Interview

De dilemma’s van duurzame vakantiehuisjes

Tanja Roeleveld: ‘In de nieuwe huizen zit bij de ingang een groene schakelaar. Zo kun je als je weggaat alle elektrische apparaten in één keer uitzetten.’Beeld Bram Petraeus

Voor de groene strategie van Landal GreenParks kreeg Tanja Roeleveld de prijs voor ‘mvo-manager van het jaar’. ‘We nemen de gasten mee in duurzaamheid.’

Een hert kijkt je in de ogen. De kop is gedraaid, het dier kijkt achterom, de lucht is oranjerood. Zal hij vluchten of blijven staan? Hij blijft want het beest is vereeuwigd op een wandvullende poster in de slaapkamer van een vakantiehuisje in Hoenderloo, op de Veluwe. In de muur ertegenover zijn lage ramen geplaatst. Zo kun je vanuit je bed ook naar de echte natuur kijken.

Alles voor de ‘natuurbeleving’, legt Tanja Roeleveld van Landal GreenParks uit. “Daarvoor komen gasten bij ons, het begint bij de natuur.” Roeleveld is verantwoordelijk voor duurzaamheid bij Landal. Ze won er eerder deze maand de prijs ‘mvo-manager van het jaar’ mee. Vakgenoten in mvo, maatschappelijk verantwoord ondernemen, hezen haar op het schild voor de duurzame koers van de vakantieparken.

In het huis met het hert, op Landal Miggelenberg, wijst Roeleveld op de groene schakelaar bij de ingang. “Zo kun je als je weggaat alle elektrische apparaten in één keer uitzetten, behalve de koelkast dan. We maken het op die manier makkelijk om energie te besparen.” De meubels zijn zoveel mogelijk van massief hout en staal, materialen die nog herbruikbaar zijn. De matrassen komen van beddenfabrikant Auping, die ze terugneemt en recyclet als de levensduur voorbij is.

Gas

In de woonkamer kan een gashaard voor een gezellig vuurtje zorgen. Gas? “Dat is een discussie”, erkent Roeleveld. “De gasten vragen om fikkie stoken, hout vinden ze fantastisch. Maar de vraag is hoe duurzaam dat is.”

Het dilemma is breder: dit tienpersoons huis is tweeënhalf jaar geleden gebouwd, op de plek van een oude bungalow. De plannen dateren van jaren eerder, toen een gasaansluiting nog min of meer vanzelfsprekend was. “We willen nu van gas af. Bij de renovatie van huisjes in een ander park installeren we nu inductie om op te koken.”

Zonder gas komt hout verstoken juist weer in beeld, legt Roeleveld uit. “In de nieuwste huizen zit een houtkachel, aangesloten op een zonneboiler. Zo gebruik je de warmte efficiënter. Die haard moet dan wel hele goede filters hebben om de lucht niet te verontreinigen. Het mooiste zou zijn om dan ook zonnepanelen op ieder dak te plaatsen. Maar dat zou hier in Hoenderloo weer niet kunnen omdat die in het bos een te laag rendement zouden hebben.”

Zo is het verduurzamen van vakantie vieren een voortdurende afweging van voor- en nadelen. Roeleveld zit nu vijf jaar op haar post. Ze studeerde aan de hotelschool en werkte eerst als communicatiemanager bij Landal. Veel tijd investeerde Roeleveld in het duurzaam bewustzijn van de drieduizend medewerkers. Zij hebben allemaal trainingen gevolgd. “Iedereen heeft handvatten gekregen. Dat is nodig om duurzaamheid te verankeren in de werkwijze. Je kunt tegen medewerkers in het restaurant zeggen dat ze kleinere porties friet moeten serveren en dat de gast, als die meer wil, erom kan vragen. Maar als je niet uitlegt waarom dat goed is, is het al snel makkelijker gewoon veel te geven. Daarnaast hebben medewerkers de ruimte om eigen initiatieven en oplossingen te ontwikkelen.”

Afval scheiden

De gasten stellen de duurzame koers van Landal op prijs, volgens Roeleveld. “80 procent vindt het belangrijk dat we dat doen, we leggen het ook uit aan ze. Sommigen komen ook met ideeën om verder te gaan. Waarom zamelen jullie geen gft-afval in?, vragen ze bijvoorbeeld.”

Gasten worden allang aangezet om glas, papier en restafval apart weg te gooien. Sinds kort is er op diverse parken een container bij voor pmd (plastic, blik en drankkartonnen). “Dat loopt goed, mensen begrijpen het omdat ze het thuis ook al doen.” Maar het kost Landal meer geld: gemeentes krijgen een vergoeding voor het apart inzamelen van pmd, bedrijven niet.

Toch zou het raar zijn om het niet te doen, vindt Roeleveld. “Het doel is dat onze impact op de omgeving zo klein mogelijk is. Daar hoort dit bij, mensen verwachten het ook. We kijken nu of we met die pmd dingen kunnen laten maken die in de parken terugkeren, zoals picknickbanken of speeltoestellen. We zijn er door de proeven met pmd ook achter gekomen dat er relatief veel gft in het restafval zit. Dat is eigenlijk logisch, omdat mensen bijvoorbeeld hun restje spaghetti hier niet in de vriezer doen voor later. Daarom zijn we nu ook een proef gestart met apart houden van gft-afval.”

Beleving

Duurzaam op vakantie gaan stuit hier en daar op grenzen. Eén ervan is het zwembad. “Dat is onderdeel van de vakantie, we doen geen concessies aan de beleving. Dan is het wel onze verantwoordelijkheid het water met groene energie te verwarmen. Als de ketel vervangen moet worden, zoeken we de meest zuinige. Daarnaast kijken we of we in plaats van chloor systemen met zout en elektrolyse kunnen gebruiken om het water schoon te houden. Dat scheelt ook in energieverbruik.”

Een ander lastig punt is het vervoer. De parken zijn niet altijd even goed bereikbaar met openbaar vervoer. Los daarvan komen de meeste vakantievierders toch het liefst met de auto. “Ze nemen heel veel mee en willen daarom niet vaak met het ov. Willen ze dat wel en de bereikbaarheid is een probleem, dan kunnen we een oplossing zoeken. We proberen vooral te stimuleren dat ze, als ze er eenmaal zijn, de auto laten staan. Er zijn altijd voldoende huurfietsen, we wijzen ze op wandelroutes.”

Roeleveld denkt dat Landal een rol speelt bij het verspreiden van duurzaam bewustzijn over bredere lagen van de bevolking. ‘Opvoeden’ wil ze het niet noemen.

“We nemen ze mee, laten zien wat het inhoudt en maken het zo makkelijk mogelijk, met die groene knop bijvoorbeeld die we in nieuwe huizen aanbrengen. Maar het begint bij de natuur. We organiseren veel activiteiten, zoals mee met de boswachter. We vertellen over biodiversiteit. Zo zijn we gestopt met chemische middelen voor onkruidbestrijding. Bramen en brandnetels laten we meer hun gang gaan. Als mensen daar vragen over hebben, halen we er een imker bij die over de rol van de bij kan vertellen. Mensen weten dat niet. We krijgen jaarlijks 2,5 miljoen gasten, als ze iets van liefde voor de natuur mee naar huis nemen, een paar stoeptegels uit hun tuin halen om plaats te maken voor natuur, is het goed.”

Groene energie

Landal GreenParks wil in 2030 klimaatneutraal opereren. Het bedrijf exploiteert ruim 85 vakantieparken in Europa waarvan 54 in Nederland. Het heeft 15.000 vakantiewoningen in de verhuur en 1350 campingplaatsen. Alle parken zijn gecertificeerd met het label ‘Green Key’, een duurzaamheidskeurmerk in de toeristenbranche. Landal werkt samen met Natuurmonumenten en de lokale politiek. In de winkels en restaurants op de parken zijn regionale producten te koop. Er is een duurzaam inkoopbeleid. Landal draait in Nederland volledig op groene energie van leverancier Greenchoice.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden