Bedreigde diersoorten

De panda is de troetelbeer van China’s natuurherstel. Daar hebben andere zoogdieren niets aan

Beeld EPA

De reuzenpanda is de koning te rijk in de bergen van China. Andere grote zoogdieren leggen er het loodje.

De panda is het icoon van bedreigde diersoorten en hoofdrolspeler in China’s faunabeheer. De volksrepubliek investeert al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw in fokprogramma’s en herstel van leefgebieden van het dier. Met succes: de reuzenpanda kon geschrapt van de lijst uitstervende soorten.

Er was hoop dat in het kielzog van de panda andere diersoorten eveneens zouden floreren. Dat lijkt vogels, amfibieën en kleine zoogdieren ook te lukken, maar niet de grote vleeseters die China’s bergstreken van oudsher bevolken. Die zijn er alleen maar op achteruit gegaan, laten Chinese biologen zien in vakblad Nature Ecology & Evolution.

De biologen maakten gebruik van cameravallen in meer dan zeventig natuurgebieden gedurende een periode van tien jaar. Dat leverde slechts enkele honderden beelden op van de dieren waar het hen om ging: luipaard, sneeuwluipaard, wolf en de wilde hond Cuon alpinus. Die laatste werd in al die gebieden en jaren slechts 4 keer door de camera gevangen, de wolf 11 keer en de luipaard 45 keer. De sneeuwluipaard is de uitzondering in dit verhaal; die kwam meer dan 300 keer in beeld. Maar in slechts een paar natuurgebieden; gebieden waar de sneeuwluipaard kan profiteren van de vriendelijke leefomgeving van Tibetaanse kloosters.

Park ter grootte van België

De biologen, die hun waarnemingen hebben afgezet tegen historische data van het voorkomen van deze vier grote vleeseters, komen tot de conclusie dat ze in rap tempo verdwijnen. Luipaard en wolf worden in 80 procent van de natuurgebieden waar ze voorkwamen niet meer gezien. De wilde hond is zelfs uit 95 procent van zijn oorspronkelijke leefgebieden verdwenen.

De panda mag dan koning te rijk zijn in de bergstreken van midden-China, andere grote zoogdieren leggen er het loodje. Dat komt, zeggen de onderzoekers, deels door bekende factoren, zoals houtkap, jacht (zowel op de grote vleeseters als op hun prooidieren) en ziektes die ze van huisdieren van de mens overgedragen krijgen.

Maar een belangrijke factor is ook de inrichting van de natuurgebieden. Die zijn te klein. Luipaard, wolf en wilde hond hebben leefgebieden nodig die vijf keer groter zijn dan de habitat van een reuzenpanda. En op die knuffelbeer is de omvang van de meeste natuurgebieden afgestemd.

Om de grote zoogdieren te laten delen in het succes van panda’s herstel moeten de natuurgebieden worden vergroot en met elkaar worden verbonden, concluderen de Chinese biologen. Ze putten hoop uit het plan voor het Giant Panda National Park, dat de komende jaren wordt uitgevoerd. Het is de eerste van tien grote nationale natuurparken die China wil realiseren. 

Het Giant Panda National Park krijgt de omvang van België: een kleine 30.000 vierkante kilometer. Het park zal veel huidige leefgebieden van de reuzenpanda en andere diersoorten met elkaar verbinden tot een aangesloten geheel. En belangrijker, zeggen de biologen: al die leefgebieden komen onder één beheer. Dat zou, behalve de panda, ook de grote vleeseters moeten helpen.

Lees ook:

Beschuit met zwart-witte muisjes

Afgelopen jaar werd de eerste Nederlandse pandababy geboren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden