null Beeld Mart Veldhuis
Beeld Mart Veldhuis

Duurzame 100Trends

De Duurzame 100 van 2021: frisse oplossingen voor hoofdpijndossiers

Zeg stikstof of klimaat en het woord crisis volgt haast vanzelf. Logisch, want de schadelijke dampen, afkomstig van fabrieken, verkeer en boerenerf, spelen een grote rol in het nieuwsjaar 2021. Discussies over krimp van de landbouw en de toekomst van CO2-kanon Tata: de krant stond er vol mee.

Wie de Trouw Duurzame 100 doorneemt kan niet anders dan concluderen: deze lijst is helemaal van nú. De top 10 staat vol met initiatieven van burgers die oplossingen aandragen voor deze hoofdpijndossiers.

null Beeld

Een duurzaam burgerinitiatief is...
…inspirerend en niet belerend
52 Weken Duurzaam, nummer 67

De winnaar van 2021, ABP Fossielvrij, doet dat door een reusachtig pensioenfonds met de neus op de feiten te drukken. Geld beleggen in vervuilende, fossiele energiebronnen, dat is niet meer van deze tijd. Lees het IPCC-rapport van deze zomer er maar op na. Nog meer broeikasgas in de lucht, dat kan het klimaat er niet meer bijhebben.

Dus dan moet het klaar zijn met advertenties voor CO2- intensieve vliegreisjes en misleidende reclameleuzen over CO2-neuraal autorijden, vindt Reclame Fossielvrij (nummer 3), een zielsverwant van de winnaar.

null Beeld

Een duurzaam burgerinitiatief is...
… de overgang van wegwerpmaatschappij naar een kringloopsamenleving
Doorgeefluik, nummer 80

En Stop Ecocide NL (nummer 2) wil dat het schaden van dier en natuur als ‘ecocide’ in het strafboek komt en zo hoopt de stichting een ander probleem op te lossen. Want ja, naast klimaat en stikstof is er ook nog de biodiversiteitscrisis die op oplossingen wacht.

Net buiten de top 3, maar ruim vertegenwoordigd in de ranglijst, zijn de burgerprojecten die laten zien dat je meer met grond kunt doen dan mest uitrijden en megastallen bouwen. Van Caring Farmers (nummer 5) tot Herenboeren (nummer 8) en van Aardpeer (nummer 6) tot Voedselbossen (nummer 19): deze winnaars tonen aan dat grond een rijkdom voor de natuur kunnen zijn. Als je ze maar anders beheert, omploegt en benut.

null Beeld

Een duurzaam burgerinitiatief is...
… pragmatisch én inspirerend, met visie én voeten in de klei
E-Waste Race, nummer 63

“Door deze initiatieven hoog in de lijst te zetten, beloont de jury de lichtpunten die Nederland nodig heeft om uit de stikstofimpasse te komen”, zegt Werner Schouten, voorzitter van de vakjury die de Duurzame 100 dit jaar samenstelde. “De harde, activistische toon die sommige winnaars aanslaan is best bijzonder”, zegt Schouten, actief bij de Jonge Klimaatbeweging (de nummer 1 van 2020). “We zijn toch een landje van polderen en consensus. Maar nu er structureel zó weinig gebeurt voor klimaat en natuur zie je dat de burgerinitiatieven het beestje bij de naam gaan noemen.”

Dat wil niet zeggen, benadrukt Schouten, dat de Duurzame 100 uit grommende en boze mensen bestaat. De lijst blijft een overzicht van mensen die geloven dat het goed kan komen, dat een duurzame wereld lonkt. Vandaar hun volharding. Van initiatieven als 52 weken Duurzaam (nummer 67), Lego Fietspad (nummer 25) en Kleurrijk Groen (nummer 13) spat het enthousiasme aan alle kanten af.

null Beeld

Een duurzaam burgerinitiatief is...
… open source zodat iedereen mee kan doen
Meet je Stad!, nummer 41

Bijdragen aan een betere wereld gaat gepaard met een hoop lol. “Tegelijk zijn de doelen en eisen snoeihard, want de tijd om tot oplossingen te komen tikt weg”, zegt Schouten. Toch hecht de jury ook grote waarde aan kleine gebaren. Geveltuintjes aanleggen, spullen weggeven in het doorgeefluik, tassen met kleding doorgeven, of een weesplant adopteren uit een asiel: allemaal zinnige stapjes.

De definitie van een duurzaam burgerinitiatief is ruim. Kijk op deze pagina’s maar eens naar de manier waarop winnaars de zin ‘Een duurzaam burgerinitiatief is...’ afmaakten.

null Beeld

Een duurzaam burgerinitiatief is...
...groot, klein, lokaal, sectoraal, met en zonder overheid of ondernemers
Grootouders voor het Klimaat, nummer 47

Duurzaam bezig zijn, is niet alleen iets voor thuis of in het stemhokje, bewijst de Duurzame 100 van 2021. Ook als werknemer kun je een verschil maken. Door te pleiten voor een groen pensioen, of door met collega’s een duurzame to-do-list op te stellen voor de sector waarin je werkt. De Green Rider (nummer 35) doet dat voor de muziekwereld, de Klimaat Dokter (nummer 12) voor de medische sector, Teachers for Climate (nummer 10) en de Nederlandse Academie voor Duurzaam Onderwijs (nummer 51) roeren zich op scholen en universiteiten.

En wie de smaak te pakken heeft, kan altijd doorgaan. Kijk maar naar de pensionado’s die als Klimaatklussers hun diensten voor nop aanbieden (nummer 28) en de Grootouders voor het Klimaat (47).

De verhalen achter alle Duurzame 100-initiatieven, filmpjes, info, een podcast en een klimaatzelftest vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden