De klimaatafspraken van Parijs halen? Laat de boer inspiratie opdoen in de jaren vijftig

Beeld Hollandse Hoogte/Maria Austria Instituut

Wagenings onderzoek rekent af met het idee dat de Nederlandse landbouw met louter technische maatregelen kan voldoen aan het klimaatakkoord van Parijs. 

De Nederlandse landbouw zal de doelen uit het klimaatakkoord van Parijs niet halen. De voorstellen die nu op tafel liggen om de uitstoot van CO2 te verminderen, zijn onvoldoende. Ze zijn gebaseerd op technische oplossingen, en die zijn juist vervuilend. Dat stelt landbouwkundige Meino Smit. Onlangs promoveerde hij in Wageningen op de vraag hoe Nederlandse boeren genoeg voedsel kunnen produceren voor 17 miljoen mensen terwijl de uitstoot van broeikasgassen is gedecimeerd.

“Een zeer forse vermindering van de uitstoot kan alleen worden bereikt door een reductie van de veestapel met meer dan 80 procent, en door een verschuiving van ­veeteelt naar meer akkerbouw en vollegronds tuinbouw”, stelt Smit. “Glastuinbouw kan niet meer in ­verwarmde kassen.”

De landbouw is een van de vijf zogeheten sectortafels waaraan afspraken worden gemaakt om de CO2-uitstoot in Nederland te beperken. De bedoeling is dat de vijf tafels nog voor Kerst hun ideeën om de afspraken van Parijs te halen presenteren in een klimaatakkoord.

Aan de landbouwtafel, voorgezeten door oud-staatssecretaris van milieu Pieter van Geel, overleggen agrarische organisaties met de ­zuivelindustrie, supermarkten, de Rabobank en natuurorganisaties. Zij stellen onder andere voor om de CO2-uitstoot van de landbouw te verminderen met behulp van nieuwe technieken in veestallen. Ook verwachten de partijen aan tafel veel van precisielandbouw en robots. Die zouden zorgen voor een efficiënter gebruik van kunstmest, bestrijdingsmiddelen en brandstof.

Rigoureuze maatregelen

Dat is een misvatting, volgens promovendus Smit, die zelf een ­biologisch akkerbouwbedrijf heeft in Drenthe. “Ze gaan voorbij aan de nadelige effecten van al deze elektronica”, zegt hij. “De productie ervan veroorzaakt milieuvervuiling en draagt eraan bij dat grondstoffen opraken.”

De agrarische sector wil juist door het toepassen van techniek ontkomen aan rigoureuze maatregelen ­zoals inkrimping van de veestapel, omdat dat de economische positie van Nederlandse boeren zou verslechteren.

De oplossing volgens Smit is een meer natuurlijke manier van landbouw bedrijven, ongeveer zoals dat in 1950 gebeurde. Hij pleit voor een minder rigide scheiding tussen akkers en natuurgebieden, om gewassen te laten groeien in een zo natuurlijk mogelijke omgeving. “Dat verkleint de kans op ziektes in het gewas. Het scheelt bestrijdingsmiddelen en kunstmest, en dus CO2-uitstoot.”

Voor Natuurmonumenten, dat meepraat aan de landbouwtafel, is deze suggestie onbespreekbaar. “Het spreekt voor zich dat wij geen natuurgebieden beschikbaar zullen stellen voor landbouw”, zegt een woordvoerster. “Nederland bestaat voor slechts 13 procent uit beschermde natuur, wij zullen die tot in de eeuwigheid beschermen.”

Vlees en zuivel

Volgens Smit biedt het akkoord van Parijs geen ruimte voor grootschalige consumptie van vlees en zuivel, omdat de productie daarvan te veel CO2-uitstoot veroorzaakt. Dat is in lijn met wat de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur ­eerder aan de regering adviseerde: Nederlanders zouden hun consumptie drastisch moeten veranderen. “Of je iedereen in Nederland dan nog ­gezond kan voeden, betwijfelen we sterk”, reageert de Nederlandse Zuivelorganisatie.

Boerenbelangenorganisatie LTO Nederland blijft er desgevraagd bij dat techniek een oplossing biedt voor het teveel aan CO2-uitstoot. “We worden wereldwijd bewonderd vanwege onze innovatiekracht”, stelt een zegsman. “Die kennis en expertise zetten we in om klimaatdoelen te halen. Dat is ook onze inzet bij de onderhandelingen voor een nieuw klimaatakkoord.”

Vorige week zette LTO, samen met werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland, de klimaatonderhandelingen onder druk. In een brief aan minister Wiebes (economische zaken en klimaat) kwamen zij met tien punten die volgens hen ­essentieel zijn voor een goed ­akkoord. Zo zou de minister erop moeten toezien dat Nederlandse ­boeren en tuinders hun positie als wereldleider behouden. “Verplaatsing van voedselproductie naar ­andere landen leidt tot een lagere productie en meer CO2-uitstoot. Voor de economie en het klimaat desastreus.”

Lees ook:

Stikstofarrest is winst voor de natuur, maar balen voor de boer

Door het stikstofarrest van het Europese Hof lijkt een nieuwe stal voor de familie Helweg verder weg dan ooit. De vergunning was er, de bouw begonnen, totdat natuuractivisten verschenen.

De Staat van de Boer

Fipronil-eieren, het melkquotum, bijengif, mestfraude; het agrarisch bedrijf haalt de afgelopen jaren met grote regelmaat de kolommen van de krant, en vaak in negatieve zin. In de debatten die daarop volgen wordt vooral over de boer gesproken, niet mét hem. Volgens Trouw is het tijd die boeren eens op te zoeken. Hoe gaat het anno 2018 met hen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden