De wondere wereld van O.C. Hooymeijer

De Kees verliest in één dag z’n gehele verenpak

De Kees. Beeld O.C. Hooymeijer
De Kees.Beeld O.C. Hooymeijer

Kees Chorniliiues pluvius vari L 24 cm

Plaatselijk algemene broedvogel van de zuidelijke Europese landen. In Nederland sporadische nazomervriend, echter alleen bij bovengemiddeld warme zomers, met minstens veertig, officieel bevestigde, tropische dagen.

Prefereert droge, stoffige onregelmatige velden, met verspreide boomgroepen of lage struikpartijen, teneinde beschutting te kunnen vinden tegen de verzengende zon tijdens de heetste uren van de dag, maar ook tegen heftige slagregens met harde windstoten. Vliegt niet graag. Kan wel onhandig opfladderen bij gevaar.

Verenkleed in bruinige tinten met lichtere stuit. Zie witte oogvlek en redelijk forse iets neerwaartse snavel. Helrode poten door volle buikbevedering zelden zichtbaar. Kent twee tijdsfases. De zogenaamde ‘vóór-de-rui’ en de ‘volle-rui’-periode. Zodra de juveniele Kezen, na de verzorgingstijd van gemiddeld vierendertig dagen, het ouderlijk nest hebben verlaten, gaan mannetje en vrouwtje in de gezamenlijke rui.

Groepen bibberende Kezen

Opvallend hierbij is dat de vogels in het normale tijdsbestek van twee tot vier weken niet geleidelijk de slagpennen, vleugelpunten, staart- en stuitveren verliezen, maar dat het gehele verenpak binnen één dag uitvalt. Dit betekent dat de vogels gedurende vier tot acht dagen geheel ‘naakt’ dan wel ‘stoppelachtig’ zijn en daardoor zeer kwetsbaar voor aanvallen van predatoren. Maar vooral ook voor de plotselinge koudeval tijdens door hagelstenen vergezelde zomerse zeer zware onweersbuien. Groepen van vaak tientallen bibberende Kezen verzamelen zich onder struiken om, dicht tegen elkaar de lichaamswarmte vast te houden, totdat de bui over is.

De extreme ruiperiode is door de commerciële pluimvee-industrie opgepikt, en heeft geleid tot een groeiend aantal bedrijven met vaak tienduizenden gekweekte Kezen. Beeld O.C Hooymeijer
De extreme ruiperiode is door de commerciële pluimvee-industrie opgepikt, en heeft geleid tot een groeiend aantal bedrijven met vaak tienduizenden gekweekte Kezen.Beeld O.C Hooymeijer

De afwijkende, extreme ruiperiode is door de commerciële pluimvee-industrie opgepikt, en heeft geleid tot een groeiend aantal bedrijven met vaak tienduizenden gekweekte Kezen, waarbij het grote tijdbesparende en vooral financiële voordeel is dat de vogels na de slacht niet geplukt hoeven te worden. Een zeer korte ‘schroeibeurt’ met het hittekanon is afdoende.

Kees, de vogel van volgende week. Beeld O.C Hooymeijer
Kees, de vogel van volgende week.Beeld O.C Hooymeijer

Roep, tijdens de ‘volbevederde’ periode, een serie onwelluidende sissers, afgewisseld met korte ‘KEhees.. KHEEsss…KEHéKees’-klanken waaraan de vogel naar alle waarschijnlijkheid zijn naam te danken heeft. Tijdens de ‘naakte’ periode, een vaak urenlang zacht snorrend ‘BBRrrrrrrrrr…. Brrrrrrrrrrrrr… rrrrrrrrr’. Meest vanuit verscholen post.

Volksvogelwijsheid:
Herkomst, Spanje (Gualdèresia Hoogvlakte) “Quando il Gheso sulta sus pedras, el cuerpo de muerta es accentoudras.” Vertaling: ‘Als de Kees zijn veren verliest, is het tijd om hem te slachten’.

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden