De Wondere Vogelwereld van O.C. HooymeijerKerstvogel

De Kerstvogel zingt ‘Jhoooohoooo!’

KerstvogelBeeld O.C.Hooymeijer

Kerstvogel Ubes escristos sacrales L 21 cm

Meest algemene en verspreide niet-bestaande vogel. Verblijft het gehele jaar in de koude streken boven of vlak onder de Noordpoolcirkel. Habitat strekt zich uit van de uitermate ruige toendra’s van Canada en Groenland tot de onherbergzame steppegebieden van Mongolië. Verenkleed saai. Effen bruin met rossige kap.

Mannetje en vrouwtje identiek tot na het broedseizoen. Door de lange, koude winterperiode worden de vijf tot zeven lichtrode eieren pas halverwege de zomer gelegd en door beide vogels uitgebroed. De jongen zijn eind november volwassen en niet meer afhankelijk van het ouderpaar. In deze periode breekt voor het mannetje de jaarlijkse rui aan en maakt het saaie bruine verenpak plaats voor het zo karakteristieke uitbundige rood-witte. Dit is tevens de start van de zogenaamde ‘wintertrek’.

De mannelijke vogels verzamelen zich in zwermen van vaak duizenden exemplaren om naar de zuidelijke pleisterplaatsen te vertrekken. Het overvliegen bij volle maan, waarbij de vogels met de vleugels een zacht ‘klingelen’ voortbrengen, is in combinatie met de luidkeelse ‘Jhoooohoooo, Jhoohoohoooo’-klanken zelfs voor de niet-vogelliefhebber een magische ervaring. Favoriete waarnemingsplaatsen in Europa van dit wonderbaarlijke fenomeen zijn onder andere Knüttelskân in Noorwegen, Pillitinjärven in Finland en het Sackyj Pryrodnyj Nacionalnyj Park op de grens van Polen en Oekraïne. In de meeste ‘Westerse’ landen wordt de Kerstvogel gezien als de brenger van vrede, geluk en voorspoed. In veel ‘Oosterse’ landen echter van rampspoed en ellende. Zo vlogen er in het jaar 1162 in de Pakistaanse deelstaat Pramhiammiji in de nacht voorafgaand aan de grote allesverwoestende aardbeving waarbij vele duizenden doden vielen, grote zwermen klingelende Kerstvogels over. Bij de jaarlijkse herdenking van de slachtoffers van deze ramp, met de daaraan gekoppelde “Ghanaâsmatti Prundi Präkhut Kesjmem”-feesten (‘Dood aan de overvliegende Vogel van de Nacht’-feesten), gaan vele duizenden Pakistani de straat op van papier-maché vervaardigde Kerstvogels massaal te verbranden.

Met mandarijnBeeld O.C.Hooymeijer

Bij de aankomst van de Kerstvogels in de Westerse ‘gastlanden’, medio december, wacht hun een warm welkom door de plaatselijke bevolking. Vele steden zijn sfeervol verlicht, uitbundig versierd en op menig voordeur prijkt een kunstig gevlochten krans van hulst in combinatie met maretak, ten teken dat eenieder, ongeacht ras, kleur, seksuele voorkeur, geslacht of afkomst welkom is om van een glas warme wijn en een snee zoete taart te genieten. Op de winterse voedertafels wordt overvloedig gestrooid met het favoriete voedsel van de Kerstvogel: mandarijnpartjes en gepofte kastanjes. Na een verblijf van enkele dagen en weer volledig aangesterkt vertrekken de vogels huiswaarts om zich na een reis van rond de tien dagen weer bij de vrouwtjesvogels en de juvenielen in het Hoge Noorden te voegen. In de achtergelaten gastlanden is het afscheid nemen van de Kerstvogels het sein om de versierselen op te bergen. Helaas gaat met het rituele verbranden van de gevlochten voordeurkransen ook menig ‘warme welkomsgedachte’ in rook op.

Volksvogelwijsheid:

Herkomst: Noord-Amerika (zuidelijke staten). In verband met het ronduit racistische, kwetsende karakter van deze volksvogelwijsheid is besloten deze niet te publiceren.

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden