De Wondere Vogelwereld van O.C. HooymeijerGaap

De Wondere Vogelwereld van O.C. Hooymeijer: de Gaap

Beeld Linus Harms

Uiterst rustige, teruggetrokken levende hoenderachtige van de eentonige, saaie, stoffige vlaktes. Prefereert het drogere, oostelijke deel van Europa. Recentelijk echter ook broedgevallen in de verlaten streken van het Iberisch Schiereiland en op de zuidelijke Griekse eilanden. 

Mijdt bebouwing en is zeer gevoelig voor verstoring van de biotoop. Kan na de plaatsing van een eenvoudig bewegwijzeringsbord de broedplaats vele honderden meters verleggen. Een voorbijgaande lichte bromfiets of een enkele ­fanatieke hardloper kan de Gaap het nest met broedse eieren, of de al uit de dop gekropen jonge Gaapjes, doen verlaten. 

 Verenkleed in grijstinten met witte en zwarte accenten op staart en borstpartij. Kleine, diepliggende zwarte kraalogen. In verhouding zeer grote gele snavel met neerwaartse scherpe rode punt.

Beeld O.C. Hooymeijer

Jaagt niet. Vangt prooi, die vooral bestaat uit krekels, vlinderachtigen, geleedpotigen, vliegende en kruipende insecten en de kleinere reptielen, door de zogenoemde ‘gaaphouding’ aan te nemen. Met wijd opengesperde bek, ligt de Gaap verscholen tussen dor gras. De achter in de bek gelegen felrode, kleverige ‘lamellen’ trillen licht en verspreiden een weeïge, zoete geur. Deze heeft voor de beoogde prooien een onweerstaanbare aantrekkingskracht en zij springen, vliegen of kruipen nietsvermoedend de dodelijke bek in, om zo hun wisse dood tegemoet te treden. 

 Balts uitermate saai. Mannetje en vrouwtje vertonen geen enkel gepassioneerd gedrag. Vrouwtje neemt, zonder enige vorm van voorspel, de zo karakteristieke paarhouding aan waarbij zij zich ruggelings, plat met gespreide vleugels op een verdroogde graspol neerlegt, waarop mannetje in slechts enkele seconden zijn ‘werk’ doet. De beide vogels zijgen neer en vallen in een diepe urenlange slaap. De vier tot acht vuilgespikkelde ovale eieren worden door de beide ouders afwisselend uitgebroed. Na het uitkomen van de eieren ligt de zorg en het voederen van de jonge Gaapjes bij het wijfje, daar het mannetje zich op de thuisbasis niet meer laat zien.Roep: een zacht knorren, alleen tijdens paring. Daarna zwijgzaam.

Volksvogelwijsheid, herkomst Bulgarije (Moèurica-delta): “Той е станал зеещ богат”. Vertaling: “Hij is gapend rijk geworden.”

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden