Groene gids Luchtreinigers

De kwaliteit van de lucht in huis is prima te meten, maar of die te reinigen is, is de vraag

Van luchtfilters tot apps: er is volop apparatuur om luchtkwaliteit te meten. Of de lucht thuis er ook schoner van wordt, is nog maar de vraag.

Luchtkwaliteit is niet meer weg te denken als onderwerp uit het dagelijkse nieuws. Sjoemeldiesels, stikstofemissies, rookverboden, vuurwerk ­afsteken en hout stoken: een groot publiek raakt bekend met het belang van schone lucht voor onze gezondheid. Ook de luchtkwaliteit binnenshuis is een actueel thema, zeker nu we in deze donkere dagen weer gezellig binnen gaan zitten met de open haard aan en de ven­tilatieroosters open voor onze gezondheid.

Fabrikanten weten dat angst een goede raadgever is. Zij spelen in op het feit dat bij nieuwe doelgroepen de behoefte aan apparatuur voor schone binnenlucht groeit. Want zeg nou zelf, wie wil er stofdeeltjes tot diep in de bloed­banen? Luchtfilters in huis zijn niet langer voorbehouden aan mensen met astma of een allergie. “De meeste vragen aan onze advieslijn gaan over gezonde binnenlucht”, zegt Herman Vijlbrief van het Longfonds. “Wij krijgen ook regelmatig vragen over apparatuur.”

Wie zich oriënteert op luchtreinigers, ontdekt dat er diverse technologieën in omloop zijn, elk met andere technische eigenschappen en prestaties. Lukraak een apparaatje kopen dat de lucht zegt te reinigen, kan uitlopen op een prijzige teleurstelling. Het is dus zaak eerst te ontdekken waaraan je behoefte hebt. Pas dan kun je besluiten naar welke apparatuur je op zoek gaat.

De meeste meters zijn ontworpen als sierstuk voor het interieur

Om te beginnen wil je weten wat de huidige kwaliteit van de binnenlucht is. Daarvoor ­bestaan hippe luchtmetertjes, zoals de Flow van Plume Labs. Het designapparaatje met kleine luchtinlaten meet en monitort de binnen- als de buitenlucht. De Flow vertelt je via een app wat de actuele luchtkwaliteit op een bepaalde plek is. Hetzelfde doet de Uhoo, maar dan alleen binnenshuis. Op je smartphone lees je wat je Uhoo meet: van de actuele (fijn)stoffigheid tot stikstofdioxide- en ozonconcentraties in de babykamer.

Natuurlijk bestaan er meters met een saai ontwerp en weinig functies. De meeste thuisluchtmeters zijn echter speciaal ontworpen als sierstuk voor het interieur. Ze werken met ­wifiverbindingen en monitoren veel verschillende zaken. Zo claimt EdiGreen Home’s fijnstof- en luchtkwaliteitsmeter onder meer vluchtige organische stoffen te meten die ­vrijkomen uit verf en bouwmateriaal in nieuwe huizen. Luchtmeters kosten al snel een paar honderd euro.

Beeld Ilse van Kraaij

Wie de kwaliteit van de binnenlucht kent, moet kiezen of hij daar al dan niet met behulp van een apparaat iets aan wil doen. In de luchtreinigersbranche is een strijd gaande over welke techniek het beste werkt. Er zijn websites waarop ‘mythes’ worden ontkracht. Een beproefde techniek is zuivering met Hepa-filters (high-efficiency particulate air). Ionisatie is een andere veelgebruikte techniek. Ten derde zijn er reinigers die ongezonde stoffen onschadelijk zeggen te maken.

Hepa-filters zuiveren bijna honderd procent van de schadelijke minuscule stofdeeltjes uit de lucht. Er zijn verschillende Hepa-filteringsklassen. Bij aanschaf is het de moeite waard de klasse te checken. De strengste klasse, U17, moet minstens 99,999995 procent van de stofdeeltjes van 0,3 micrometer uit de lucht halen. Zelfbenoemde Hepa-koning is het merk IQAir uit schone-bergluchtland Zwitserland. De IQAir-prijzen liggen ruim boven de duizend euro. Alternatieven met mooie designs bieden onder andere Philips, Dyson en Venta.

Neergeslagen, niet verdwenen

Ionisatie is een andere veelgebruikte luchtreinigingstechniek. Reinigers, zoals die van Sharp, hebben vaak óók Hepa-filters. Elektrisch geladen deeltjes (ionen) die in huis worden verspreid laten stofdeeltjes neerslaan in de omgeving. De werking roept vragen op: partikels zweven uiteindelijk niet meer rond, maar verdwijnen ook niet vanzelf. Meer kritiek vanwege de gezondheid klinkt er op ozongenerators. Ze reinigen niet alleen, maar produceren ook ozon. De overheid van de Amerikaanse staat Californië raadt ze af.

Een andere categorie luchtreinigers is bedoeld om schimmels, virussen en bacteriën te doden, onder meer met uv-straling of verhitting binnen in een keramische kern. Reinigers van Airfree (vanaf 115 euro) beloven de lucht te steriliseren.

Het Longfonds biedt relaties korting bij Allergiezorg. Ze kunnen zelf kiezen welk product ze aanschaffen; het Longfonds raadt overigens Hepa-filtering aan. Toch is het de vraag of je een luchtreiniger in huis moet willen halen, zegt Vijlbrief. “Luchtreinigers kunnen mogelijk een bijdrage leveren aan gezonde binnenlucht, maar de invloed op onze gezondheid is op basis van de beschikbare informatie nog niet precies vast te stellen.”

Gratis hulp biedt het Longfonds wel. Ook is het boek ‘Gezonde lucht binnen’ te down­loaden met tips voor goed ventileren en om de afzuigkap beter te gebruiken.

De rubriek ‘Groene Gids’ beantwoordt praktische vragen over milieubewust(er) leven. Heeft u een praktische vraag over milieubewust(er) leven? Mail groenegids@trouw.nl.

Lees ook:
Help, hoe weer ik de huisstofmijt uit mijn huis?

In de rubriek ‘Consult’ vraagt een lezer naar middelen om de huisstofmijt zijn huis uit te jagen. Wat moet hij doen? 

Luchtvluchteling Arie Mulder: In Drenthe kan ik weer ademen

De vuile lucht in Zwolle dwong Arie Mulder tot een verhuizing. Volgens het Longfonds zijn er meer luchtvluchtelingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden