De waterstanden blijven laag, en dat gaat u merken in uw portemonnee

Vanaf de Andrej Sacharovbrug in Arnhem is goed te zien hoe laag de Rijn staat. Beeld ANP

De lage waterstanden maken vervoer over de rivier duur. De kosten die bedrijven daarvoor maken, zullen ook gevolgen hebben voor de prijzen die hun klanten moeten betalen.

Nog een week, dan kruipt het historisch lage waterpeil ietsje omhoog, althans, volgens de voorzichtige verwachting van Rijkswaterstaat. Maar ook met die stijging zijn de problemen met de waterstanden nog niet verholpen. Bedrijven krijgen miljoenen euro’s aan extra kosten voor de kiezen, consumenten zullen hogere prijzen moeten betalen. Drie problemen op een rij.

Extra kosten voor bedrijven

Maar liefst 380 miljoen euro zijn bedrijven extra kwijt vanwege de lage waterstanden, blijkt uit een berekening van ondernemingsvereniging voor logistiek en export Evofenedex. Het is een grove berekening, geeft de vereniging zelf toe. Maar met extra schepen die worden ingezet en laagwatertoeslagen die worden gerekend, komen ze aardig in de buurt.

“Al twee maanden vervoeren de binnenvaartschippers structureel minder producten”, licht een woordvoerder toe. “Had een schipper voorheen voldoende aan slechts één schip om een lading te vervoeren, nu brengt hij dezelfde hoeveelheid vracht met twee of drie schepen. Sommige schippers kunnen zelfs maar een kwart van hun normale vracht meenemen.”

De binnenvaart heeft er zelf minder last van. Ja, er wordt met man en macht gevaren om alle ladingen te vervoeren. “Maar de schippers zelf draaien meer omzet nu.”

Hogere prijzen voor ­consumenten

Door al die extra schepen die worden ingezet, zien sectoren als de bouw en de chemie hun transportkosten rap stijgen. Die worden uiteindelijk doorberekend aan de klant, zegt Evofenedex.

De consument zal dat niet meteen merken, sust Niels Ruijter, directeur van het Nederlands Verbond Toelevering Bouw. “Materialen als zand en grind worden wel duurder, maar nieuwbouwwoningen zullen niet direct in prijs stijgen. Die prijs staat natuurlijk al van tevoren vast.”

Maar, zegt Ruijter, op het moment dat een Bouwbedrijf weer aan een nieuw project begint, worden de tegenslagen van de vorige klus doorberekend. Uiteindelijk kan dat toch leiden tot duurdere gebouwen en woningen. Zijn leden zien nu al een verdubbeling van de transportkosten, en dat kan nog oplopen. Want alles wat niet over het water vervoerd kan worden, hopen de bedrijven over de weg of via het spoor toch snel bij zich te krijgen. Ruijter: “Maar dat is geen goed alternatief.  Voor één binnenvaartschip heb je wel tachtig vrachtwagens nodig.”

Net als de bouw voelt ook de energiebranche de pijn van de lage waterstanden, schreef persbureau Bloomberg zo’n twee weken geleden. Nu ook de ladingen steenkool, brandstof en chemicaliën langer op zich laten wachten, schieten ook deze prijzen omhoog. Volgens het internationale onderzoeksbureau JBC Energy is het noordwesten van Europa ‘de komende maanden gevoelig voor pieken’. Voor Duitse consumenten betekent dit hogere stookkosten tijdens de wintermaanden, aldus Bloomberg. Over Nederlandse consumenten wordt niet gerept. Maar de elektriciteitsrekening kan met hogere kolenprijzen wel stijgen.

Explosiegevaar

De Explosieven Opruimingsdienst slaat bepaald nog geen alarm. Volgens een woordvoerder is het risico op het ontploffen van explosieven die op de bodem van de rivieren liggen niet toegenomen door de lage waterstanden.

Maar andere deskundigen waarschuwen toch. Nee, hij wil geen paniek zaaien, benadrukt directeur Frank Barink van BeoBOM, een bedrijf dat zich bezighoudt met het opsporen van bommen. Maar het explosiegevaar neemt wel degelijk toe. In de bodem van verschillende rivieren zitten namelijk nog explosieven uit de Tweede Wereldoorlog verstopt. Raakt een schipper met de onderkant van zijn schip zo’n bom, dan is de kans groot dat die afgaat, zegt Barink.

“Dat heeft te maken met de springstof. Die is al ver over de houdbaarheidsdatum. De kracht die nodig is om zo’n bom af te laten gaan, is veel minder groot dan zeventig jaar geleden.” Spoor die bommen op, waarschuwt Barink dan ook. “Dan ben je er voor altijd van af.”

Lees ook:

De beken in Overijssel staan droog, ‘waterboswachter’ Van Dongen heeft de oplossing

In de Springendalse beek kringelt het water nog steeds enthousiast naar beneden. Volgens ‘waterboswachter’ Rob van Dongen is ze hét voorbeeld voor haar opgedroogde collega’s.

Hoe te leven, wonen en werken in het hittebestendige Nederland van de toekomst

Het was dit jaar de zomer van de hittegolf en nieuwe warmterecords. Hoe bieden we de vaker voorkomende hitte in de toekomst het hoofd? Een vooruitblik op hoe Nederland zich kan inrichten op hittebestendig wonen, werken en leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden