Koningskaars Beeld Koos Dijksterhuis

Natuurdagboek Koos Dijksterhuis

De koningskaars verlicht de mannenkwaal

In de serie door-, lang- en laatbloeiers dit keer een verbascum. Zwarte toorts, stalkaars en keizerskaars zijn drie verbasca die op elkaar lijken, maar we hebben vandaag te maken met de eveneens gelijkende koningskaars, soms gele toorts genoemd, hoewel dat officieel een andere verbascum is. Alle genoemde soorten zijn trouwens geel.

Bij sommige woorden komt bij mij een vast rijmwoord op. Zeg corpsbal en ik denk: oorkwal. Bij roodborst denk ik meteen: broodkorst. Bij gele toorts: gele koorts. Maar met koorts heeft de plant niets te maken, hoewel er warrige web­sites bestaan waar al die verbascum-soorten als zo geneeskrachtig te boek staan, dat gebruik ervan afgeraden wordt. Geneeskrachtig is vaak een eufemisme voor giftig. Van giftige planten krijg je diarree en moet je plassen – die zooi moet er zo snel mogelijk uit. Maar je kunt ook zeggen: het zijn geneeskrachtige planten met een vochtafdrijvende en stoelgangbevorderende werking. De koningskaars zou tevens verlichting bieden tegen ‘incontinentie bij een gezwollen prostaat’: doe er uw voordeel mee!

Drie meter hoogte

Enfin, ik vind die toortsen en kaarsen altijd prachtig. Ik verzamelde twee jaar geleden zaadjes die ik bij ons huisje op Schiermonnikoog rondstrooide, en daar kwam waarachtig een verbascum tot bloei. Afgelopen zomer nam ik zaadjes mee naar Groningen, waar ik ze in de tuin gestrooid heb. Ik zie nog niks opkomen, en ben benieuwd of en wanneer hun ferme bladrozetten zichtbaar worden. Dan moet ik nog een jaar wachten tot er een bloeiaar optorent.

In de nazomer reiken verbasca met hun gele fakkels tot soms wel drie meter hoogte. En nu er tot diep in de winter geen, of hooguit wat nachtvorst aan de grond is, blijven ze heel lang doorbloeien. Op de foto zijn ze weliswaar uitgebloeid, maar staan ze nog fier overeind, wat ik verrassend laat vind. Het zijn drie koningskaarsen op Driekoningen, in de duinen van Schiermonnikoog.

Iedere dag verwondert bioloog Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden