtende dans

Balts verrassend. Initiatief ligt bij vrouwtje. Daagt mannetje uit, door deze met opgezette borstveren luid kwetterend achterna te vliegen teneinde tot paring te komen. Mannetje lijkt hiervan echter niet gediend en ‘verstopt’ zich bibberend achter een boomblad of een citrusvrucht. Zodra het vrouwtje het mannetje ‘ontdekt’ heeft, gaat deze in een sierlijke vlucht wederom op de wieken, op zoek naar een nieuwe schuilplaats, achtervolgd door het bolderige vrouwtje. Deze boeiende, voor de vogels zeer uitputtende baltsdans kan enkele uren aanhouden, totdat het mannetje zich uiteindelijk gewonnen geeft en in het gras neerzijgt om zijn taak te volbrengen en het vrouwtje in slechts enkele seconden bevrucht.

Nest bestaat uit een uitgeholde citrusvrucht, waarin de twee oranjerode eieren door de beide oudervogels worden uitgebroed. De jonge Schrikjes worden met fijngekauwde vruchten gevoederd, maar ook insecten als appelscheervlieg, grijsbruine sapzuiger en steenfruitvliegen staan op het menu.

Zang mannetje, een ietwat angstig klinkend zacht ratelend ‘Brrrrrrrr... Brrrrrrrr... Brrrrrrrrrrrrrr’. Altijd van verborgen post. Vrouwtje alleen tijdens balts, een luid kwetterend, lachachtig ‘KKKkwiekekwieeeek... KKwoeieeek’.

Volksvogelwijsheid

Herkomst: Frankrijk (boerenbevolking Le Senderuse d’Or)
‘On d’àive ajuand la Peurise, mais ne jamais discupe la Feminise!’
vertaling: ‘Je kunt vliegen wat je wilt, maar een heet Schrikvrouwtje ontloop je niet!’

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden