Reportage COP25

De organisatie van de klimaattop in Madrid is een haastklus van jewelste

Schoonmaker maken het congrescentrum in Madrid klaar voor de gasten. Beeld AFP

Nadat eerst Brazilië afhaakte en vervolgens Chili wegens sociale onrust verstek liet gaan, moest Spanje in nauwelijks drie weken tijd een klimaattop uit de grond stampen. Het gaat lukken, net aan.

In de enorme hallen van het Madrileense congrescentrum Ifema ruikt het naar vers uitgerolde vloerbedekking. Tientallen laptops wachten keurig gerangschikt op gebruik, terwijl bouwers in fluorescerende hesjes zich een ongeluk zagen en takelen om morgen 113.000 vierkante meter ruimte te kunnen opleveren voor de klimaattop die maandag begint.

De voorbereidingen voor de COP25 (Conference of the parties), waar 25 duizend bezoekers worden verwacht, is voor de Madrilenen een haastklus van jewelste. “In achttien dagen moeten we voor elkaar krijgen waar normaal gesproken achttien maanden over gedaan wordt”, verzucht Eduardo López-Puerta, directeur van het congrescentrum, uitgeput na de zoveelste teamvergadering.

Deze editie van ’s werelds belangrijkste klimaatbijeenkomst, waar wereldleiders de koppen bij elkaar steken over klimaatbeleid, is niet onder een gunstig gesternte geboren: de top zou aanvankelijk in Brazilië plaatsvinden, maar de klimaatsceptische president Jair Bolsonaro zag ervan af. Chili, dat de top overnam, moest vorige maand vanwege de hevige protesten in de hoofdstad Santiago ook verstek laten gaan. Waarna Spanje zich, drie weken voor de aanvang op 2 december, opwierp als gastheer.

Leiderschapsrol

Spanje wilde wel. Vanwege de historische banden met Chili en het progressieve imago waarin de socialistische demissionair premier Pedro Sánchez Spanje graag onderdompelt, was de overname van de top snel beklonken. Het was voor Sánchez dan ook niet moeilijk om binnenlandse politieke steun voor de organisatie van de top te krijgen. Want klimaat is in Spanje nauwelijks een politieke splijtzwam. Alleen het extreem-rechtse VOX moet weinig van milieumaatregelen hebben. Klimaatverandering leeft bovendien onder Spanjaarden. Zij zien het fenomeen als de grootste dreiging (37 procent), zo blijkt uit een recent onderzoek van de denktank Real Instituto Elcano.

Met de organisatie van COP25 moet Spanje in Europa nu een leiderschapsrol opeisen rond het klimaatthema, liet Teresa Ribera, minister van ecologische transitie, op een bijeenkomst voor correspondenten eerder deze week weten. Ondertussen stromen de burgerinitiatieven volgens Ribera binnen. Die krijgen een plek rond de centrale Madrileense verkeersader Paseo de la Castellana.

Geklaag

Ribera moet tegelijkertijd toegeven dat er tijdens de COP25 geen nieuwe harde doelen op de agenda staan, zoals temperatuurdaling tijdens de COP21 in Parijs. Voor haar is de Spaanse editie een succes als de verplichtingen rond het Parijs-akkoord worden bestendigd en er hopelijk nieuwe steun komt van de grote wereldeconomieën. Toch wordt er ook geklaagd. Het verschuiven van de top van Chili naar Madrid verzwakt namelijk de slagkracht van de COP25, vindt José Luis García, verantwoordelijke voor klimaatverandering bij Greenpeace Spanje. “Niet alleen de organisatie van de top, maar ook ngo’s met weinig middelen moeten nu weer van voren af aan beginnen met de voorbereidingen. Dat schaadt de ngo’s”, zegt hij.

García wijst bijvoorbeeld op de alternatieve, parallel georganiseerde klimaattop, die in Chili al helemaal in de steigers stond, maar nu door Spaanse activisten in korte tijd helemaal opnieuw moet worden opgetuigd. Voor kleine ngo’s uit Latijns-Amerika en andere derdewereldgebieden die vlucht en verblijf in Chili al hadden gereserveerd, is het volgens García nu soms onmogelijk om nog naar Spanje te komen. Het zorgt volgens García al met al voor een ander soort top, hoewel de verplaatsing naar Madrid de inhoudelijke onderhandelingen op het hoogste niveau waarschijnlijk niet zullen raken.

Goedkope oplossingen

Climate Tracker kwam ook in de problemen door het verplaatsen van de klimaattop naar Madrid. De afvaardiging van het klimaatjournalistencollectief is vanwege de hoge kosten van het omboeken naar de duurdere Spaanse hoofdstad met dertig procent geslonken, vertelt directeur Chris Wright. Een gemis, vindt hij, omdat vooral Latijns-Amerikanen die verstek moeten laten gaan, nu niet de kans hebben te berichten over de onderhandelingen van hun regeringsleiders. “De verplaatsing heeft impact op kleine landen uit Azië en Latijns-Amerika die vaak relatief goedkope oplossingen aandragen om klimaatverandering tegen te gaan, die gezien worden op de top”, zegt Wright, die overigens wel blij is dat zijn klimaatjournalisten uit India, Kenia, Tunesië en de Filippijnen van de Spaanse overheid razendsnel een Schengen-visum kregen.

Hoewel Chili de top nog steeds voorzit, moet Spanje tientallen miljoenen euro’s neerleggen om de klimaattop van de grond te krijgen, die volgens de Iberische staat ook weer worden terugverdiend met investeringen en uitgaven in het land. Ifema-baas López-Puertas, kneep dan ook in zijn handen van blijdschap toen hij het telefoontje kreeg of hij de top wilde organiseren. Toch zijn de voorbereidingen ‘intens’, moet hij toegeven. Ervaring in evenementenorganisatie heeft Ifema genoeg, maar dit is toch net even anders. “De VN zijn zeer veeleisend. Vooral op het vlak van techniek en veiligheid”, vertelt López-Puertas. “Maar als je in de Champions League wil spelen, moet je nu eenmaal goed spelen en uiteindelijk winnen!”

Spaanse ham

In vergelijking met Chili biedt López-Puertas meer ruimte en snel wifi – het snelste van Spanje. Bovendien schotelt hij de bezoekers allerlei Spaanse lekkernijen voor, waarbij de Spaanse ham niet mag ontbreken, misschien is de productie niet altijd goed voor het milieu, moet hij toegeven, maar het stukje vlees is niet te versmaden voor welke bezoeker dan ook, verzekert de directeur.

“We weten nog steeds niet precies welke ngo’s naar de Groene Zone komen. Ik zit al de hele dag met de VN te appen”, vertelt Imefa-medewerkster Martha Cacho een tikkeltje gespannen, laverend door een paviljoen in aanbouw. In totaal werken in het Madrileense congrescentrum 1500 man nu dag en nacht om alles op tijd af te krijgen. “Kijk hier wordt nu nog een antiekbeurs afgebouwd”, wijst Cacho aan, “maar zaterdag is het klaar hoor”.

Behalve naar de oplevering van het congrescentrum wordt in Spanje ook gespannen uitgekeken naar de komst van Greta Thunberg. De bekende Zweedse klimaatactiviste die onderweg was naar Chili, probeert nu via op een catamaran de Atlantische Oceaan over te steken om toch nog op tijd in Madrid te zijn.

Thunberg, die met haar reis het milieu niet wil belasten, hoopt zelf begin december in Lissabon aan land te gaan. De regioregering van Extremadura in Spanje heeft haar een elektrische auto ter beschikking gesteld om het laatste stuk naar Madrid af te leggen. Al worden voor die rit ook alweer nieuwe problemen voorzien, omdat het aantal oplaadpunten onderweg karig is.

Lees ook:

De uitstoot moet direct drastisch omlaag om ‘Parijs’ nog te halen

De opwarming van de atmosfeer beperken tot 1,5 graden is nog mogelijk, maar alleen als er onmiddellijk actie wordt ondernomen, waarschuwen de VN aan de vooravond van de klimaattop in Madrid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden