Ranglijst

De Vuile 15: een ranglijst van de meest vervuilende sectoren van Nederland

Beeld Brechtje Rood

Welke sectoren zijn in Nederland het meest vervuilend? Trouw liet het onderzoeken en publiceert nu eenmalig de Vuile 15. Een ranglijst in drie delen. Vandaag de onderste vijf. 

De Vuile 15 zijn samen verantwoordelijk voor 86 procent van alle broeikasgassen in Nederland. Deze sectoren geven Nederland, als vieste jongetje van Europa, een gezicht. Nederland is van alle EU-landen het verst verwijderd van de klimaatdoelen. Om de afspraken van het Klimaatakkoord te halen, moet Nederland voor 2050 de uitstoot met 49 procent hebben verlaagd ten opzichte van 1990.  We zitten nu op ongeveer 15 procent.

Op verzoek van Trouw bracht onderzoeksbureau CE Delft in kaart welke sectoren binnen Nederland het meest bijdragen aan de klimaatschade. Vele kleintjes maken óók een grote, zo blijkt: met 4,2 megaton aan uitstoot staat de sector ‘handel‘ op 15. (Eén megaton is ongeveer net zo veel als de uitstoot van 125.000 huishoudens.) Achter deze CO2-voetprint gaat een groot scala aan bedrijven schuil, die actief zijn in diensten en goederen.

Dat geldt ook voor de nummer 14 in de lijst: de voedings- en genotsmiddelenindustrie. In Nederland verwerken tal van bedrijven grondstoffen tot eten en drinken. Fabrikanten van koffie, thee, vleeswaren, suiker en tabakswaren dragen fors bij aan de CO2-uitstoot, opgeteld 5,2 megaton.

In laatste kwartaal van 2019 hogere uitstoot

De uitstoot van broeikasgas in Nederland was in het laatste kwartaal van vorig jaar 1,8 procent hoger dan in dezelfde periode van 2018. De toename komt vooral doordat de energiebedrijven en de olie-industrie meer produceerden, blijkt uit cijfers die het CBS gisteren bekend maakte.

In het vierde kwartaal van 2019 was de CO2-uitstoot door energiebedrijven, waterbedrijven en afvalbeheer ruim 3 procent hoger. De uitstoot van deze bedrijfstakken lag in de eerste drie kwartalen van 2019 steeds lager dan een jaar eerder. Deze bedrijven waren in het vierde kwartaal goed voor bijna 28 procent van de totale CO2-last in Nederland.

Ook de veehouderij stoot 5,2 megaton uit en staat op 13. De uitstoot van melkveebedrijven is niet meegeteld. De melkveehouders vormen een aparte categorie en staan veel hoger in de lijst.  Met 7,1 megaton uitstoot is scheepsvervoer één van de meest vervuilende sectoren van de onderste vijf. De scheepvaart staat op 12. Daarbij keek CE Delft alleen naar de binnenvaart. De zeevaart bleef buiten beschouwing. Een Green Deal met de overheid moet ervoor zorgen dat de binnenvaart in 2030 de uitstoot heeft gehalveerd.

Voor de binnenvaart bestaan doelen om milieuvriendelijker te gaan werken. Beeld Phil Nijhuis

De metaalindustrie staat op nummer 11 in de lijst, met een uitstoot van 7,8 megaton aan broeikasgas. Binnen deze sector is één fabrikant verantwoordelijk voor bijna alle uitstoot: Tata Steel. Kleinere metaalbedrijven zijn samen goed ongeveer 1 megaton, de rest gaat rond IJmuiden en Velsen de lucht in. “Ik ben trots op het bedrijf, maar niet op de CO2-uitstoot”, zegt Theo Henrar, directeur van Tata Steel Nederland.

Tata Steel, IJmuiden.Beeld John de Koning

Per vierkante meter bodem wordt de grootste uitstoot van broeikasgassen in Nederland gemeten in Velsen, waar ook een elektriciteitscentrale staat, die draait op restgassen uit Tata’s hoogovens. De uitstoot op die plek is meer dan 40 keer groter dan gemiddeld in Nederland.

Volgende keer: de nummers 10 tot en 6 van de Vuile 15.

Lees ook:

Broeikasgassen in atmosfeer naar record

De CO2-concentratie in de atmosfeer is vorig jaar verder toegenomen tot een recordhoogte van 407,8 parts per million (ppm).Dat is 47 procent meer dan voor het industriële tijdperk, becijfert de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). De VN-organisatie ziet nog geen enkel teken van vermindering van de uitstoot.

Weer een procent meer broeikasgas in atmosfeer

De concentratie broeikasgas in de atmosfeer is sinds het begin van de industrialisatie niet zo hoog geweest als nu. Ondanks de teruggang van de economie komt er nog steeds meer koolstofdioxide, methaan en lachgas vrij. 

Wetenschappers weten het zeker: hitte van vorig jaar is te wijten aan broeikasgassen

De hittegolf die Nederland in 2018 trof, was niet zomaar een uitschieter van het weer. Hij was onderdeel van een lange warme periode die tegelijkertijd grote delen van Europa, Azië en Noord-Amerika trof.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden