InterviewPostzegels

De natuur past nu op een zegeltje

Het postzegelvel Beleef de natuur – Dwingelderveld.Beeld PostNL

Het Dwingelderveld is onderwerp van het nieuwste vel postzegels in de reeks Beleef de natuur, ontworpen door Frank Janse. Komende drie jaar volgen er meer, met andere natuurgebieden.

Een beetje geel in het blauwwitte beeld van de winter in het Dwingelderveld. De geelgors, het veenmos en de bijenwolf brengen kleur in het nieuwste postzegelvel van PostNL in de succesvolle serie Beleef de natuur. Voor ontwerper Frank Janse was daarmee de compositie compleet. 

Uit meer dan duizend foto’s koos Janse er tien, die samen een indruk geven van het stilste gebied van Nederland. Hij gaat daarbij intuïtief te werk, vertelt Janse. “Het vel moet één compositie zijn, niet tien losse beelden, ik ontwerp het velletje als geheel. Je moet iets ruiken en proeven, ik wil iets tactiels, iets dat prikkelt. Kleuren helpen om iets zintuiglijks op te roepen. Want ruiken aan een postzegel heeft natuurlijk niet zoveel zin, dan ruik je alleen ­papier.”

Stimulans

De intensiteit van de beelden moet mensen stimuleren een natuurgebied te bezoeken, zegt Janse. Hij wil laten zien hoe mooi het er is, welke planten en dieren er voorkomen, wat het verhaal is van het gebied. “Die bijenwolf, ook wel graafwesp genoemd, hoe gaat zo’n dier te werk? Het is niet zomaar een uitvergrote wesp. Ik hoop dat mensen zich daarin gaan verdiepen.”

Het is niet zo gek dat Nationaal Park Dwingelderveld, het grootste natte heidegebied van West-Europa, als eerste aan bod komt in de nieuwe reeks van de serie natuurpostzegels. Omdat het vel uitkwam in de eerste week van januari moest het een winterse uitstraling hebben. Zo viel de keuze op een ogenschijnlijk leeg ­natuurgebied, waar toch veel te zien en te beleven valt. 

De geelgors.Beeld PostNL

Op de tien zegels zijn tien bewoners van de natte slenken en droge zandruggen te zien: het Drents heideschaap, de zandhagedis, bijenwolf, grove den, ringslang, geelgors, hazelworm, kraanvogel, veenmos en ree. Over de foto’s heen heeft Janse een tweede fotolaag gelegd, met alleen de contouren, in wit, van een torenvalk, de naalden van een grove den, een mestkever, de kop van een heideschaap en een kale zomereik.

Op deze manier maakt Janse sinds 2018 Beleef de natuur, telkens vier vellen van tien zegels per jaar. Het is de populairste en best verkochte postzegelserie van PostNL. Na planten, vlinders en zoogdieren stonden er in 2020 vogels op alle veertig zegels. PostNL werkte daarvoor samen met de Vogelbescherming. 

Focus nu op natuurgebieden

Natuurmonumenten heeft die rol overgenomen, waarmee de aandacht van individuele dieren en planten nu verschuift naar twaalf natuurgebieden, vier per jaar. De serie verschijnt in elk geval dus nog tot eind 2023; speciale uitgiften zijn zeer geliefd bij een grote groep verzamelaars in binnen- en buitenland, laat PostNL weten. En hoewel de vraag naar postzegels elk jaar minder wordt, leefde de persoonlijke post, met een bijzondere zegel in het Covid-jaar juist op.

Na het Dwingelderveld verschijnt eind februari het tweede vel met het Groningse moerasland De Onlanden, half juni vel drie met duingebied Duin en Kruidberg in Noord-Holland en half augustus het vierde vel van 2021 met landgoed Haarzuilens in Utrecht.

Natuur doet het altijd goed op postzegels, weten ze bij Natuurmonumenten. De eerste samenwerking, met toen nog de PTT, dateert van 1967, en daarna volgden nog vele ­natuurzegels.

Daarop zijn vogels en vlinders doorgaans een succes, weet ontwerper Janse. “Die zijn in trek bij mensen die de zegels kopen om ze echt op te plakken en te versturen op een brief of kaart. Dat doen vooral vrouwen.” Zelf liep hij als jongen met een vogelgids door de bossen en langs het strand in Zeeland, waar hij opgroeide.

Favorieten

Zijn eigen favoriete postzegels staan op het velletje zoogdieren, uit 2019, met daarop ook de wolf. “En de insecten, uit 2018. Daar zit ontzettend veel kleur in. Je zou denken dat insecten grijs en bruin zijn, maar ze zijn juist heel kleurrijk en mooi.”

Voordat PostNL hem vroeg voor Beleef de natuur maakte Janse al eens een postzegel over 75 jaar Tom Poes. “Op de kunstacademie werd ­altijd gezegd dat het ontwerpen van een postzegel een erkenning is van je vakmanschap. En dat mag ik nu doen, dat is mooi. Het is vaak puzzelen en priegelen. Het zijn veruit de meest arbeidsintensieve millimeters van mijn werk.”

Speciale uitgiften

PostNL heeft elk jaar ­ongeveer twintig post­zegeluitgiften, met series als Beleef de ­natuur en Typisch Nederlands, maar ook bijvoorbeeld de uitgifte Martin Garrix met augmented reality en de Kinderpostzegels. 

Beleef de natuur is de ­afgelopen jaren de bestverkochte serie. De zegels hebben de waardeaanduiding Nederland 1, voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

In 2027 bestaat de postzegel 175 jaar. Post NL komt dan met een bijzondere postzegeluitgifte.

Lees ook:

De wolf duikt straks ook op in uw brievenbus

Waar komen ze toch vandaan, die wolven die sinds 2015 geregeld in ons land opduiken? Deskundigen zijn het erover eens: uit het oosten. Maar binnenkort komen ze ook uit het sorteercentrum van PostNL. Die brengt namelijk postzegels in omloop met daarop de tronie van de Canis lupus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden