Nestgedrag Goliathkikker

De grootste kikker ter wereld blijkt het ouderschap zeer serieus te nemen

Beeld Journal of Natural History

De grootste kikker ter wereld blijkt een nestenbouwer. Als zorgzame ouder bouwt de goliathkikker met zware stenen een rand rond een ondiepe poel.

Hij is groter en zwaarder dan de gemiddelde kip, dus je ziet de goliathkikker niet snel over het hoofd. Toch had hij nog veel geheimen. Er wordt op hem gejaagd voor zijn vlees, kikkerjagers weten waar ze hem kunnen vinden, maar over zijn voortplantingsgedrag vertelden ze onduidelijke verhalen. Duitse biologen gingen samen met collega’s in Kameroen op onderzoek uit en stuitten op gedrag dat bij kikkers zelden voorkomt. 

Kameroen is, samen met het aangrenzende Equatoriaal-Guinea, het enige leefgebied van de goliathkikker. In de regenwouden van deze West-Afrikaanse landen leeft de grootste aller kikkers langs stroompjes en rivieren. En hij blijkt daar zijn eigen poelen aan te leggen.

Nestgedrag is onder kikkers zeldzaam

De biologen vonden langs de Mpoula-rivier enkele tientallen plaatsen met eitjes en kikkervisjes van de goliathkikkers, melden ze in het Journal of Natural History. En ze konden zien dat die plaatsen met zorg waren aangelegd door de ouders. Wie van de ouders die taak op zich neemt, hebben ze niet kunnen waarnemen. Maar vader danwel moeder goliath zoekt naar een ondiep water aan de rivier, en maakt dat vrij van takken en bladeren. In veel gevallen was de plas bovendien wat uitgediept en waren stenen naar de rand verplaatst. Goliathkikkers bleken in staat te zijn geweest stenen van 2 kilo uit het nest te werken.

De ondiepe plas wordt daarmee afgesneden van de rivier, waardoor de kans veel kleiner is dat eieren of kikkervisjes  worden weggespoeld of door zwemmende rovers opgegeten. Dit nestgedrag is onder kikkers zeldzaam, en bij Afrikaanse soorten ongekend. 

En de goliathkikker blijkt niet alleen het nest aan te leggen, maar die poel ook te bewaken. De biologen installeerden camera’s die vastlegden hoe een van de ouders – opnieuw was niet te zien of het moeder of vader was – aan de rand van de poel het oog hield op eieren en kikkervisjes. Ook deze ouderzorg is de meeste kikkers vreemd.

Nestenbouw en ouderzorg vergen veel energie van de kikkers, maar ze bieden hun nakomelingen een betere overlevingskans. Dat evolutionaire voordeel, vermoeden de biologen, heeft de goliathkikker in staat gesteld de enorme kanjer te worden die hij is. 

Lees ook:

Een in amber verdronken kikker

Natuurschrijver Koos Dijksterhuis over een bijzondere vondst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden