De vleesvervanger komt steeds vaker uit eigen land

Beeld AFP

Vegetarische burgers, eiwitrijke drankjes in koffietentjes en vleesvervangers als tofu: in milieubewuste kringen vinden ze gretig aftrek. De soja die daarvoor nodig is komt steeds vaker uit eigen land, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek.

De sojaproductie groeide in één jaar tijd met ruim 17 procent, van 450 hectare in 2017 naar 540 vorig jaar. “Het grootste deel daarvan gaat in sojadrankjes, toetjes en vleesvervangers”, zegt Henk Vermeer van landbouw coöperatie Agrifirm. Als projectleider eiwitrijke gewassen zoekt hij naar meer afzetmarkten voor aangesloten boeren. Voedselproducent Alpro is de belangrijkste afnemer op dit moment.

“Toch komt nog steeds de meerderheid uit het buitenland”, zegt Vermeer. “Uit Azië en Canada, maar ook uit landen als Italië en alles rond de Donau in Centraal Europa.” Voor Nederlandse boeren is het rendement lager, vervolgt hij. “Wij moeten het meer hebben van ‘cashcrops’ als bieten, uien en aardappelen.” Die groeien overigens wel weer beter op land waar het jaar daarvoor soja heeft gestaan. Dat komt doordat die plant veel stikstof achterlaat, waardoor weer minder kunstmest nodig is.

Dieren eten meer

Alle sojadrankjes vallen in het niet bij wat dieren in Nederland aan soja eten. Vooral jonge dieren hebben veel aan het eiwitrijke gewas omdat daar veel bouwstenen in zitten. “Steeds vaker zie ik dat melkveehouders hun eigen soja verbouwen.” Dat is in lijn met het advies dat een commissie van de agrarische belangenvereniging LTO ze geeft om voor 2025 tot tweederde van hun eiwitbehoefte van eigen land te halen, of anders wel uit de buurt.

Dit gaat allemaal nog over de droge sojaboon. Die moet in de herfst geoogst worden, wat de kans vergroot op problemen met nat weer (waar die boon niet van houdt). Daarom zet zelfbenoemd ‘sojagoeroe’ Peter Strijk sinds kort in op de verse bonenvariant. “Die hoef je niet helemaal om te bouwen tot een vegetarische hamburger of wat dan ook, maar kun je bijna zo van het land eten”, zegt de eigenaar van adviesbureau DutchSoy.

Volgens hem is die verse boon in trek. “In Japan is het populair onder de naam Edamame, en ook Nederlanders ontdekken het steeds meer.” Nu wordt dat nog veelal geïmporteerd uit Azië, maar daar komt dus verandering in als het aan Strijk ligt. “Ik zie er een markt in.”

Een onafhankelijk Europa

Europa zou in het algemeen graag meer eiwitrijke gewassen als soja produceren. Dat zou het continent minder afhankelijk maken van buitenlandse leveranciers uit Noord-Amerika en Azië. De verwachting is namelijk dat landen als China en India daar in de toekomst een veel groter beroep op gaan doen.

Momenteel staat de productie er hier nog bescheiden bij, volgens de CBS-cijfers. Nog geen miljoen hectare in totaal. Dat steekt schril af tegen landen als Brazilië en de Verenigde Staten, die beide goed zijn voor ruim 33,2 miljoen hectare. Die cijfers zijn voor het kleine Nederland, mede vanwege het natte klimaat, niet realistisch. 

Lees ook:

Pionieren met nedersoja, eiwitten uit de eigen regio

Met de groeiende markt voor vleesvervangers neemt de vraag naar soja toe. Nederlandse boeren experimenten er mee. 

Is er toekomst voor de nedersoja?

Europese landen willen minder afhankelijk zijn van niet duurzaam geteelde soja uit Zuid-Amerika. In Nederland is soja verbouwen nog lastig, maar akkerbouwer-ingenieur Peter Strijk ziet kansen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden