Natuurdagboek Koos Dijksterhuis

De gamma-uil is helemaal geen uil

Deze zomer zie ik meer gamma-uilen dan andere zomers. Gamma-uilen zijn nachtvlinders die ook de dageraad niet schuwen. Ze zijn tam en tot in de stad te vinden op bloemen. Ik zie ze veel op watermunt. Ze poseren niet netjes voor een foto, maar zijn ­beweeglijk en laten hun vleugels meestal razendsnel vibreren.

Uilen, vaak nachtuilen genoemd, zijn een familie van nachtvlinders. Gamma-uilen zijn vrij groot, al kunnen ze klein uitvallen – hun omvang wisselt sterk. Ze zijn genoemd naar de letter gamma op de bovenkant van hun voorvleugels. Op hun paarsbruine vleugels vallen de witte, soms zilveren gamma’s, goed op – een ­gemakkelijk herkenningsteken. De kleine versie van de Griekse letter gamma lijkt op een y. De hoofdletter gamma is een L op z’n kop. Gamma is echter geen y, het is de derde letter van het alfabet en zou na alfa en bèta met onze c te vergelijken zijn, ware het niet dat ie zich laat uitspreken als een g (zoals in go). De Griekse y of i-grec is trouwens geen Griekse, maar een Latijnse y die is afgeleid van de Griekse ypsilon, die niet te vergelijken is met onze ij of i, maar met onze u.

Ze vouwen hun vleugels als een tentje

De klassiek geletterde uilen ­vouwen, als ze een dutje doen, hun vleugels als een tentje over hun lijf. Ze houden hun vleugels dus niet ­gespreid of recht omhoog opgeklapt. Hun wollige bovenrug, door insectenkenners borststuk genoemd, is voorzien van een flap, lijkend op wat mensen aan hun pet hangen om hun nek te beschermen tegen de zon.

Dat ik juist in deze vlinderarme, want alweer kurkdroge, zomer veel gamma-uilen zie, vind ik leuk. Waarschijnlijk zijn er veel uit Zuid-Europa komen aanvliegen, want gamma-uilen deinzen niet terug voor grote afstanden. De fladderende beestjes zijn niet schuw en kunnen tot diep in de herfst rondvliegen. Ook hun rupsen kruipen de hele zomer en herfst rond, op bijvoorbeeld braam en klaver. Die rupsen zijn groen met witte lengtestrepen op hun zijden.

Iedere dag verwondert bioloog Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden