AnalyseStikstofuitstoot

De kloof tussen Schouten en de boeren blijkt te groot

Minister Carola Schouten van Landbouw vorige week bij aankomst voor de wekelijkse ministerraad op het Binnenhof.Beeld BSR Patrick van Katwijk

Boeren zijn boos weggelopen uit het overleg met minister Schouten over stikstof. Waar zit de onenigheid?

Alweer bijna een jaar geleden oordeelde de Raad van State dat de Nederlandse aanpak van stikstof juridisch niet deugt. Sindsdien zoekt de regering naar manieren om de hoeveelheid stikstof die in de Nederlandse natuur terechtkomt te verminderen. Daarvoor werd bijvoorbeeld de maximumsnelheid verlaagd, zodat het wegverkeer voor minder uitstoot zorgt. Ook de landbouw is een bron van stikstof, in de vorm van ammoniak die vrijkomt uit dierlijke mest. 

De afgelopen maanden overlegde minister Schouten met het Landbouw Collectief, een verbond van allerlei boerenorganisaties, over stikstofreducerende maatregelen die de agrarische sector kan nemen. Woensdag besloot het Landbouw Collectief het overleg te staken, wegens onoverbrugbare meningsverschillen met de minister. Het geschil gaat onder meer over de samenstelling van veevoer, over de sanering van de varkenshouderij en het verbod op nertsenfokkerij.

Opleggen of een vrije kwestie?

Van veevoer is bekend dat de samenstelling daarvan invloed heeft op de hoeveelheid ammoniak in de mest van een koe. Melkkoeien krijgen een rantsoen dat een hoge melkproductie geeft maar ook een hoge ammoniakuitstoot. Die uitstoot kan 6 tot 8 procent lager, denkt het Landbouw Collectief. Goed idee, vindt de minister, die als regel wil invoeren dat koeien voer krijgen van een samenstelling die gunstig is voor de uitstoot. Schouten wil dit wettelijk vastleggen, zodat elke boer zich eraan moet houden, en zodat er aantoonbaar stikstof wordt gereduceerd. Het Landbouw Collectief wil dat boeren zelf mogen weten welk voer ze de dieren geven.

De rivm-cijfers zijn toch best goed

De Nederlandse landbouw is op papier inderdaad verantwoordelijk voor 41 procent van de totale stikstofneerslag op natuurgebieden die daar het gevoeligst voor zijn. Tot dat inzicht zijn de onderzoekers gekomen die de stikstofcijfers in opdracht van het Mesdag Zuivelfonds hebben nagerekend.

Zij kwamen op basis van eigen berekeningen eerder tot de conclusie dat het cijfer ‘slechts’ 25 procent zou zijn. Dat trokken ze begin maart in. Het percentage van 41 is precies waar het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM op uitkomt. Het Mesdagfonds blijft er wel bij dat de rekenmodellen van het RIVM ‘een virtuele werkelijkheid’ laten zien. Volgens hen zeggen metingen veel meer. (anp)

Er is ook onenigheid over de sanering van twee sectoren in de veehouderij: de nertsenhouderij en de varkenshouderij. De nertsenhouderij wordt in Nederland verboden omdat een politieke meerderheid ethische en maatschappelijke bezwaren heeft tegen het houden van pelsdieren voor de productie van bont. Het beëindigen van deze bedrijven zorgt voor minder stikstofuitstoot. Het Landbouw Collectief wil dat andere veehouders de uitstoot van nerstenhouders mogen overnemen. De minister wil het juist als besparing inboeken.

Hetzelfde geldt voor de varkenshouderij. Vanwege stankoverlast biedt de regering varkenshouders aan om hun bedrijf op te kopen. Behalve verlichting voor omwonenden geeft het beëindigen van deze bedrijven ook stikstofwinst voor de natuur. Schouten wil niet dat andere boeren de uitstoot van gestopte varkenshouders overnemen. Het Landbouw Collectief wil dat dit wél mogelijk is.

‘Juridisch lamslaan’

‘Alle goede ideeën vanuit de sector worden juridisch lamgeslagen vanuit het ministerie’, stelt het Landbouw Collectief. Het kabinet blijft ondertussen stug doorwerken aan nieuwe stikstofmaatregelen. Schouten zegt de Tweede Kamer ’binnenkort’ te informeren. ‘Voor de landbouwsector staat de deur open om mee te denken over oplossingen voor deze stikstofaanpak.’

Zolang die oplossingen er niet zijn, heeft Nederland geen mogelijkheid om een vergunning te verlenen aan activiteiten die zorgen voor extra stikstof in de natuur, zoals de bouw van wegen en woningen of de uitbreiding van veehouderijen.

Lees ook: 

Wat wil het Landbouw Collectief? En maken ze een kans?

Boze boeren vinden dat minister Schouten hun eisen niet serieus neemt. Hoe luiden die eisen?

Een verplicht poedertje voor de koe komt er toch niet

Als boeren hun koeien ander voer geven, kan de uitstoot van stikstof omlaag, denkt de regering. Hoe zit dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden