Neerslagtekort

De droogte is voorbij, maar dat kan zo weer anders zijn

Door de regen en de lage temperaturen blijven de buffers in de bodem dit jaar op peil. Beeld ANP
Door de regen en de lage temperaturen blijven de buffers in de bodem dit jaar op peil.Beeld ANP

Al is het nu koud en regenachtig, Nederland moet weerbaar zijn tegen droogte zeggen deskundigen.

De laatste jaren regende het weinig en er verdampte veel water in de warme zomers. Die hoeveelheden konden in de natte en koude maanden van de herfst en de winter niet voldoende worden aangevuld. Nederland heeft daarom drie droge jaren achter de rug. Maar door een combinatie van kou en veel regen is de droogte nu bijna overal in Nederland voorbij.

Toch is er alle reden om alert te blijven. Wisselvalligheid van jaar op jaar zal altijd blijven maar de trend is een veranderend klimaat met gemiddeld hogere temperaturen, zegt Karin van der Wiel van het KNMI. “Nederland wordt gevoeliger voor droogte in het binnenland. Het is belangrijk dat Nederland is voorbereid op een nieuwe periode met weinig water. We hebben nu drie jaar droogte achter de rug en in die jaren heeft de natuur toch schade geleden. Dat moeten we zien te vermijden.”

Door de regen en de lage temperaturen van de laatste maanden blijven de buffers in de bodem redelijk op niveau. Van droogte is daarom voor het eerst in drie jaar in mei bijna geen sprake. “De grondwaterstand is bijna overal weer op een normaal peil”, zegt Niko Wanders, docent hydrologie aan de Universiteit Utrecht. Op sommige hoge zandgronden, zoals de Veluwe, kan nog sprake zijn van droogte.

Wateropvang en hergebruik

“In deze tijd van het jaar kan er per dag 3 tot 5 mm water verdampen”, zegt Wanders. “Daar zitten we nu ver onder door de lage temperaturen. Daar komt bij dat bomen en planten later in blad zitten. Daardoor geven zij minder vocht af aan de lucht.”

“Omdat het droger wordt, moeten we proberen om in het najaar zo veel mogelijk water vast te houden", zegt Wanders. “Dat gebeurt ook al. Tot 2018 heeft Nederland er relatief weinig aan gedaan, maar nu is bij iedereen het probleem duidelijk en proberen boeren bijvoorbeeld water op te vangen in een wateropslag. Ook is er onderzoek naar het hergebruik van afvalwater en naar het voorspellen van droogte.”

Wanders signaleert dat de natuur vooral op de hoge zandgronden nog zeer gevoelig is voor droogte. De stand van het grondwater zakt daar omdat boeren rond de natuurgebieden er belang bij hebben. Daarmee kunnen ze makkelijker met zware machines op het land rijden. “Ik kan de grondwaterstand wel zo hoog mogelijk willen, maar als de buurman dat niet doet, loopt het water weg, naar het laagste punt. Dat is een gevoelige discussie tussen de belangenbehartigers van landbouw en natuur. Maar we ontkomen er niet aan om het landschap zo in te richten dat overal voldoende water is.”

Lees ook:

Zó droog was het in 2100 jaar nog nooit, bewijzen zuur- en koolstof in de jaarringen van oude eiken

Europa heeft een reeks uitzonderlijk droge zomers achter de rug. Oude eiken laten zien hóe uitzonderlijk.

Veel natuur gaat verloren door de droogte. Wat valt er aan te doen?

Veel natuur gaat verloren door de droogte, concluderen Natuurmonumenten, Landschappen.nl en het Wereld Natuur Fonds. Hoe erg is dat? En wat valt er aan te doen?

De natuur verliest van de droogte

Het Nederlandse landschap is verdord. Dat maakt het overleven voor specifieke soorten steeds moeilijker. Sommige staan op uitsterven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden