E-trucks

De elektrische vrachtwagen is niet meer te stoppen

De Tesla Semi.

Aangejaagd door steden en bedrijven die eisen stellen aan schoon vervoer, komen alle grote vrachtwagenmerken met elektrische trucks. “Vanaf 2023 worden ze concurrerend met fossiel.”

De elektrische vrachtwagen was een paar jaar geleden nog een voertuig om over te gniffelen. Zonder vlam in de pijp, dat werkt toch niet? Inmiddels komen er steeds meer nul-emissietrucks op straat: als verhuiswagen, vuilniswagen en ­distributietruck. Anno nu telt Nederland 213 ­e-trucks, blijkt uit CBS-cijfers, een stijging van 78 vergeleken met 2019. De grote truckbouwers Volvo en Renault zijn recent gestart met de serieproductie; andere volgen binnenkort.

De e-truck is het experimentele stadium voorbij. Fabrikanten worden gedwongen met uitstootarme elektrische aandrijvingen te komen. Europese emissieregels en gemeentelijke milieuzones dwingen hun afnemers, vaak transportbedrijven, steeds sterker om te investeren in trucks die in de stad niets uitstoten. Zo stelt het Klimaatakkoord dat in 2025 minstens dertig stadscentra emissievrij bevoorraad worden. Klanten van de transporteurs, winkels en cafés, eisen geëlektrificeerde trucks.

Concurrerend met fossiele trucks

Wat is er nodig om deze opkomst van de e-truck in goede banen te leiden? Daarnaar deed Natuur & Milieu verkennend onderzoek. Een van de bevindingen is dat elektrische trucks in het grootstedelijke distributieverkeer in 2023 concurrerend zullen worden met ‘fossiele’ trucks. “De productie van de e-trucks zit in de opstartfase”, zegt directeur Marjolein Demmers. “Huidige e-trucks zijn omgebouwde trucks of testmodellen. Nu de serieproductie start, moet Nederland zich voorbereiden.”

Veel truckmerken ontwikkelen in hoog tempo eigen concepten. De productie van de elektrische Tesla Semi-truck zou nog dit jaar starten. Scania (Volkswagen Groep) werkt aan een concept met geëlektrificeerde snelwegen. Trucks rijden dan met een pantograaf en bovenleiding, zoals de Arnhemse trolleybus. Iveco gaat een waterstof-elektrische truck produceren voor lange ritten zonder directe schadelijke uitstoot.

Verzwaring van het elektriciteitsnetwerk

Drie factoren spelen volgens Demmers een hoofdrol voor een succesvolle transitie naar de e-truck. “Deze transitie is anders dan die bij elektrische auto’s”, legt ze uit. “Alles draait bij bedrijven om de kosten. Ten eerste moet de overheid hun en fabrikanten duidelijkheid ­geven, zoals over emissievrije zones en ­stimuleringsmaatregelen. Ten tweede moet de productiecapaciteit er zijn. Die komt nu op gang. De EU kan dat stimuleren met strengere CO2-uitstootnormen voor voertuigen.”

Een derde factor raakt de elektriciteitssector. Die moet zorgen voor de laadinfrastructuur. “Het gaat niet alleen om goede laadvoorzieningen, zoals bij de distributiecentra, maar ook om de verzwaring van het elektriciteitsnetwerk ter plaatse. Dat vraagt om overleg met Rijkswaterstaat en gemeenten. De gemeenten moeten sowieso de opkomst van de elektrische trucks niet vergeten in hun Regionale Energie Strategie, die zij momenteel allemaal maken.”

Bij Natuur & Milieu komen steeds meer vragen binnen van bedrijven of overheden die overwegen elektrische trucks in te zetten. “Klanten van transportbedrijven willen bijvoorbeeld laten zien dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen”, zegt Nienke ­Onnen, projectleider bij Natuur & Milieu. “Gemeenten benaderen ons met vragen bij aanbestedingen voor vrachtwagens.” Veel partijen zijn aan het experimenteren. Zo test Jumbo Supermarkten een 100 procent elektrische Daf.

Meeliften op ervaring met e-auto's

Demmers denkt dat het succes van de elektrische personenauto in Nederland afstraalt op de e-truck. “Zero Emissie leeft. Trucks liften mee met de ervaringen die zijn opgedaan met laadinfrastructuur voor personenauto’s.” ­Anderzijds merkte ze aan de onderhandelingstafel over het Klimaatakkoord scepsis bij de transportwereld. “Die ziet lang niet altijd kansen voor elektrificatie”, vertelt ze. “Het is echter geen langetermijnontwikkeling meer. Zet er nu op in.”

De elektrische truck rukt als eerste op naar de stedelijke distributie. Daar worden relatief veel kortere ritten gereden. Natuur & Milieu ziet slimme oplaadstrategieën voor zich en zonnevelden op de daken van distributiecentra. Voor waterstof-elektrische trucks ziet Demmers op korte termijn geen kansen. Voor waterstofproductie is veel, nog schaarse, groene energie nodig. Die stroom kan beter meteen in een batterij van een stekkertruck verdwijnen, vindt ze. Stekkertrucks, die zijn er immers al.

Zonder subsidie lukt het nog niet

Peter de Rooy pioniert met elektrische trucks. Als sinds 2014 is een van de vijftig trucks van De Rooy uit ’t Goy helemaal elektrisch. Zijn toen hypermoderne Hytruck is na zes jaar intensief stadsvervoer in hartje Utrecht afgeschreven. De Rooy neemt later dit jaar twee nieuwe e-trucks in gebruik. Als e-pionier in de transportwereld pleit hij voor realistische verwachtingen over e-trucks. Ze zijn nog niet overal geschikt voor. En ze zijn nu te duur om zonder overheidssteun rendabel te zijn.

De Rooy: “Wij willen ons als transportbedrijf onderscheiden door er vanaf het ­begin bij te zijn met elektrische vrachtwagens. Onze drive is dat onze klanten met groen vervoer bezig zijn. Als koploper zeg ik: hierin zit toekomst. Tegelijk moeten de elektrische trucks wel beschikbaar komen voor lagere prijzen. Zonder subsidies en regelingen van de overheid lukt het niet. Een gewone 18-tons bakwagen kost 70.000 à 80.000 euro; een e-truck minstens 300.000 euro.”

“Technisch is een e-truck niet eens heel bijzonder. Hoogstens moeten planners rekening houden met laadtijden. Ze kunnen de e-truck niet zomaar extra ritten laten maken. Die kan slechts 150 kilometer rijden. Onze Hytruck reed probleemloos. Chauffeurs waren er blij mee. Dankzij subsidies, regelingen en lage gebruikskosten draaiden we er financieel break-even mee. Zijn oude batterijen gaan we gebruiken voor de energieopslag van de zonnepanelen op ons pand.

“Dat er nu meer dan 200 elektrische trucks zouden zijn, neem ik met een korreltje zout. De helft daarvan is geen normale 18-tonner, maar veel kleiner. Het aantal grote e-trucks is eerder honderd. Ik geloof dat voor internationaal vervoer de waterstof-elektrische truck de toekomst heeft, zoals Iveco en Nikola die gaan maken. Een actieradius van 1500 kilometer is haalbaar. Batterijtrucks zijn hiervoor niet geschikt: veel te zwaar. Te veel ruimte gaat ook op aan batterijen.”

Steeds meer aanbod

DAF heeft met VDL de CF ontwikkeld, een elektrische vrachtwagen. Klanten in Nederland, België en Noordrijn-Westfalen kunnen die bestellen. DAF test daarnaast hybrides, een combinatie van diesel- en elektroaandrijving. Twee Albert Heijns worden ermee bevoorraad. Nederland kent niche-fabrieken voor e-trucks: Emoss, Ginaf en Hytruck. Hyundai levert in Zwitserland waterstof-elektrische trucks. MAN oefent met e-trucks, net zoals Mercedes-Benz, die in 2021 start met e-truckproductie. Nikola, een Amerikaanse start-up, gaat met Iveco waterstof-elektrische trucks bouwen in Duitsland. Fuso-Mitsubishi levert een stekkerversie van de kleinere Canter-truck. Renault en Volvo bouwen samen stekkertrucks, leverbaar onder beide merknamen. Dura Vermeer heeft net de elektrische Volvo-bouwtruck in gebruik genomen. Scania ontwikkelt een e-truck met bovenleiding. Er zijn sinds kort ook Scania-stekkertrucks die Noorse supermarkten beleveren. Tesla start op korte ­termijn met de productie van de Semi e-truck.

Lees ook:

Een hijskraan met een stekker

De bouwwereld staat te springen om werktuigen die geen vervuilende stoffen uitstoten. Een nieuwe, grotendeels elektrische hijskraan is een stap in de goede richting. ‘Dit is het begin van een nieuw tijdperk.’

Een veganistische stekkerauto, klopt dat?

Polestar, Byton, Link&Co, Aiways zijn automerken die we niet kennen in Nederland. Nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden