De natuur op de Caribische eilanden is in gevaar

Duiken bij de zoutpannen van het Pekelmeer in Kralendijk, Bonaire. Door de honderden sportduikers loopt het rif bij het eiland schade op. Beeld ANP

Op Bonaire, Saba en Sint Eustatius holt de soortenrijkdom achteruit. ‘Er moet nu echt iets gebeuren.’

Zonder snel ingrijpen komt het voortbestaan in gevaar van sommige planten, dieren en koralen op en bij de Caribische eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius. “Er moet nu echt iets gebeuren”, zegt Pieter van Baren, adviseur van het Wereld Natuur Fonds op Curaçao.

Van Baren is zich ‘rot geschrokken’ van een studie van Wageningen University & Research (WUR) naar de soortenrijkdom op de drie eilanden, die sinds 2010 de status van bijzondere gemeente van Nederland hebben. Onderzoekers van de WUR raadpleegden 33 deskundigen en natuurbeheerders voor hun onderzoek.

Zij concluderen dat het huidige niveau van bescherming van natuur en milieu volstrekt onvoldoende is.  De belangrijkste bedreigingen voor de eilanden zijn het loslopende vee, de aanwezigheid van invasieve exoten, klimaatverandering en de overbevissing. De huidige situatie van de biodiversiteit wordt in het rapport beoordeeld als ‘matig’ tot ‘zeer ongunstig’. Die kwalificatie geldt zowel voor leefgebieden (habitats) als voor dieren en planten die van die leefgebieden afhankelijk zijn.

Op alle eilanden lopen geiten, schapen, ezels, varkens en koeien los. De dieren zorgen voor versnelde erosie doordat ze alles kaal vreten. Ook ‘onverantwoorde vormen van toerisme’ bedreigen volgens Van Baren de drie eilanden. Vooral op Bonaire is de druk hoog. Daar leveren grote cruiseschepen jaarlijks een half miljoen toeristen af. “Deze grote aantallen toeristen kan een klein eiland eigenlijk niet aan zonder dat milieu- en natuurschade optreedt.”

Bonaire, Saba en Sint Eustatius Beeld Trouw

Riolering

Op Sint Eustatius en Saba is er geen riolering, afvalwater komt er ongezuiverd in het milieu. Alleen op Bonaire is een deel van het riool aangesloten op een afvalwaterzuivering. Van Baren ziet vooral de bescherming van het koraal als een topprioriteit. Door de honderden sportduikers die de eilanden bezoeken loopt het rif bij Bonaire schade op.

Volgens de WUR-studie steekt de situatie op de drie eilanden schril af bij de biodiversiteit in de EU en in Nederland, waar overheden al sinds decennia structureel investeren in natuurbeleid en natuurbeheer. In Nederland profiteren bedreigde habitats van dat beleid. Op de eilanden gaat de natuur alleen maar verder achteruit, blijkt uit het rapport. 

Ook de Dutch Caribbean Nature Alliance roept overheden op snel maatregelen te nemen. Den Haag wil de studie gebruiken voor het opstellen van een nieuw natuurbeleidsplan voor de drie eilanden. 

Lees ook: 

Koraalriffen zijn de kanariepietjes van het klimaat

Volgens sommige wetenschappers is het Great Barrier Reef in een terminale fase beland. ‘We hebben gefaald. Vorig jaar was een slecht jaar, 2017 is een rampjaar.’

Koraal sterft af door de zonnebrandcrème van toeristen

In tropische gebieden blijkt koraal af te sterven door de schadelijke werking van zonnebrandcrème. Het middel oxybenzon is de boosdoener. “Op veel plaatsen smaakt het zeewater gewoon naar kokos.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden