WeekdierStormmeeuw

De ene meeuw is de andere niet

Stormmeeuw.Beeld Buiten beeld

Nu de storm Ciara weer is overgewaaid zonder dodelijke slachtoffers te hebben gevergd en de vele roemloos gevelde bomen en afgewaaide daken weer zijn opgeruimd, mag ik mij wel een woordgrapje permitteren. Er zijn namelijk dieren­­ naar het fenomeen storm genoemd. Neem de stormvogel. Het dier hoort tot een familie met wel zestien geslachten en een kleine honderd soorten­­. Oppervlakkig gezien kun je de gemiddelde stormvogel uitschelden voor een meeuw, maar dat is het gevolg van een vormovereenkomst veroorzaakt door een identiek leefmilieu, de zee. Ze zijn meer verwant aan albatrossen dan aan meeuwen.

Er is ook een meeuw die naar de storm is genoemd, de stormmeeuw. Daarvan is er maar één, de soort heet Larus canus. Nu wordt het ingewikkeld, want er zijn veel soorten meeuwen die allemaa­­l nogal op elkaar lijken en die er bovendien niet altijd hetzelfde uitzien. Zie ze maar eens uit elkaar te houden. De gemiddelde volwassen meeuw is een witte vogel met grijze zijvlakken en zwarte vleugeltoppen met daarin witte vlekken.

Die zeemeeuw bestaat niet

Jonge meeuwen zijn heel anders gekleurd. Ze behouden meerdere jaren hun bruin gespikkelde babyface, alsof ze jarenlang hulpeloos en gecamoufleerd op het ouderlijk nest moeten zitten. Dat maakt het nog ingewikkelder voor de beginnende vogelaar. Er worden wel excursies georganiseerd waar je kunt leren om al die meeuwen van elkaar te onderscheiden. Nu lijkt mij dat bij volwassen meeuwen die hun definitieve kleed hebben gekregen nog wel doenlijk, maar eer je er aan toe bent om onderscheid te maken tussen een bruin gespikkelde ‘derde kalenderjaar’ Pontische meeuw en een idem ‘tweede kalenderjaar’ geelpootmeeuw ­– die dan ook nog eens geen gele poten heeft­ – ben je wel even bezig. In het vrije veld is er uiteraard nog een ander hulpmiddel: de roep, dat kenmerkende achtergrondgeluid bij films die zich aan de kust of in een haven afspelen. Iedere meeuw klinkt anders en kenners kunnen aan de hand van de toonhoogte de verschillende soorten onderscheiden. Ook dat vergt enige ervaring. Terzijde: wie denkt dat er ook een meeuwensoort bestaat die ‘zeemeeuw’ heet, vergist zich.

De volwassen stormmeeuw onderscheidt zich van de bijna identieke zilvermeeuw doordat hij iets kleiner is, maar daarvoor zou je ze eigenlijk naast elkaar moeten zien zitten. Hij heeft een kleinere­­ snavel en geen roze maar geelgroene poten. Stormmeeuwen komen in het hele land voor, zo tonen ons de door Sovon gemaakte verspreidingskaarten, met uitzondering voor de hoge delen van de Veluwe. Daar houden ze kennelijk minder van.

Langs kust en rivieren

Broeden doen ze voornamelijk langs de kust, met nadruk op Noord-Holland en het Waddengebied, maar ook in de Noordoostpolder, Zeeland en soms langs de grote rivieren.

Een vreemde constatering is dat het aantal in ons land waargenomen stormmeeuwen toeneemt, maar dat het aantal broedparen daalt. Dat heeft waarschijnlijk te maken met een toenemende predatiedruk van vossen op de op de grond nestelende vogels. Nu moeten we ervoor waken om vossen overal de schuld van te geven, maar voor grondbroedende stormmeeuwen kan een vosje minder geen kwaad.

Jelle Reumer is paleontoloog. Voor Trouw bespreekt hij iedere week een dier dat het nieuws haalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden