Naar buiten

De natuur in? Sta eens om zes uur op!

Soesterduinen, zaterdag 21 maart.Beeld Werry Crone

Binnen blijven is het devies tegen het coronavirus. Maar niet iedereen kan de roep van buiten weerstaan. Hoe kun je daar gezond afstand houden? Tips voor coronaproof gedrag in de natuur.  

Veel bezitters van tuin en balkon kunnen in ieder geval vlak bij huis ook van de natuur genieten, zegt Sascha van Breukelen van LandschappenNL. Van bijen bijvoorbeeld. De koepel van provinciale landschapsorganisaties is betrokken bij de jaarlijkse Nationale Bijentelling, die op zaterdag 18 en zondag 19 april wordt gehouden. Dit evenement gaat volgens Van Breukelen door, coronavirus of niet. Vorig jaar deden 5000 vrijwilligers mee aan de telling. Ze telden bijna 54.000 bijen.

In de aanloop naar het telweekend kunnen deelnemers misschien wat gaan oefenen in het herkennen van bijen- en hommelsoorten, zegt Van Breukelen. In menige tuin vliegen nu al de luidruchtige koninginnen van de aardhommel rond. Zij hebben hier overwinterd. Voor de telling is een handzaam bijengidsje gemaakt met onder meer de zestien meest voorkomende bijen, hommels en zweefvliegen, met foto’s. Te downloaden op Nederlandzoemt.nl, de site van de bijentelling.

Het is de derde nationale telling. Meedoen aan de telling is eenvoudig, ook voor wie weinig of geen kennis van bijen heeft. Aan de deelnemers wordt gevraagd om een half uur in eigen tuin, op het balkon, of in een plantsoentje in de buurt mee te tellen.

De helft van de 358 soorten wilde bijen in Nederland wordt bedreigd. “80 procent van onze eetbare gewassen en bijna 90 procent van onze wilde planten worden bestoven door bijen en andere insecten”, zegt Koos Biesmeijer, wetenschappelijk directeur en bijenexpert bij Naturalis. “Onderzoekers gebruiken de resultaten van de Nationale Bijentelling om te zien waar de verschillende bijensoorten voorkomen in Nederland en of die aantallen toe- of afnemen.”

Via de website NatureToday.nl kunnen natuurliefhebbers met hun telefoon, tablet of computer dieren en planten in eigen tuin of directe vomgeving ook determineren. De site rangschikt de vogels, zoogdieren, planten en vlinders waarover in de afgelopen weken de meeste meldingen zijn doorgegeven. In Nederland geven tienduizenden natuurliefhebbers hun waarnemeningen door. Op NatureToday zijn die meldingen bijeen gebracht. Als de locatie wordt doorgegeven wordt direct een overzicht zichtbaar van dieren en planten in de omgeving. 

Een NS-wandeling? Daarvoor geldt een negatief reisadvies

“De trein is er nu niet voor uitjes”, zegt een woordvoerder van de NS. De organisatie raadt iedereen af een van de 48 populaire NS-wandelingen te doen, met start- en eindpunt bij een treinstation. Het spoor is volgens de NS nu alleen bedoeld voor mensen die, in cruciale beroepen bijvoorbeeld, niet zonder kunnen.

De NS hebben het toevoegen van nieuwe NS-wandelingen uitgesteld. Er zouden vier nieuwe routes bijkomen op de drukbezochte website, maar vanwege het coronavirus vindt de organisatie dit ‘ongepast’. Pas als het virus onder controle is, zullen de NS de nieuwe uitgestippelde wandeltips vrijgeven.

Vorig weekend, toen Nederlanders massaal de natuur introkken, zagen de NS een toename van reizigers op meerdere trajecten. Vooral op de zaterdag. Drukte willen de NS niet hebben. De noodzakelijke 1,5 meter afstand tussen reizigers en personeel kan in de knel komen. “Vandaar ons appèl aan iedereen: neem de trein niet voor de lol. De basisdienstregeling is niet bestemd voor dagjesmensen.”

Bij alle bewegingen in het openbaar moeten mensen zich volgens de NS afvragen: is het echt nodig? Met het ov naar bos of heide afreizen voor een voettocht is geen must, aldus de woordvoerder. De NS-wandelingen afsluiten, dat staat niet gepland. “Onze wandelingen zitten door het hele land.” Het valt niet uit te sluiten dat sommige wandelaars er toch hun oog op laten vallen. Erheen fietsen, kan dat? De NS houden het op een negatief advies voor de NS-wandelingen. 

Het bos in? Zeker niet met zijn allen

Natuurgebieden achter slot en grendel? Het is niet ondenkbaar bij te grote drukte, zegt woordvoerder Marcel van Dun van Staatsbosbeheer. “Gemeenten kunnen daartoe beslissen.” Afgelopen weekeinde stroomde de natuur vol met dagjesmensen. Van Dun hoopt dat dit keer mensen hun verantwoordelijkheid nemen. “Zo’n drukte in de natuur brengt gezondheidsrisico’s met zich mee.”

Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten nemen dan ook maatregelen. Verkeersborden en rode linten zijn uit de kast gehaald, waar nodig wordt eenrichtingsverkeer voor wandelaars ingevoerd of worden paden afgesloten: allemaal om een veilige onderlinge afstand van 1,5 meter te kunnen bewaren. Dat is immers het advies van het RIVM.

Uitkijktorens, vogelkijkhutten maar ook speeltuinen zijn verder met rood lint afgezet, het vlonderpad in het Wooldse Veen (Achterhoek) is nog maar in één richting toegankelijk. Het Avonturenbos Stekkenberg in Groesbeek is zelfs gesloten, net als alle bezoekerscentra en horecagelegenheden van beide natuurclubs. Dat geldt natuurlijk ook voor de speeltuintjes.

Soesterduinen, vrijdag 27 maart.Beeld Werry Crone

Vermijd bovendien publiekstrekkers bij grote steden, is het advies. Voor Staatsbosbeheer zijn dat natuurlijk de Utrechtse Heuvelrug, het Friese Oranjewoud en het Mastbos bij Breda. Natuurmonumenten vermeldt haar ‘hotspots’ per provincie op de site. Zoals het eigen bezoekerscentrum in ’s Graveland, de Kaapse bossen in Utrecht, het Waterloopbos in Flevoland, de Nieuwkoopse plassen in Zuid-Holland en de Mookerheide in Noord-Brabant. Het eiland Tiengemeten is sowieso niet toegankelijk.

Kun je desondanks de roep van buiten niet weerstaan? Kom dan vooral op de fiets. Met de auto is het, zeker in weekends, al snel te druk op parkeerterreinen. Misschien heeft Roos Kooiman, woordvoerster van Natuurmonumenten, nog wel het veiligste advies voor wie er even uit wil dit weekend. “Mensen kunnen ook in hun eigen buurt een ommetje maken, daar weten ze wel de rustige plekken. Ze kunnen ook op een stiller moment gaan. Niet midden op de dag, maar zet eens de wekker om 6.00 uur en geniet van het ochtendgloren.”

Fietsersbond: ook in de lengte afstand houden

Voor een stukje fietsen geldt natuurlijk hetzelfde als voor wandelen: het is niet verboden maar houdt het RIVM-advies goed in de gaten en hándel daar ook naar. Alle toertochten zijn tot 1 juni afgelast en ook recreatief fietsen in groepen mag niet, hooguit met het eigen gezin. Solo is het devies. Voor het recreatieve fietsen raadt de Fietsersbond aan een rustig tijdstip te kiezen: ’s ochtends vroeg of later op de avond. 

Houd zowel in de lengte als in de breedte afstand, ook als je voor een stoplicht moet wachten. Doe voorzichtig, ga nu niet met je mountainbike leuke spannende paden uitproberen. In deze tijden zitten artsen en verpleegkundigen echt niet te wachten op iemand die met een breuk wordt binnengebracht. 

En snuit niet je neus leeg op straat, vraagt de bond, doe dat in een papieren zakdoek en gooi die zo snel mogelijk weg in een prullenbak. Woon je in een grensgebied? Zoek dan ook uit wat de regels in Duitsland en België zijn, of je daar bijvoorbeeld nog alleen voor wat lichaamsbeweging op pad mag. Die regels kunnen snel veranderen. Onderweg de bidon bijvullen in een horecagelegenheid is er natuurlijk niet bij, want uitspanningen zijn dicht. Op waterkaart.nl is wel te zien waar allemaal openbare tappunten zijn. Maar maak het tappunt wel eerst schoon met een doekje, want je weet immers nooit, adviseert de Fietsersbond. 

Lees ook: 

Lang niet iedereen houdt afstand, een snerpend NL-alert ten spijt

Genoeg afstand houden is makkelijker gezegd dan gedaan, bleek afgelopen weekend. Artsen en instanties maken zich zorgen over de laconieke wijze waarop Nederlanders met de richtlijnen van het RIVM omgaan. 

Hoe lang de coronabeperkingen gelden, hangt af van ons gedrag

Er lijkt licht te zijn aan het einde van de tunnel, maar hoe lang is de weg ernaartoe? Het RIVM is voorzichtig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden