De NVWA is laks bij aanpak 'bloedhout' uit Brazilië, zegt Greenpeace

Een activist van Greenpeace tijdens een protest tegen de illegale houtkap in de Braziliaanse hoofdstad Brasilia. Beeld Hollandse Hoogte / AP | Associated Press

Greenpeace beschuldigt bedrijven ervan hout uit Brazilië te hebben gekocht waar bloed aan kleeft. De Nederlandse toezichthouder NVWA weigerde op te treden.

Twee Nederlandse bedrijven hebben volgens Greenpeace Braziliaans hout geïmporteerd waarvoor natuurbeschermers en dorpelingen zijn omgebracht.

De boosdoener is volgens het Greenpeace-rapport 'Blood-stained timber' (Van bloed doordrenkt hout) de Braziliaanse houtproducent Cedroarana. De Braziliaanse justitie heeft de directeur er in mei van beschuldigd opdracht te hebben gegeven tot de moord op negen dorpelingen in de westelijke deelstaat Mato Grosso.

Deze provincie is volgens Greenpeace een van de regio's waar het meest illegaal wordt ontbost en waar de meeste moorden op natuurbeschermers en bewoners worden gepleegd om ongestoord te kunnen kappen. Directeur Valdelir João de Souza is inmiddels voortvluchtig.

Zijn bedrijf verkocht hout aan bedrijven in onder andere de Verenigde Staten, Japan, Frankrijk, Duitsland, België en ook Nederland. Ook na de aanklacht kochten houthandel Van der Hoek uit Hazerswoude en Derlage Junior Hout uit Mijdrecht hout van Cedroarana. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt of de bedrijven de wet hebben overtreden.

Geen prikkel

Greenpeace Nederland heeft kritiek op de NVWA. Deze zou de Europese houtverordening, de wet die het verbiedt om illegaal gekapt hout op de markt te brengen, niet handhaven. Nora van der Hoeven, campagneleider bossen van Greenpeace: "Als er inspecties zijn, gaan ze naar het bedrijf en dat krijgt zes maanden de tijd om orde op zaken te stellen als er dingen niet kloppen. Dat vinden wij belachelijk. Sinds 2010 weten bedrijven dat deze wet eraan zat te komen en sinds 2013 is deze van kracht. Er is totaal geen prikkel voor bedrijven om zich aan de regels te houden."

In juli stapte de organisatie naar de bestuursrechter om af te dwingen dat de NVWA sancties treft tegen bedrijven die de regels overtreden. Volgens Greenpeace was aangetoond dat Nederlandse importeurs hout hadden gekocht van de Braziliaanse zagerij Rainbow Trading. Deze was betrokken bij het 'witwassen' van illegaal gekapt hout, afkomstig van Souza's bedrijf Cedroarana.

Directeur Corné van der Hoek van de gelijknamige houthandel zegt desgevraagd: "Op het moment dat wij de laatste bestelling bij deze houthandel in Brazilië plaatsten, waren we niet bekend met de verdenkingen. Zodra we hiervan op de hoogte werden gesteld door Greenpeace, hebben wij de houtimport van Cedroarana onmiddellijk stopgezet."

Derlage Junior Hout wil geen reactie geven, maar verklaarde een week geleden aan Greenpeace dat ook zijn handel met Cedroarana conform de regels was.

Capaciteitsgebrek

De NVWA weigerde op te treden tegen de bedrijven en stelde dat de houtverordening nieuw is. De bedrijven moeten tijd krijgen om hun bedrijfsvoering aan te passen. Greenpeace wees dit van de hand omdat de bedrijven al lang van de wet weten. De rechter stelde Greenpeace in het gelijk en gaf de NVWA zes weken om bedrijven alsnog sancties op te leggen. Volgens Van der Hoeven is er sindsdien onvoldoende gebeurd en beraadt Greenpeace zich op volgende stappen.

Een van de problemen waar de NVWA mee kampt is capaciteitsgebrek. Er zijn maar twee volledige arbeidsplaatsen beschikbaar voor de controle van de houtbedrijven. Het gaat volgens Nora van der Hoeven om zo'n 5000 grote en kleine bedrijven.

Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot van D66 deelt de zorgen van Greenpeace en gaat opheldering vragen aan minister Schouten van landbouw, natuur en voedselkwaliteit. "We moeten heel goed kijken of de NVWA wel functioneert zoals het zou moeten. Er zijn te veel voorbeelden geweest waarbij dat niet zo is, zoals de fipronil-zaak deze zomer. Maar als je twee mensen op 5000 houtbedrijven hebt, kun je dan wel goed handhaven?", vraagt De Groot zich af. Hij benadrukt dat ook de bedrijven zelf een grote verantwoordelijkheid hebben.

De NVWA krijgt van het nieuwe kabinet Rutte 25 miljoen extra in 2018 en D66 en wil dit geld onder meer gebruiken om de controle op de houtbedrijven te intensiveren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden