Klimaatdoelen

De Europese Investeringsbank trekt de handen af van fossiele brandstoffen

Projecten die met olie, kolen of gas van doen hebben, gaan in de ban, zo heeft de Europese Investeringsbank besloten. Klimaatverandering maakt die stap noodzakelijk.

De Europese Investeringsbank (EIB), de grootste publieke kredietverstrekker ter wereld, stopt vanaf eind 2021 met het financieren van alle fossiele projecten. Het is de eerste grote financiële instelling die niet alleen kolen en olie in de ban doet, maar ook aardgas om klimaatverandering tegen te gaan.

Dat besluit hebben de aandeelhouders van de bank, de lidstaten van de Europese Unie, donderdagavond genomen. Daar ging een lange discussie aan vooraf. Er lag een voorstel van de directie van de bank om al vanaf eind volgend jaar geen nieuwe fossiele leningen meer te verstrekken. Dat haalde het echter niet. Uiteindelijk stemden drie landen tegen: Hongarije, Roemenië en Polen. Duitsland lag lang dwars. Reden om een aantal van de minst vervuilende gasprojecten nog twee jaar uitstel te geven tot 2023.

De EIB wil daarnaast tussen nu en 2030 1000 miljard euro aan fondsen mobiliseren om de overgang naar schone energie te financieren. Volgens EIB-voorzitter Werner Hoyer is het nieuwe klimaatbeleid noodzakelijk om rampen te voorkomen. “Wetenschappers schatten in dat we afstevenen op 3 tot 4 graden opwarming van de atmosfeer aan het eind van de eeuw. Als dat gebeurt, zullen grote delen van onze planeet onbewoonbaar worden, met desastreuze gevolgen voor mensen overal ter wereld.”

Balans in overeenstemming met het Klimaatakkoord

De gehele balans van de bank moet vanaf eind 2020 in overeenstemming zijn met de doelen uit het Klimaatakkoord, gesloten in Parijs in 2015. De Europese Unie wil in 2050 een klimaatneutrale economie zijn, waarbij er dus netto geen CO2 de lucht in gaat. In 2030 moet 32 procent van de energie in de EU uit hernieuwbare bronnen als zon en wind komen. De EIB is al een van de grootste publieke financiers van projecten op het gebied van klimaat en duurzaamheid. Nu is ongeveer een kwart van de jaarlijkse investeringen klimaatgerelateerd, dat moet oplopen tot de helft in 2025.

Op de balans van de bank staat bijna 600 miljard euro aan leningen, twee keer zoveel als de investeringen van de Wereldbank, een andere grote publieke bank. De EIB financiert projecten en investeringen die de doelstellingen van de Europese Unie ondersteunen, bijvoorbeeld op het gebied van economische ontwikkeling, onderwijs en energie. Gemiddeld is het aandeel van de bank in projecten 30 procent, de rest komt uit private bronnen.

Het aangescherpte klimaatbeleid van de EIB is een belangrijk signaal aan de financiële markten dat de geldstromen zich verleggen van fossiele brandstoffen naar schone energie. Investeringen in kolen en olie stonden al onder druk, gas had daar tot nog toe als zogeheten ‘overgangsbrandstof’ minder last van.

Groene druk op financiële systeem

Financiële instellingen overal ter wereld voelen de toenemende dreiging van klimaatverandering. Opwarming van de aarde boven de twee graden kan het financiële systeem doen wankelen, waarschuwen centrale banken. Private beleggers als pensioenfondsen, banken en verzekeraars moeten kritisch kijken naar hun fossiele belangen, enkelen zijn al uit kolen of olie gestapt. Voorbeeld van deze week is de Zweedse centrale bank die obligaties van vervuilende regio’s verkoopt.

Het gaat om gebieden in Canada en Australië waar de CO2-uitstoot door fossiele industrie hoog is. Rond de klimaatbijeenkomst in New York in september maakte een ongekend grote alliantie van beleggers, goed voor 2400 miljard aan investeringen, bekend hun balans klimaatneutraal te willen maken voor het jaar 2050.

Dat lukt alleen door fossiele belangen af te stoten en veel meer geld te steken in schone energie en duurzame bedrijven en projecten.

De nieuwe president van de Europese Centrale Bank, oud-IMF-voorzitter Christine Lagarde, liet onlangs weten te gaan kijken of het beleid van de ECB te vergroenen is.

Lees ook:

Ook de Zuidas begint rekening te houden met het klimaat

Investeerders moeten niet alleen de risico’s van klimaatverandering in kaart brengen, maar ook bijdragen aan oplossingen, stelt beleggersvereniging voor duurzame ontwikkeling VBDO.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden