Stikstofadvies

De ideeën voor een nieuwe stikstofaanpak buitelen over elkaar heen

Beeld Brechtje Rood

Hoe kan Nederland de natuur beschermen tegen te veel stikstof? De commissie-Remkes wordt met suggesties overstelpt.

De laatste week van september wordt er eentje om naar uit te kijken. Dan namelijk zal oud-minister Johan Remkes laten weten welke maatregelen Nederland kan nemen om de natuur beter te beschermen tegen schadelijk stikstof.

De maatregelen die daar de afgelopen jaren voor werden genomen, zijn in strijd met de Europese natuurbeschermingswet, vonniste de Raad van State in mei. Sindsdien konden er geen vergunningen meer verleend worden voor bijvoorbeeld de uitbreiding van snelwegen of de aanleg van woonwijken. Zolang onduidelijk was wat zo’n project betekent voor de hoeveelheid stikstof in de natuur, lag het stil.

Aan die onduidelijkheid komt gedeeltelijk een einde, liet minister Schouten van landbouw en natuur vrijdag weten. Ze heeft een nieuwe ‘rekentool’ laten ontwikkelen waaruit duidelijk wordt hoeveel stikstof een bouwproject zal veroorzaken. Is dat nihil, dan komt er ‘gewoon’ weer een vergunning voor.

Gevraagd én ongevraagd advies

Diezelfde middag was Remkes bijeen met zijn adviescommissie, die opereert vanuit het kantoor van een adviesbureau in Amersfoort. Natuur- en landschapsorganisaties mochten komen vertellen hoe zíj denken dat Nederland de natuur moet beschermen tegen te veel stikstof. Staatsbosbeheer was van de partij, net als Natuurmonumenten en Mobilisation for the Environment (MOB), de Nijmeegse milieuorganisatie die het Nederlandse stikstofbeleid – met succes – aanvocht bij de rechter.

“Alle sectoren dragen bij aan de stikstofcrisis”, stelt Johan Vollenbroek van MOB. “Dus zijn alle sectoren ook deel van de oplossing.” Het wegverkeer zou op de snelweg niet harder dan 100 kilometer per uur mogen rijden. Vliegveld Lelystad moet niet doorgaan en Schiphol zou terug moeten naar 400.000 vliegbewegingen per jaar, in plaats van doorgroeien. De intensieve veehouderij moet inkrimpen, mét een financiële compensatie voor de boeren.

Remkes en zijn commissie worden ook ongevraagd van advies voorzien. Zo vindt ook ondernemersorganisatie MKB-Nederland dat de maximumsnelheid in de buurt van kwetsbare natuurgebieden naar 100 kilometer per uur kan. Maar bedrijven die slechts een geringe uitstoot van stikstof veroorzaken, moeten zonder meer een vergunning voor hun activiteit krijgen.

‘Overheid laat zich leiden door angsthazerij’

MKB-Nederland zegt zich te beraden op juridische stappen tegen de overheid. “Al meer dan drie maanden ligt alles gewoon op zijn gat, gaat overal de stekker uit, ook uit projecten die allang een vergunning hadden, die al onderweg waren en zelfs uit projecten waarbij niet eens stikstof vrijkomt. Het is echt ongehoord”, stelt voorzitter Jacco Vonhof in een verklaring. “En ondertussen komen ondernemers meer en meer in de problemen, zitten werknemers thuis op de bank omdat de klus niet door mag gaan. Als dit zo doorgaat, vallen bedrijven straks om.” Volgens Vonhof laten het rijk, gemeenten en provincies zich leiden door ‘angsthazerij’ en ‘juristerij’.

Ook boerenbelangenorganisatie LTO Nederland heeft haar standpunt aan de commissie-Remkes gestuurd. LTO vindt dat er meer ‘realisme’ moet komen in de Nederlandse natuurwetgeving. De boeren erkennen het belang van ‘topnatuur’, schrijven ze in een veertien pagina’s tellend stuk. Maar niet voor álle beschermde natuurgebieden in Nederland zouden de strenge Europese regels hoeven te gelden, vinden ze. Bovendien wijzen ze erop dat de natuurgebieden ‘als hagelslag’ verspreid over land liggen, wat bijdraagt aan de huidige ‘ontwrichtende impasse’.

Het hekelen van de versnipperde natuurgebieden is opmerkelijk, want in 2016 toonde LTO zich nog fervent tegenstander van een aaneengesloten natuurgebied van 800 hectare in Zuidelijk Flevoland.

Volgens minister Schouten zijn er voor de commissie-Remkes ‘geen taboes’. Iedere maatregel mag genoemd worden. Uiteindelijk moet de regering beslissen welke ze zal doorvoeren, bijvoorbeeld minder vee of langzamer rijden. Of allebei, zoals MOB voorstelt. “Remkes en zijn commissie hebben ons beleefd aangehoord”, zegt Johan Vollenbroek van Moblisation for the Environment. “Ze luisterden aandachtig. Maar wat ze er uiteindelijk mee zullen doen, moeten we maar afwachten.”

Lees ook:

Het kaartenhuis is ingestort. Wat nu met het stikstofprobleem?

Wat ging er mis bij de Nederlandse aanpak van stikstof? En hoe moet het verder nu allerlei bouwprojecten niet toegestaan zijn?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden