Zangvogels

De jazzvogel doet het allemaal voor de dope

Zingende Grote Karekiet in het riet. Beeld Buitenbeeld
Zingende Grote Karekiet in het riet.Beeld Buitenbeeld

Als vogels ‘zomaar’ een deuntje zingen, maken ze een opioïde-achtige stof aan, hebben onderzoekers ontdekt. Hun gekwetter doet opvallend veel denken aan jazzmuziek.

Oudere lezers weten het nog wel: de bijnaam ‘vogel’ die vooral jazzliefhebbers aan elkaar gaven in de vorige eeuw. Die benaming is niet onlogisch, blijkt nu. Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat zangvogels weliswaar zingen om een partner aan te trekken, maar soms ook van louter plezier. Dat ‘niet-functionele’ gekwetter klinkt anders dan normaal gezang: de vogels produceren dan veel over elkaar heen buitelende tonen in haast onnavolgbare ritmes. Precies als jazz dus.

De onderzoekers ontdekten ook dat er een link bestaat tussen de stoffen die de vogelbreintjes aanmaken en het type zang dat ze ten gehore brengen. Als een vogel ‘zomaar’ een deuntje fluit, ‘beloont’ zijn hersenpan de zanger met de aanmaak van opioïde-achtige stoffen, zoals het gelukshormoon endorfine. Omgekeerd blijkt ook te kunnen: na een kleine dosis fentanyl (een erg zware synthetische opioïde) improviseerden de vogels de veren van hun vleugels.

Toeval of niet, jazzgrootheden zoals Miles Davis en Charlie ‘Bird’ Parker waren ook niet vies van een beetje drugsgebruik. Maar of de relatie tussen improvisatiemuziek en opioïden ook bij mensen bestaat, is niet door deze wetenschappers onderzocht.

Wie tijdens deze coronazomer baalt van het beperkte aanbod in jazzconcerten, hoeft het vogelhuisje in de tuin overigens niet te vullen met verdovende middelen. Het enige wat een jazzliefhebber moet doen is vroeg opstaan: in het wild zijn zangvogels vooral in de vroege ochtenduren te porren voor een jazzy deuntje.

Lees ook:

Ook de vrouwelijke zangvogel zingt een vrolijk deuntje mee

Onderzoekers gaan er vaak als vanzelf van uit dat een zingende vogel een mannetje is, maar dat is lang niet altijd zo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden