Rode Lijst

De libel verdwijnt omdat het moeras opdroogt

De Mesamphiagrion gaudiimontanum macho is een waterjuffer die alleen nog in de bergen van de Andes in Colombia voorkomt. Beeld .
De Mesamphiagrion gaudiimontanum macho is een waterjuffer die alleen nog in de bergen van de Andes in Colombia voorkomt.Beeld .

Gaan libellen de neushoorn achterna? Van de ruim zesduizend soorten zijn er bijna duizend bezig uit te sterven. Ze staan voortaan ook op de Rode Lijst van bedreigde soorten.

Onno Havermans

Waterjuffers en libellen doen het in Nederland vrij goed dankzij verbetering van de waterkwaliteit. Wereldwijd gaan veel van de 6016 soorten echter snel achteruit doordat het water waarin ze zich voortplanten verdwijnt of vervuild raakt, zo blijkt uit een inventarisatie van de internationale unie voor natuurbehoud IUCN voor de nieuwe Rode Lijst van bedreigde soorten.

Bijna duizend soorten libellen dreigen uit te sterven doordat moerassen en beekjes worden drooggelegd voor bijvoorbeeld palmolieplantages en vrij stromende rivieren worden ingedamd of rechtgetrokken en omgeleid voor irrigatie van landbouwgrond. “Het verlies aan libellen bevestigt de noodzaak om wetlands en de biodiversiteit die zij herbergen te beschermen”, zegt IUCN-directeur Bruno Oberle. “Wereldwijd verdwijnen deze ecosystemen drie keer sneller dan bossen.”

Het leefgebied van een op de tien diersoorten ter wereld

Wetlands leveren schoon water en voedsel, ze slaan koolstof op en ze zijn het leefgebied van een op de tien diersoorten ter wereld. “Er is veel aandacht voor landhabitats en tegenwoordig ook voor de oceanen, met de plastic soep, maar nog relatief weinig voor zoetwatersystemen”, zegt ecoloog Roy van Grunsven van De Vlinderstichting. “Een beekje vormt maar een klein onderdeel van een bos, maar het is wel heel belangrijk. En erg kwetsbaar. Als je dat bos kapt en het beekje dempt, zijn de soorten die er leven weg.”

Veel van de bedreigde libellen komen slechts in beperkte gebieden voor. In Afrika en Zuid-Amerika hebben ze last van het kappen van bossen, in Zuidoost-Azië van palmolieplantages, in het zuiden van de Verenigde Staten en Mexico van wateronttrekking voor irrigatie. “Ook Nederland was ooit moerasgebied, maar wat daarvan over is wordt beschermd en dankzij Europese regels is de waterkwaliteit van rivieren sterk verbeterd. Veel van de libellen die in die rivieren en moerassen leven hebben zich dan ook hersteld”, zegt Van Grunsven. “Wat we hier hebben gezien, kan in de rest van de wereld ook, als we de wetlands gaan beschermen.”

De update van de Rode Lijst bevat een triest record: 40.084 van de 142.577 soorten op de Rode Lijst zijn met uitsterven bedreigd, dat zijn er voor het eerst meer dan 40.000.

Lees ook:

In hoeverre hebben maatregelen effect voor bedreigde diersoorten? Dat laat de groene lijst zien

Naast de rode lijst voor bedreigde soorten is er nu ook een groene lijst. Die laat zien in hoeverre beschermende maatregelen effect hebben. Dat geeft een beter beeld van de biodiversiteit.

Het gaat best goed met de waterinsecten

Na de alarmerende verhalen over verdwijnende insecten uit Duitse natuurgebieden vroegen de Nederlandse waterschappen zich af: hoe staat het eigenlijk met de insecten in ons water? Het antwoord stemt voorzichtig optimistisch.

Eén op de vijf vogelsoorten in Europa is met uitsterven bedreigd

Eén op de vijf vogels is met uitsterven bedreigd, dat blijkt uit de Europese Rode Lijst van vogels die BirdLife International publiceerde. De slechte staat van de vogels laat zien dat hun leefgebieden slecht worden beheerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden