De Wondere Vogelwereld vanO.C. Hooymeijer

De Wondere Vogelwereld van O.C. Hooymeijer: de Kneup

KneupBeeld O.c. Hooymeijer

Kneup
Usius equidatius L 13 cm

Plaatselijk algemeen. Schitterend geel verenpak met variabele donkere accenten. Zie gitzwarte kap, alsmede zeer spitse dieprode naaldsnavel. In verhouding grote alerte ogen. Meest te vinden op uitgestrekte vlaktes met verspreide boomgroepen, met een voorkeur voor berk en els. In grote delen van Europa echter ook op cultuurgronden bij boerenbedrijven. Wel altijd in de directe aanwezigheid van paarden, daar het manen- en staarthaar het belangrijkste bouwmateriaal is voor het nest. Recente uiterst succesvolle broedkolonies in Nederland oa. in de Oostvaardersplassen na het uitzetten van de wilde paardenkuddes, en in de omgeving van de stoeterij van Ankie van Grunsven in het Brabantse Erp. 

Het nest bestaat uit een zeer kunstig, aan elkaar geknoopte warrige bol van paardenhaar, welk een diameter van wel 40 centimeter kan bereiken en met slechts enkele haren aan een boomtak of verborgen tussen riet en biezen hangt. In de kern van deze harige kluwen bevindt zich de met donsveren uitgeruste broedkamer. Het legsel van vijf tot zeven groenbruinig gespikkelde eieren wordt door zowel vrouwtje als mannetje uitgebroed. Na het uitkomen worden de jonge Kneupen met insecten, rupsen, geleedpotigen, maar vooral met de larven van de zwaardere, proteïnerijke vleugelachtigen zoals Zwachtelbeer en Grote Weefzetter in slechts tien dagen tot uitvliegrijp gevoederd. 

Bij het zoeken naar de uitgang van het nest kunnen de zwakste, wat minder slimmere Kneupenjongen hopeloos verstrikt raken in de wirwar van paardenharen. Daar de oudervogels zich niet om hen lijken te bekommeren, en de aandacht alleen uitgaat naar de sterkere nestuitvliegers, worden in het verlaten nest vaak één of meerdere verdroogde jonge vogels aangetroffen. 

Roep: een aanhoudend “RRRhouiiiiiiiieeeeeeeeeeeeeeeeeet”. Vaak te horen vanaf hoge post. Bij het ‘knopen’ van het nest kan met name het vrouwtje een zacht tikken voortbrengen. Zang: een opeenvolgende serie van fluitende, schertsende en krassende melodieën, die meest in de avondschemering vanuit dichte, vochtige bosschages te vernemen is.

Volksvogelwijsheid: Herkomst: Nederland, Weststellingwerf.

“Dat vrouchien is krek lieke iene Kneup” ofwel: “Dat meisje is een echte paardengek”.

Op paard.Beeld O.c. Hooymeijer

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden