null Beeld

ColumnEsther Bijlo

De luchtvaart wil het wereldwolkendek snel openen, maar wordt het zo druk als vanouds?

Als vanouds duiken de advertenties voor vliegvakanties weer op. Voor 500 euro all inclusive naar Ibiza of Gran Canaria. Toeristenoorden smachten naar klanten, mensen kunnen niet wachten om de ­koffers te pakken. Hoe snel het aantal vluchten naar zonnige ­bestemmingen kan stijgen, blijkt uit cijfers van luchtvaartclub Eurocontrol. Afgelopen maandag kozen bijna tachtig toestellen vanuit het Verenigd Koninkrijk het luchtruim naar Portugal. De afgelopen maanden lag dat aantal dagelijks onder de twintig. Een verviervoudiging in één klap dus, meteen na het opheffen van de Portugese ban op Engels ‘niet ­essentieel’ reisverkeer.

Het is nog een lange weg naar de ‘oude’ cijfers van 2019, voor de pandemie. Zo voerde Ryanair op 11 mei 266 vluchten uit, een stijging van 73 procent in twee weken. Maar die 266 ligt nog 89 procent onder het cijfer van 11 mei 2019. KLM noteerde op 11 mei ruim 70 procent minder vluchten dan in 2019. Ongeduld om dat snel weer op te krikken, is voelbaar bij sommigen. De baas van Virgin Australië, Jayne Hrdlicka, hield een paar dagen geleden een pleidooi om de Australische grenzen open te gooien. Er gaan dan wat mensen dood aan Covid-19, constateerde ze, “maar veel minder dan aan de griep”.

#loveisnottourism

Beetje ongelukkig, om op deze manier weer back in business te willen. Dan pakt de internationale luchtvaartorganisatie IATA het handiger aan. Die greep de ‘in­ternationale dag van de familie’, 15 mei, aan om het vliegen te promoten met de hashtag ‘Fly2Re­unite’. Een schattige kindertekening erbij met lachende poppetjes en je denkt: ja, al die families die elkaar lang niet hebben kunnen zien, moeten in een vliegtuig kunnen stappen. Of geliefden: #loveisnottourism.

IATA werkt naar eigen zeggen hard om het wereldwolkendek weer veilig te openen voor wie wil of moet. Waar de club hoofdpijn van krijgt zijn verplichte PCR-tests. Die zijn duur en brengen vliegen ‘buiten bereik van individuen en families’. De testprijs loopt uiteen van 90 tot meer dan 200 dollar per persoon, onderzocht IATA. Wie gaat dat betalen? De overheid, vindt de club. ­Mensen moeten voor hun baan, vrienden of familie weer kunnen reizen – in de opsomming zorgvuldig het toerisme mijdend.

In Nederland was 8 procent van de mensen goed voor 40 procent van de vliegreizen

Nu zitten er tussen de popelende potentiële luchtreizigers vast mensen die dringend moeten vliegen en die de extra kosten niet kunnen opbrengen. Toch zijn er bij het beeld dat de vliegclub schetst wat kanttekeningen te maken. Dat gaat er namelijk van uit dat de staat altijd over de brug moet komen, dat vooral ‘de gewone burger’ vliegt en dat alles weer wordt ‘als vanouds’. Alledrie ­problematisch. De staat redt de luchtvaart in deze crisis, betaalt voor de accijns die niet op kerosine wordt geheven en voor de CO2-uitstoot waar geen prijskaartje aan hangt. Nationaliseren die hap, zo bekeken. Dan belandt de winst – zodra die weer gemaakt wordt – tenminste in de schatkist. Vervolgens die gewone burger: recente, pre-coronacijfers laten zien dat een klein deel van de aardbewoners vliegt. In Nederland was 8 procent van de mensen goed voor 40 procent van de vliegreizen, in Frankrijk nam 2 procent de helft voor zijn rekening. Ongeveer de helft vloog niet recentelijk.

En als vanouds? Zakenreizigers kochten ongeveer 10 procent van de tickets maar waren goed voor 55 tot 75 procent van de winst van luchtvaartmaatschappijen, aldus McKinsey. Een recente Europese peiling laat zien dat die niet zomaar terugkomen. Gewend aan het beeldvergaderen, verwacht twee derde niet hetzelfde reisgedrag te hervatten. De klimaatdruk zal daarbovenop onvermijdelijk groeien, de luchtvaart zal een grotere bijdrage aan het terugdringen van uitstoot moeten leveren. Dat betekent minder vliegen – Frankrijk schrapt al korte vluchten ten gunste van de trein – en duurdere tickets. Beter anticipeert de vliegwereld daarop, de zakken van de staat zijn niet oneindig diep.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden