Dieselexport

De export van vuile diesel naar West-Afrika was illegaal

Trafigura kwam in 2006 negatief in het nieuws, toen onder meer dit schip chemisch afval had gedumpt in Ivoorkust. Beeld afp

De export van 'vuile diesel' naar Afrika is in strijd met internationale verdragen. Nederland en België moeten de oliebedrijven Trafigura en Vitol, die deze zwaar vervuilde brandstoffen exporteren, dus vervolgen.

Dat blijkt uit een rapport van het Centre for International Environmental Law (Ciel), in opdracht van de Zwitserse onderzoeksorganisatie Public Eye en Milieudefensie. Het rapport wordt vandaag aangeboden aan de Tweede Kamer.

Public Eye publiceerde vorig jaar september een geruchtmakende studie over de Zwitserse oliebedrijven Trafigura en Vitol. In de havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen mengen zij diesel en benzine met goedkope en giftige componenten als benzeen en zwavel ('vuile diesel'). Dit zouden zij doen om afval kwijt te raken en te besparen op raffinage.

De zo volgens Europese normen zwaar vervuilde brandstoffen worden vervolgens afgezet in West-Afrika, waar minder strenge milieuwetten bestaan of slecht worden gehandhaafd. Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) noemde de export destijds 'een grof schandaal'. Maar, zo liet ze de Kamer weten, de wettelijke instrumenten om op te treden tegen Trafigura en Vitol ontbreken. Volgens de Europese wet- en regelgeving doen zij niets verkeerd.

Verdragen

De juristen van Ciel, een expertisecentrum dat zich vanuit Washington en Genève toelegt op internationaal milieurecht, bestrijden dat. Zij denken dat België en Nederland nalatig zijn door Trafigura en Vitol ongemoeid te laten. De export van de met afvalstoffen vervuilde olie is een overtreding van het verdrag van Bazel over afvalexport (2005), menen zij.

Deze export is volgens 'Bazel' verboden als dat afval naar landen gaat die de import zelf verbieden. Op Afrika is dat laatste van toepassing, denkt Ciel, verwijzend naar de overeenkomst van Bamako (1991), een overeenkomst waarin de meeste Afrikaanse landen de import van gevaarlijke afvalstoffen verbieden. "De export vanuit België en Nederland van brandstof met een hoog zwavelgehalte naar deze landen is dus een overtreding van de conventie van Bazel."

De export van de 'vuile diesel' is ook een inbreuk op mensenrechten. Nederland en België ondertekenden onder andere een VN-verdrag waarin ze zich verplichtten zich in te zetten voor het recht op gezondheid. Voor deze bepalingen gelden geen territoriale beperkingen, meent Ciel. Beide landen blijven dus in gebreke als ze de praktijken van Trafigura en Vitol in Afrika ongemoeid laten. Het is immers bekend dat de olie die in Afrika wordt verkocht zeer schadelijk is voor de volksgezondheid - de brandstoffen bevatten gemiddeld tweehonderd keer meer zwavel en benzeen dan in Europa is toegestaan.

Vervuilende dieselbussen in Liberia. Beeld epa

Actie

Bram van Liere, inhoudelijk medewerker van Milieudefensie, verwacht dat minister Ploumen nu in actie komt tegen de twee oliebedrijven. "Ploumen noemde het destijds niet voor niets een grof schandaal. Ze zal dus graag aan de slag gaan met de instrumenten die we haar nu aanreiken."

De woede van Ploumen werd destijds breed gedeeld. De Tweede Kamerfracties van PvdA, SP, GroenLinks en ChristenUnie wilden toen de giftige brandstof uit de Nederlandse havens uit de havens verbannen, maar in de praktijk is dat volgens de Havenbedrijven van Rotterdam en Amsterdam onmogelijk. De Europese regels verbieden het bijmengen van afval bij brandstof niet, de export van vuile brandstof is formeel ook niet verboden. Er zou bovendien geen eenduidige richtlijn bestaan voor het percentage zwavel en benzeen in brandstof, verweerde het Havenbedrijf Rotterdam zich.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden