De Spaanse sinaasappels komen nu met de trein

Coolrail gaat drie keer per week tussen Valencia en Rotterdam verse groente en fruit vervoeren. Beeld Phil Nijhuis

De nieuwe treinverbinding voor verse producten tussen Valencia en Rotterdam is een eerste stap naar verduurzaming van de groente- en fruitsector. Toch is er nog veel angst voor vertragingen. 

Hij is 630 meter lang en 18.000 ton zwaar, de logge goederentrein met 42 containers vol verse citrusvruchten die voortaan driewekelijks de rit Valencia-Rotterdam aflegt. Ze komen aan op de Vondelingenplaat, een industriegebied bij Rotterdam dat ligt ingeklemd tussen Pernis en de Botlektunnel. Sinds maandagavond is het landschap van grijze loodsen en afgebladderde containers een bestemming voor sinaasappels en citroenen uit Spanje.

Voor de gelegenheid – de officiële inhuldiging van deze schone en duurzame treinverbinding – is er een witte partytent langs de rails geplaatst. Nu gaat het goederentransport vooral in vrachtwagens over de weg. Jaarlijks rijdt er 199 miljoen ton aan goederen het land in en uit, met dito gevolgen voor de luchtkwaliteit. De treinverbinding levert een vermindering van 70 procent aan CO2-uitstoot op vergeleken met het vrachtwagenvervoer. 

Zes treinen

Het ‘Coolrailproject’ is een initiatief van de Euro Pool Group en partijen uit de retail, logistiek en de groente- en fruitsector. De trein rijdt over bestaand spoor. Over een half jaar hoopt directeur Gerjo Scheringa daar zes treinen per week van te maken. De citrusvruchten zijn een begin, zegt hij. “We kunnen zo opschalen. Ook uit Italië en Servië komen veel goederen. Onze ambitie is om goederentreinen een volwaardig alternatief van wegtransport te maken.”

Met een simpele druk op een rode knop brengen enkele bobo’s, herkenbaar in hun nette pakken, de goederentrein in beweging. Er stijgt een oorverdovend getoeter uit het voertuig op. Heel even overstemt dat de doffe ruis die van de nabijgelegen A4 klinkt. De verroestte rails lopen toevallig precies evenwijdig aan de route van de concurrent: de snelweg.

Scheringa loopt glimmend van trots rond op de strak georganiseerde pr-bijeenkomst, met gelikte brochures en een goed aangeklede borrel. Het kostte hem dan ook de nodige moeite om deze treinverbinding van de grond te krijgen, zegt hij. “Het lijkt heel logisch en eenvoudig: wie wil er nu niet verduurzamen? Maar je hebt te maken met leveranciers, retailers, en verschillende vervoerders. En ook nog met spoorwegbedrijven over verschillende landsgrenzen heen. Al die partijen moet je eerst met elkaar in verbinding brengen, en vervolgens op één lijn krijgen. Hoe meer partijen, hoe lastiger.”

De huiver van bedrijven om mee te doen, zat ook in het feit dat het om versproducten gaat, zegt Scheringa. “Er zit tijdsdruk achter. Het zijn geen laptops waarbij het geen probleem is als ze een dag later op hun bestemming aankomen.”

Het overschakelen van weg- naar spoorvervoer is ook een ambitie van het kabinet. Maar of die omslag in zicht is? Toen de Betuweroute in 2007 geopend werd, waren de verwachtingen hooggespannen. De fonkelnieuwe goederenspoorlijn moest de Rotterdamse haven per spoor met het Duitse Ruhrgebied verbinden. Kostprijs: 4,7 miljard euro. Toch komt het internationale spoorvervoer moeizaam van de grond. De broodnodige omslag blijft uit: in 2014, verreweg het beste jaar, reden er 25.100 treinen over de lijn tussen Nederland en Duitsland. In 2017 waren dat er maar 23.950.

Onderontwikkeld

Ook aanwezig op het Rotterdamse industrieterrein is Rob Morsink, programmamanager goederenvervoer van het ministerie van infrastructuur en waterstaat. Hij erkent dat het spoortransport nog onderontwikkeld is. “Laat het product zich maar ontwikkelen. De markt zal zelf wel tot inzicht komen, en de mogelijkheden en de aantrekkingskracht gaan inzien van dit alternatief voor het wegvervoer.”

Volgens Maarten van Hamburg, directeur van Bakker Barendrecht, moet er in de groente- en fruithandel een knop om. “De angst voor vertragingen en problemen is heel groot. Dat is onterecht: we hebben in Spanje, waar ze een stuk verder zijn qua treinvervoer, met partijen gewerkt die 300 containers per week vervoerden. En die kwamen netjes op tijd.”

Lees ook:

Goederenvervoer over het spoor is veel kansrijker dan velen denken

Internationaal goederenvervoer per trein is veelbelovender dan velen denken, schrijven Machiel van der Kuijl (directeur van ondernemersvereniging Evofenedex) en Hubert Andela (directeur van Koninklijk Nederlands Vervoer).

Vracht gezocht voor zeilend en dus klimaatneutraal vrachtschip

Dennis Stroombergen (46) wil met zijn binnenvaartklipper zeilend goederenvervoer verzorgen tussen Amsterdam en de Wadden. ‘Ik geloof dat ik bedrijven kan overtuigen hun vracht schoon te vervoeren.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden